Thống đốc BoE: Rủi ro lạm phát vẫn nghiêng về phía tăng, không có kế hoạch tăng lãi suất bí mật

Andrew Bailey (Andrew Bailey), Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BoE), cho biết rủi ro lạm phát đang nghiêng về phía tăng do giá năng lượng ở mức cao, đồng thời bác bỏ thông tin cho rằng BoE có một "kế hoạch bí mật" riêng để tăng lãi suất. Ông đưa ra phát biểu này khi điều trần trước Ủy ban Tài chính Hạ viện Anh ngày 8 (giờ địa phương).

Ông Bailey nói "xung đột vẫn đang tiếp diễn, và điều này tiếp tục khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao cùng biến động đáng kể", đồng thời giải thích rằng "sự biến động đó đang lan sang thị trường tài chính". Về giá dầu, ông cho biết thêm "tôi cho rằng có cơ sở để nói chúng ta đang trải qua giai đoạn giá năng lượng cao hơn, và giá có thể còn tăng thêm từ đây". Phát biểu của người đứng đầu BoE cho thấy cơ quan này tiếp tục theo dõi sát diễn biến địa chính trị như một biến số chính đối với lạm phát.

Trước ý kiến cho rằng thị trường đang thay ngân hàng trung ương làm nhiệm vụ thắt chặt điều kiện tài chính, ông Bailey phủ nhận và nói "không phải vậy". Ông cũng thừa nhận đôi khi cảm thấy khó chịu vì một số phát biểu của mình bị hiểu theo hướng tuyệt đối hóa.

Về lãi suất vay thế chấp mua nhà tại Anh, ông Bailey cho biết mức lãi suất hiện "cao hơn khoảng 75 điểm cơ bản (0,75 điểm phần trăm) so với thời điểm xung đột bùng phát", và nhận định "có thể Nhật Bản là ngoại lệ, nhưng tôi cho rằng đây là mức tăng lãi suất thế chấp mạnh nhất trong nhóm G7".

Phát biểu lần này được đưa ra khoảng một tháng sau khi BoE nêu giá năng lượng, tình trạng nghẽn chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo (AI) và hiện tượng El Nino là những rủi ro đẩy lạm phát toàn cầu đi lên trong biên bản họp Ủy ban Chính sách tiền tệ (MPC) hồi tháng 7. Khi đó, MPC giữ nguyên lãi suất cơ bản (Bank Rate) ở mức 3,75%, trong khi 3 trên tổng số 9 thành viên bỏ phiếu thiểu số đề xuất nâng lên 4%.

Cũng có mặt tại phiên điều trần, Phó Thống đốc BoE Dave Ramsden (Dave Ramsden) đánh giá lạm phát trong nước của Anh "tương đối ổn", nhưng cho rằng bối cảnh toàn cầu ngày càng phức tạp đang khiến việc ra quyết định chính sách trở nên khó khăn hơn. Ông Ramsden nói bản thân "cảm thấy thoải mái" với mặt bằng lãi suất hiện tại, song lưu ý các yếu tố toàn cầu, bao gồm xung đột ở Trung Đông, đang tạo ra "rủi ro tăng lạm phát lớn hơn nhiều" so với tình hình trong nước vốn đang khá thuận lợi.

Ủy ban Chính sách tiền tệ của BoE gồm 9 thành viên, trong đó có Thống đốc và Phó Thống đốc, biểu quyết lãi suất cơ bản tại mỗi kỳ họp. Ý kiến thiểu số của từng thành viên được công bố qua biên bản họp. Tại phiên điều trần lần này, cả thành viên theo xu hướng ôn hòa (bồ câu) lẫn thành viên theo xu hướng cứng rắn (diều hâu) đều có mặt và bộc lộ quan điểm khác biệt.

Alan Taylor (Alan Taylor), thành viên MPC được xem là thuộc phe ôn hòa, cho biết ông vẫn "cảnh giác" với khả năng giá năng lượng tiếp tục tăng sẽ kéo theo tiền lương và giá cả đi lên, và nếu điều đó xảy ra, BoE cần phản ứng "mạnh mẽ". Tuy nhiên, ông đánh giá hiện "gần như chưa có bằng chứng" cho kịch bản này, đồng thời cảnh báo việc giữ lãi suất ở mức thắt chặt quá lâu có thể để lại tổn thương cho thị trường lao động và hoạt động đầu tư.

Ông Taylor nói thêm "nếu xung đột hạ nhiệt, giá năng lượng dịu lại và xu hướng giảm lạm phát nền tảng tiếp diễn, cơ sở để nối lại việc hạ lãi suất sẽ càng vững chắc hơn".

Một thành viên MPC khác, Megan Greene (Megan Greene), cho biết "tôi cho rằng có khả năng chúng ta sẽ đối mặt với chi phí năng lượng cao hơn và hiệu ứng vòng hai lớn hơn nên đã hành động theo hướng đó; nếu sau này xác nhận thực tế không như vậy, chúng ta hoàn toàn có thể điều chỉnh lại hướng đi", đồng thời nói thêm "làm như vậy vẫn có thể giữ lạm phát trong tầm kiểm soát".

"Hiệu ứng vòng hai" mà bà Greene nhắc tới là hiện tượng các cú sốc từ phía cung như năng lượng, thực phẩm lan sang đàm phán tiền lương và giá dịch vụ, khiến đà tăng giá trở nên dai dẳng. Trong khi ông Taylor cảnh giác với khả năng lan truyền từ lương sang giá nhưng cho rằng bằng chứng còn thiếu, bà Greene lại nghiêng về cách tiếp cận hành động trước rồi điều chỉnh sau, cho thấy hai thành viên có góc nhìn khác biệt tinh tế.

Rủi ro lạm phát từ giá năng lượng không chỉ là mối lo của riêng BoE. Trước đó, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng từng nâng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm với lý do áp lực giá cả tại các nền kinh tế lớn tăng lên do giá năng lượng. Khi đó, Ủy ban Chính sách tiền tệ Hàn Quốc đánh giá áp lực chi phí tiếp tục lan truyền, trong khi áp lực từ phía cầu cũng có thể tăng theo đà cải thiện thu nhập.

Lộ trình lãi suất và giá năng lượng cũng gắn liền với môi trường thanh khoản của các tài sản rủi ro. Những tài sản không trả lãi hay cổ tức như Bitcoin (BTC) thường phản ứng nhạy với kỳ vọng lãi suất và biến động thanh khoản đồng USD. Tuy nhiên, phiên điều trần lần này không đưa ra căn cứ nào liên quan đến xu hướng giá của bất kỳ tài sản số cụ thể nào.

BoE dự kiến công bố kết quả kỳ họp chính sách tiền tệ tiếp theo vào ngày 17/9. Các phát biểu của từng thành viên tại phiên điều trần lần này sẽ được phản ánh ra sao trong cuộc bỏ phiếu thực tế vẫn cần chờ đến khi có kết quả họp.