Bị Mỹ chế tài, tổ chức hạ tầng số Ý dừng toàn bộ dịch vụ

Autistici Inventati, tổ chức hạ tầng kỹ thuật số của Ý, thông báo sẽ ngừng toàn bộ dịch vụ sau khi tài khoản PayPal, tài khoản ngân hàng và tên miền chính của tổ chức này lần lượt bị hạn chế do lệnh trừng phạt liên quan đến khủng bố từ phía Mỹ.

Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ (OFAC), ngày 26 tháng 8, cơ quan này đưa Autistici Inventati vào danh sách trừng phạt theo Sắc lệnh hành pháp số 13224. Chính phủ Mỹ cáo buộc tổ chức này đã cung cấp hạ tầng kỹ thuật số như dịch vụ lưu trữ web, email mã hóa, trò chuyện và họp trực tuyến cho các nhóm cực tả có xu hướng bạo lực và tổ chức khủng bố.

Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ định Autistici Inventati là “Khủng bố toàn cầu bị chỉ định đặc biệt” (SDGT). Trong danh sách trừng phạt của OFAC, tổ chức này được ghi nhận là “Đối tượng bị chỉ định đặc biệt” (SDN).

Ngay trong ngày bị đưa vào danh sách, Autistici Inventati đã phủ nhận các cáo buộc liên quan. Tổ chức khẳng định mục tiêu hoạt động của mình là cung cấp công cụ “tự vệ số”, giúp các nhà hoạt động, cá nhân và tổ chức giao tiếp tự do.

Sau lệnh trừng phạt, nền tảng vận hành của tổ chức lần lượt lung lay. Theo tài liệu do chính Autistici Inventati công bố, tài khoản PayPal bị đình chỉ vào ngày 27 tháng 8, và đến ngày 28 tháng 8, tên miền chính autistici.org không thể truy cập được nữa.

Kiểm tra kỹ thuật cho thấy tên miền autistici.org đang ở trạng thái “serverHold”. Đây là trạng thái tên miền không được đăng ký và phân giải bình thường trên hệ thống DNS, chứ không đồng nghĩa với việc máy chủ đã bị xóa bỏ.

Hiện chưa có thông tin công khai về việc Public Interest Registry (PIR) — đơn vị quản lý tên miền — đã nhận chỉ thị nào để đưa ra quyết định trên. Việc chính phủ Mỹ trực tiếp yêu cầu PIR hành động cũng chưa được xác nhận.

Tài khoản ngân hàng của tổ chức cũng bị hạn chế. Autistici Inventati cho biết ngân hàng Banca Etica đã chủ động giới hạn hoạt động tài khoản từ ngày 1 tháng 9 như một biện pháp phòng ngừa.

Về nguyên tắc, lệnh trừng phạt của Mỹ đóng băng tài sản và lợi ích tài sản của đối tượng bị chế tài trong phạm vi quyền tài phán của Mỹ, đồng thời hạn chế giao dịch giữa công dân, doanh nghiệp Mỹ với đối tượng đó. Cần phân biệt rõ giữa quyết định tự phòng ngừa rủi ro pháp lý và tài chính của các tổ chức tài chính khi giao dịch với đối tượng bị trừng phạt, với chỉ thị trực tiếp từ chính phủ Mỹ.

Vụ việc lần này cho thấy việc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt 3 tổ chức, trong đó có Autistici Inventati có thể ảnh hưởng đến hạ tầng vận hành như thanh toán, tài chính và tên miền. Ngay cả tổ chức nằm ngoài lãnh thổ Mỹ cũng có thể chịu tác động của rủi ro trừng phạt khi sử dụng các dịch vụ tài chính và internet có liên hệ với Mỹ.

Phạm vi trách nhiệm của các nhà cung cấp hạ tầng số cũng trở thành vấn đề gây tranh cãi. Câu hỏi đặt ra là liệu các dịch vụ mang tính phổ quát như email, lưu trữ, nhắn tin, thanh toán hay tên miền có thể bị đưa vào diện trừng phạt hay không, chỉ vì chúng hỗ trợ hành vi của người dùng.

Tuy nhiên, tài liệu hiện có không cho thấy Autistici Inventati từng cung cấp dịch vụ giao dịch tiền mã hóa hay blockchain. Vì vậy, thay vì mở rộng cách hiểu vụ việc này thành một trường hợp trừng phạt liên quan đến tài sản số, nên nhìn nhận đây là tác động đến hạ tầng kỹ thuật số và dịch vụ tài chính nói chung.

Ngày 6 tháng 9, Autistici Inventati thông báo sẽ ngừng toàn bộ dịch vụ trong thời gian ngắn sắp tới. Tổ chức đưa ra lý do là bảo vệ người dùng cũng như rủi ro pháp lý và tài chính.

Tổ chức cho biết sẽ hướng dẫn người dùng cách sao lưu blog, hộp thư và dữ liệu trên website. Trước khi dịch vụ chính thức ngừng hoạt động, quá trình di chuyển và hỗ trợ sao lưu dữ liệu cho người dùng sẽ được triển khai.