Tài chính toàn diện cần giải pháp theo từng người vay, không chỉ mở rộng cho vay

Mở rộng quy mô cho vay không phải là cách duy nhất để thúc đẩy tài chính toàn diện. Thay vào đó, việc đánh giá tín dụng và thiết kế phương thức trả nợ cần được điều chỉnh theo từng nguyên nhân khiến người vay bị loại khỏi hệ thống tài chính chính thức, theo một đề xuất mới từ giới học thuật Hàn Quốc.

Sim Se-ri (심세리), Phó giáo sư trường Đại học Kangwon (Kangwon National University), nêu quan điểm này trong chuyên đề đăng trên tạp chí quý “Yeoshin Geumyung” (여신금융) số mùa hè năm 2026 do Viện Nghiên cứu Tài chính Tín dụng chuyên doanh Hàn Quốc phát hành. Bà cho biết cốt lõi của tài chính toàn diện không nằm ở việc cho vay nhiều hơn, mà ở việc thiết kế phương thức trung gian tín dụng phù hợp với tình trạng thực tế của từng người vay. Theo bà, hiệu quả của chính sách này cần được nhìn nhận không chỉ qua sản lượng cho vay mà còn qua cả quá trình phục hồi tài chính của người vay.

Chuyên đề chỉ ra rằng ngay cả những người vay có mức tín nhiệm và thu nhập thấp tương đương nhau cũng có thể bị loại khỏi hệ thống tài chính vì những lý do hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, giải pháp áp dụng cũng cần khác nhau tùy từng trường hợp.

Với nhóm người vay bị đánh giá thấp hơn năng lực trả nợ thực tế do thiếu thông tin, giải pháp được đề xuất là hoàn thiện mô hình đánh giá tín dụng, bổ sung thêm dữ liệu ngoài lĩnh vực tài chính để phản ánh đúng hơn khả năng trả nợ mà thông tin tài chính đơn thuần khó nắm bắt được.

Trong khi đó, với người vay gặp khó khăn thanh khoản tạm thời, việc tái cơ cấu kỳ hạn trả nợ sớm có thể là hướng đi phù hợp. Ngược lại, nếu năng lực trả nợ của người vay đã thực sự suy giảm, cách tiếp cận hợp lý hơn không phải là tăng thêm khoản vay mới, mà là điều chỉnh nợ và mở đường để họ quay lại hệ thống tài chính chính thức.

Cấu trúc huy động vốn của ngành tài chính tín dụng chuyên doanh cũng được xem là yếu tố cần cân nhắc. Do các công ty tài chính chuyên doanh không có chức năng nhận tiền gửi, họ phải phụ thuộc vào nguồn vốn huy động từ bên ngoài. Điều đó có nghĩa là bên cạnh nhu cầu vốn của người vay, chi phí huy động và rủi ro tái cấp vốn cũng cần được tính đến.

Khi các công ty tài chính phụ thuộc nhiều vào huy động vốn qua thị trường, biến động lãi suất và điều kiện thị trường vốn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cho vay. Vì vậy, khi mở rộng tài chính toàn diện, mức độ an toàn tài chính và điều kiện huy động vốn của các công ty cũng cần được xem xét song song.

Chuyên đề cảnh báo nếu tài chính toàn diện chỉ được yêu cầu dưới dạng mở rộng tín dụng hoặc hạ lãi suất một cách đơn thuần, các công ty tài chính có thể phản ứng bằng cách siết chặt tiêu chuẩn xét duyệt, giảm hạn mức hoặc rút ngắn kỳ hạn vay. Hệ quả là một bộ phận người vay có thể càng bị đẩy xa hơn khỏi hệ thống tài chính chính thức, thay vì được hỗ trợ tốt hơn.

Tiêu chí đánh giá hiệu quả cũng cần thay đổi, không nên chỉ dừng ở quy mô phê duyệt cho vay. Chuyên đề đề xuất theo dõi thêm tỷ lệ nợ quá hạn sau khi giải ngân, tỷ lệ người vay quay trở lại trả nợ bình thường, cũng như mức độ giải quyết nợ quá hạn dài ngày, để đánh giá đúng hiệu quả thực chất của chính sách.

Khi đánh giá vai trò của ngành tài chính tín dụng chuyên doanh trong tài chính toàn diện, cấu trúc huy động vốn qua thị trường và công tác quản lý an toàn tài chính cũng cần được xem xét cùng lúc. Chuyên đề cũng đề cập việc cần đưa yếu tố bảo vệ người tiêu dùng và lộ trình phục hồi sau khi quá hạn vào các tiêu chí đánh giá.

Bà Sim nói thêm “không nhất thiết phải nhìn tính toàn diện và mức độ an toàn tài chính như một mối quan hệ đánh đổi cố định”. Bà giải thích khi chất lượng thông tin được cải thiện, cơ chế định giá theo rủi ro và phương thức trả nợ trở nên tinh vi hơn, cùng với việc có lộ trình phục hồi rõ ràng sau khi quá hạn, thì tính toàn diện và mức độ an toàn tài chính hoàn toàn có thể bổ trợ cho nhau. Nói cách khác, tài chính toàn diện và sự an toàn của các công ty tài chính không nhất thiết phải luôn đối lập nhau.

Để làm được điều này, cần có một hệ thống đánh giá có khả năng phân loại rõ tình trạng của từng người vay. Đồng thời, cũng cần xây dựng quy trình hỗ trợ sau quá hạn, giúp người vay quay trở lại sử dụng dịch vụ tài chính một cách bình thường.

Tại Hàn Quốc, ba ngân hàng số hiện đang mở rộng cho vay đối với nhóm khách hàng có mức tín nhiệm trung bình và thấp, song song với việc nâng cấp mô hình đánh giá tín dụng và sử dụng thêm dữ liệu thay thế ngoài lĩnh vực tài chính. TokenPost từng đưa tin về việc các ngân hàng số đẩy mạnh cho vay nhóm tín nhiệm trung, thấp song song với nâng cấp mô hình đánh giá tín dụng, một hướng đi có nhiều điểm tương đồng với đề xuất trong chuyên đề lần này.

Cách tiếp cận được đề xuất là phân loại tình trạng tài chính của từng người vay, từ đó áp dụng khác nhau giữa việc cấp thêm tín dụng, điều chỉnh điều kiện trả nợ và tái cơ cấu nợ. Tiêu chí quan trọng không phải là đã giải ngân bao nhiêu, mà là người vay có giảm được tình trạng quá hạn và quay lại hệ thống tài chính chính thức hay không.

Để tài chính toàn diện phát triển bền vững, cần một hệ thống đánh giá phản ánh đồng thời điều kiện huy động vốn của công ty tài chính, yếu tố bảo vệ người tiêu dùng và khả năng phục hồi của người vay. Chuyên đề kết luận rằng tài chính toàn diện nên được định nghĩa lại dựa trên kết quả phục hồi của từng người vay, thay vì chỉ dựa trên quy mô cho vay.