Đồng lập đỉnh 14.533 USD/tấn khi nguồn cung dồn về Mỹ

Giá đồng thế giới đã lập đỉnh lịch sử mới khi chạm mốc 14.533 USD mỗi tấn, trong bối cảnh lo ngại Mỹ có thể áp thêm thuế lên đồng tinh luyện khiến dòng chảy đồng toàn cầu đổ dồn về thị trường Mỹ, làm dấy lên nỗi lo thiếu hụt nguồn cung tại các khu vực còn lại.

Theo Sở giao dịch kim loại London (LME) ngày 7 (giờ địa phương), giá đồng kỳ hạn 3 tháng có lúc tăng 0,8% trong phiên, đạt 14.533 USD/tấn, vượt qua mức đỉnh trước đó được thiết lập hồi tháng 1. Tính từ đầu năm, giá đồng đã tăng 17%, còn so với một năm trước mức tăng lên tới 47%.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 7 (giờ địa phương), lo ngại Mỹ có thể áp thêm thuế nhập khẩu đối với đồng tinh luyện chính là yếu tố đẩy giá đi lên. Giới phân tích cho rằng khi khả năng áp thuế được đề cập, các nhà giao dịch đã tận dụng mức giá cao hơn tương đối trên Sở giao dịch hàng hóa New York (COMEX) để vận chuyển hàng trăm nghìn tấn đồng sang Mỹ trong năm nay.

Lượng tồn kho đồng toàn cầu nhìn chung vẫn ở mức tương đối cao, nhưng phần lớn lại tập trung tại Mỹ. Trong khi đó, tồn kho tại các kho của LME giảm nhanh, khiến việc tìm nguồn đồng ở những khu vực ngoài Mỹ trở nên khó khăn trong ngắn hạn.

Christian Sifuentes, chuyên gia phân tích cấp cao tại Cesco, nhận định “đợt tăng giá lần này chủ yếu xuất phát từ việc đồng dịch chuyển giữa các khu vực do tác động của thuế quan, hơn là do nhu cầu cuối cùng tăng quá mức”, đồng thời cho rằng “đây là tình trạng thiếu cung cục bộ tại một số khu vực nhất định, chứ không phải nhu cầu toàn cầu vượt quá nguồn cung”. Nói cách khác, nguyên nhân trực tiếp của đợt tăng giá gần đây nằm ở sự mất cân đối nguồn hàng theo khu vực, hơn là tình trạng thiếu tồn kho trên quy mô toàn cầu.

Tại LME, hiện tượng bù hoãn mua (backwardation) - khi giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn 3 tháng - vẫn đang tiếp diễn. Đây là cấu trúc giá thường xuất hiện khi nhu cầu nhận hàng ngay lớn hơn nhu cầu mua kỳ hạn.

Giới phân tích cũng chỉ ra rằng lo ngại thiếu cung ngoài nước Mỹ cùng chênh lệch tồn kho giữa LME và thị trường Mỹ đang là yếu tố hỗ trợ đà tăng giá. Theo bài viết trước đó của TokenPost, chênh lệch giá giữa COMEX và LME đã trở thành chỉ báo phản ánh rủi ro thuế quan đối với đồng tinh luyện, và khoảng cách giá giữa hai thị trường này chính là yếu tố kích thích dòng dịch chuyển hàng hóa giữa các khu vực.

Làn sóng chuyển dịch nguồn cung sang Mỹ bắt đầu tăng tốc sau khi Tổng thống Donald Trump lần đầu chính thức đề xuất áp thuế đồng vào tháng 2 năm 2025. Khi chênh lệch giá giữa COMEX và LME nới rộng, cơ hội chênh lệch giá giữa các khu vực xuất hiện, khiến các nhà nhập khẩu và nhà giao dịch đổ xô tích trữ hàng tại Mỹ.

Đã khoảng hai tháng trôi qua kể từ thời điểm Bộ Thương mại Mỹ dự kiến trình báo cáo đánh giá về sự cần thiết của thuế đồng lên Nhà Trắng, nhưng bất định chính sách vẫn chưa được giải tỏa. Thời điểm áp thuế cũng như phạm vi đối tượng áp dụng vẫn chưa được xác định, và thị trường được cho là đã chủ động tái phân bổ hàng hóa trước khi chính sách chính thức được ban hành.

Cung cầu dài hạn cũng được xem là yếu tố hỗ trợ giá. Nhu cầu sử dụng đồng đang tăng nhờ hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI), mở rộng lưới điện và đầu tư vào cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo, trong khi xu hướng điện khí hóa, bao gồm cả xe điện, cũng được xem là động lực thúc đẩy nhu cầu.

Ngược lại, nhiều mỏ đồng lớn trên thế giới đã lão hóa và một số mỏ liên tục gặp sự cố sản xuất. Kim ngạch xuất khẩu đồng của Chile - quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới - trong tháng 8 đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm, dù giá đồng tăng mạnh.

Nếu ngành khai khoáng không thể phục hồi sản lượng nhanh trong nửa cuối năm, sản lượng đồng khai thác toàn cầu năm nay có thể giảm so với năm trước lần đầu tiên kể từ năm 2017. Điều này cho thấy khả năng nguồn cung mở rộng không theo kịp tốc độ tăng của nhu cầu.

Đà tăng giá đồng cũng được phản ánh vào kết quả kinh doanh của các tập đoàn khai khoáng lớn như Rio Tinto(RIO), BHP(BHP), Glencore(GLEN) và Zijin Mining(2899). Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng nếu giá tăng quá cao, các nhà sản xuất có thể cắt giảm lượng đồng sử dụng hoặc tìm kiếm vật liệu thay thế.

Bất ổn địa chính trị như xung đột tại Iran cùng chi phí vay vốn tăng cao tại Mỹ được xem là những biến số có thể làm giảm nhu cầu đầu tư trong ngành sản xuất vốn thâm dụng vốn lớn. Điều này đồng nghĩa dù giá đồng tăng, việc nhu cầu thực tế có tiếp tục duy trì mạnh hay không còn phụ thuộc vào xu hướng đầu tư sản xuất và tốc độ phát triển vật liệu thay thế.

Michael Cuoco, người đứng đầu bộ phận kim loại tại StoneX Financial, nhận định “sự kết hợp giữa nhu cầu tăng mạnh và khó khăn từ phía nguồn cung sẽ khiến cân đối cung cầu thị trường trở nên căng thẳng hơn trong thời gian tới”, đồng thời cho rằng “đây là yếu tố hỗ trợ giá đồng duy trì ở mức cao”. Trong ngắn hạn, chính sách thuế quan của Mỹ và dòng dịch chuyển tồn kho giữa các khu vực, còn về dài hạn, khả năng phục hồi sản lượng khai thác sẽ là yếu tố quyết định xu hướng giá đồng sắp tới.