Giảm 16,72% trong hai ngày, cổ đông Metaplanet(3350) đòi hủy 273 triệu cổ phiếu

Cổ phiếu Metaplanet (3350) giảm tổng cộng 16,72% trong hai ngày 7-8/9, giữa lúc một nhóm cổ đông yêu cầu hủy khoảng 273 triệu cổ phiếu tiềm năng phát sinh từ việc mở rộng chứng quyền mua cổ phiếu mới của công ty.

Cổ phiếu Metaplanet giảm 7,51% xuống 271 yên trong phiên 7/9, rồi tiếp tục giảm 9,96% xuống 244 yên khi chốt phiên 8/9. Theo trang tin abmedia.io đưa tin ngày 8/9 (giờ địa phương), cổ phiếu Metaplanet đóng cửa giảm 9,96% trên sàn chứng khoán Tokyo trong phiên này.

Tâm điểm tranh cãi là chứng quyền mua cổ phiếu mới đợt thứ 10 (Series 10) của Metaplanet. Ngày 18/8, công ty công bố phương án sửa đổi, theo đó số lượng cổ phiếu tiềm năng từ chứng quyền sẽ được cố định và điều khoản điều chỉnh trước đó bị xóa bỏ.

Số lượng cổ phiếu tiềm năng được ấn định ở mức 319.464.000 cổ phiếu. Công ty cũng đã ký thỏa thuận với những người nắm giữ chứng quyền, cam kết không bán hoặc chuyển nhượng cổ phiếu trong 5 năm.

Ban đầu, chứng quyền này được gắn với tỷ lệ 20% tổng số cổ phiếu lưu hành tính theo phương pháp pha loãng hoàn toàn. Cấu trúc này khiến số cổ phiếu có thể nhận từ chứng quyền tăng theo mỗi lần công ty tăng vốn.

Từ khoảng 46 triệu cổ phiếu tiềm năng tại thời điểm phát hành, con số này đã phình lên khoảng 319 triệu cổ phiếu tính đến cuối tháng 6/2026. Cổ đông cho rằng chỉ ấn định mức trần mới không giải quyết được vấn đề phần quyền đã bị mở rộng trước đó.

Phản ứng của cổ đông càng gay gắt hơn khi thời điểm ấn định mức trần cổ phiếu tiềm năng trùng với thời điểm ban lãnh đạo thực hiện quyền mua. Ngày 28/8, Tổng giám đốc (CEO) Metaplanet Simon Gerovich đã thực hiện 92.000 chứng quyền, qua đó nhận về 64.032.000 cổ phiếu phổ thông.

Số cổ phiếu này bị áp lệnh hạn chế chuyển nhượng 5 năm. Theo đó, về nguyên tắc, ông Gerovich không thể bán hoặc chuyển nhượng số cổ phiếu vừa nhận trước ngày 17/8/2031.

Lượng cổ phiếu mà nhóm cổ đông yêu cầu hủy - khoảng 273 triệu cổ phiếu - là phần mở rộng đã phát sinh trong tổng số cổ phiếu tiềm năng có thể phát hành khi thực hiện chứng quyền. Cổ đông lập luận cần phân biệt rõ giữa biện pháp ngăn chặn việc mở rộng thêm trong tương lai và biện pháp đảo ngược phần quyền đã mở rộng trước đó.

Chứng quyền mua cổ phiếu mới là quyền cho phép nhận cổ phiếu công ty theo những điều kiện đã định trước. Khi quyền này được thực hiện, cổ phiếu mới sẽ được phát hành, có thể làm pha loãng tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện hữu. Vì vậy, số lượng cổ phiếu tiềm năng cùng các điều khoản điều chỉnh thường được xem là yếu tố then chốt quyết định giá trị cho cổ đông.

Mối quan hệ giữa Metaplanet và cổ đông lớn MMXX Ventures cũng trở thành điểm nóng. Theo TheBlock đưa tin ngày 6/9 (giờ địa phương), trong một buổi giải trình công khai, CEO Gerovich mô tả bản thân là "cổ đông quan trọng nhưng không nắm quyền chi phối" tại công ty mẹ của MMXX, đồng thời khẳng định không tham gia vào các quyết định đầu tư hay giao dịch của MMXX.

Cổ đông yêu cầu công ty giải thích rõ về cơ cấu sở hữu của MMXX, cũng như việc liệu CEO Gerovich hoặc những người liên quan có thu lợi kinh tế trong quá trình bán cổ phiếu Metaplanet năm 2024 hay không. Cả hai vấn đề này đều chưa được trả lời cụ thể trong buổi giải trình.

Về phần mình, CEO Gerovich thừa nhận phần giải thích của công ty về cấu trúc chứng quyền trước đó là chưa đầy đủ. Cách công ty xử lý vấn đề quản trị, chính sách đãi ngộ và hướng giải quyết chứng quyền trong thời gian tới vẫn là điểm tranh cãi tiếp theo giữa công ty và cổ đông.

Tranh cãi lần này cũng đặt ra câu hỏi về cách Metaplanet - công ty theo đuổi chiến lược mở rộng nắm giữ Bitcoin (BTC) - huy động vốn và bảo vệ quyền lợi cổ đông. Việc ấn định số lượng cổ phiếu tiềm năng từ chứng quyền có giải quyết được yêu cầu của cổ đông về phần đã mở rộng trước đó hay không sẽ phụ thuộc vào những giải trình và hướng xử lý tiếp theo của công ty.