5 ETF chủ động bị hủy niêm yết dù lãi vượt chỉ số tham chiếu

Năm ETF chủ động tại Hàn Quốc đã bị hủy niêm yết trong năm nay vì không đáp ứng tiêu chuẩn hệ số tương quan với chỉ số tham chiếu, dù một số sản phẩm trong đó từng ghi nhận lợi nhuận cao hơn chỉ số. Giới đầu tư cho rằng quy định duy trì niêm yết hiện nay đang mâu thuẫn với bản chất của quỹ hoán đổi danh mục (ETF) chủ động.

Bốn ETF chủ động của Korea Investment Management (한국투자신탁운용) đã bị hủy niêm yết vào tháng 7, tiếp đó một ETF của Timefolio Asset Management (타임폴리오자산운용) cũng bị hủy niêm yết vào tháng 8 với cùng lý do. Hệ số tương quan là chỉ số đo mức độ biến động của ETF giống với chỉ số tham chiếu đến đâu.

Theo quy định niêm yết hiện hành trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc, ETF chủ động sẽ bị hủy niêm yết nếu hệ số tương quan với chỉ số tham chiếu thấp hơn 0,7 trong 3 tháng liên tục. Khi công ty quản lý quỹ điều chỉnh danh mục mạnh tay để tìm kiếm lợi nhuận vượt trội so với chỉ số, hệ số tương quan có thể tụt xuống dưới ngưỡng này.

Trường hợp tiêu biểu là các quỹ đạt lợi nhuận cao hơn chỉ số tham chiếu nhưng vẫn không tránh được việc bị hủy niêm yết. ETF ACE Apple Value Chain Active của Korea Investment Management ghi nhận lợi nhuận 1 năm đạt 167,75% tính đến ngày 26 tháng 6, cao hơn chỉ số tham chiếu tới 28,12 điểm phần trăm.

ETF TIME US Dividend Dow Jones Active của Timefolio Asset Management cũng có lợi nhuận 1 năm đạt 36,06% tính đến ngày 14 tháng 5 - ngày cuối cùng vận hành theo chiến lược chủ động, cao hơn chỉ số tham chiếu 9,42 điểm phần trăm. Cả hai sản phẩm đều vượt trội về lợi nhuận nhưng vẫn không đáp ứng được tiêu chuẩn hệ số tương quan.

ETF chủ động là sản phẩm cho phép nhà quản lý quỹ điều chỉnh tỷ trọng và danh mục cổ phiếu nhằm tạo ra lợi nhuận vượt chỉ số tham chiếu. Việc nắm giữ cổ phiếu khác biệt hoặc thay đổi mạnh tỷ trọng có thể giúp tăng lợi nhuận, nhưng đồng thời khiến hệ số tương quan - vốn phản ánh mức độ tương đồng trong biến động hằng ngày - giảm xuống.

Một quan chức trong ngành đầu tư tài chính nhận định "ETF chủ động về bản chất là sản phẩm theo đuổi lợi nhuận vượt trội so với chỉ số tham chiếu, nhưng quy định hiện hành lại có phần mâu thuẫn với chính mục đích đó, bởi khi quỹ vận hành danh mục càng tích cực để tạo ra lợi nhuận vượt trội thì hệ số tương quan với chỉ số càng dễ giảm". Điều này đồng nghĩa các công ty quản lý quỹ có thể phải ưu tiên giữ hệ số tương quan hơn là quyết định đầu tư, chỉ để tránh bị hủy niêm yết.

Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (Korea Exchange) cho biết số lần công bố ETF không đạt tiêu chuẩn hệ số tương quan từ đầu năm đến ngày 4 tháng 9 là 609 lần, tăng mạnh so với 64 lần của năm 2025, 128 lần của năm 2024, 45 lần của năm 2023 và 14 lần của năm 2022.

Trước đó, số liệu này ghi nhận 291 lần vào năm 2021 và 102 lần vào năm 2020. Số lần công bố trong năm nay cao gấp 43,5 lần so với năm 2022 - năm có số lần công bố thấp nhất.

Biến động thị trường tăng mạnh cũng được xem là nguyên nhân khiến việc đáp ứng tiêu chuẩn trở nên khó khăn hơn. Chỉ số KOSPI khởi đầu năm nay quanh mốc 4.300 điểm, tăng lên gần 9.000 điểm rồi giảm trở lại vùng 6.600 điểm, biến động với biên độ rất lớn.

Korea Investment Management cho biết đã điều chỉnh danh mục để khôi phục hệ số tương quan, nhưng biến động cực đoan của thị trường khiến việc đưa chỉ số này trở lại mức 0,7 gặp nhiều khó khăn. Giới phân tích cho rằng biên độ dao động chỉ số càng lớn thì việc quản lý hệ số tương quan của các sản phẩm có danh mục khác biệt với chỉ số tham chiếu càng trở nên khó khăn hơn.

Hệ số tương quan được tính dựa trên lợi nhuận hằng ngày trong một giai đoạn nhất định với trọng số như nhau. Vì ảnh hưởng của giai đoạn không đạt chuẩn vẫn còn lưu lại trong cách tính, nên dù công ty quản lý quỹ điều chỉnh lại chiến lược cho sát chỉ số tham chiếu, con số này cũng khó phục hồi trong thời gian ngắn.

Một quan chức tại công ty quản lý quỹ khác chỉ ra "một khi hệ số tương quan rơi khỏi ngưỡng 0,7, thì cho dù bám sát chỉ số như sao chép trong suốt 3 tháng sau đó cũng khó đáp ứng được tiêu chuẩn, vì vậy nên nới lỏng một trong hai yếu tố: thời hạn 3 tháng hoặc ngưỡng 0,7". Đây là quan điểm cho rằng cần xem xét lại đồng thời cả tiêu chuẩn hệ số tương quan lẫn thời gian ân hạn.

Tờ Asia Economy (아시아경제) đưa tin Hàn Quốc là nước duy nhất trong nhóm các nước phát triển lớn áp dụng quy định bắt buộc về hệ số tương quan đối với ETF chủ động. Tờ này cũng cho biết Nhật Bản - quốc gia đưa ETF chủ động vào vận hành từ năm 2023 - hiện không có tiêu chuẩn hệ số tương quan.

Thị trường ETF chủ động tại Hàn Quốc vẫn đang tiếp tục tăng trưởng. Theo bài viết trước đó của TokenPost, tổng tài sản ròng của các ETF chủ động trong nước đã tăng lên 104.827,5 tỷ won tính đến cuối tháng 8 năm nay, cho thấy quy mô thị trường ngày càng mở rộng cùng với sự đa dạng hóa sản phẩm và chiến lược vận hành.

Trước đó, TokenPost cũng đưa tin 5 ETF chủ động đã bị hủy niêm yết vì không đáp ứng được điều kiện hệ số tương quan. Giới quan sát cho rằng các cuộc thảo luận về việc cân bằng giữa quyền tự chủ vận hành và bảo vệ nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn.