Công đoàn FSS Hàn Quốc lần đầu đàm phán theo luật mới, nguy cơ tranh cãi vụ di dời

Công đoàn Ủy ban Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) chuẩn bị bước vào vòng đàm phán tập thể đầu tiên kể từ khi Luật Công đoàn và Điều chỉnh quan hệ lao động sửa đổi, còn được gọi là “đạo luật phong bì vàng”, chính thức có hiệu lực. Cuộc đàm phán diễn ra đúng lúc chính phủ Hàn Quốc thúc đẩy vòng hai kế hoạch di dời cơ quan công quyền về địa phương, khiến các vấn đề như điều chuyển nhân sự, thay đổi nơi làm việc, hỗ trợ chi phí đi lại và chuyển nhà có nguy cơ trở thành tâm điểm tranh cãi.

Theo Yonhap Infomax đưa tin ngày 7, công đoàn FSS dự kiến gửi bản yêu cầu đàm phán tập thể tới Cục Tổng vụ trong tuần này. Sau khi bản yêu cầu được nộp, công đoàn và ban lãnh đạo FSS sẽ thống nhất lịch trình, nội dung nghị sự và thành phần ủy ban đàm phán cho năm nay.

Hiện công đoàn đang thu thập ý kiến từ các thành viên để tổng hợp những yêu cầu cụ thể trình lên phía sử dụng lao động. Việc vấn đề điều kiện làm việc liên quan đến di dời địa phương có được đưa vào bản yêu cầu cuối cùng hay không vẫn chưa được quyết định.

Cuộc đàm phán lần này thu hút sự chú ý bởi đây là phiên đàm phán tập thể đầu tiên kể từ khi luật công đoàn sửa đổi chính thức áp dụng từ ngày 10 tháng 3. Cùng lúc đó, việc chính phủ đẩy nhanh thảo luận về vòng di dời địa phương thứ hai đối với các cơ quan công quyền khiến khả năng di dời các tổ chức tài chính công có nguy cơ leo thang thành xung đột lao động trong ngành tài chính.

Luật công đoàn sửa đổi mở rộng phạm vi định nghĩa về tranh chấp lao động và đối tượng được xem là người sử dụng lao động. Bản thân quyết định kinh doanh mang tính quản trị khó có thể trở thành đối tượng đàm phán tập thể, nhưng nếu quyết định đó ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện làm việc thì có thể được đưa vào bàn đàm phán — đây chính là điểm mấu chốt của vụ việc lần này.

Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc, trong hướng dẫn thi hành công bố ngày 3, cho biết các quyết định kinh doanh thuần túy như xây dựng hoặc di dời nhà máy, mua bán sáp nhập doanh nghiệp, hay áp dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) không thuộc diện bắt buộc đàm phán. Tuy nhiên, bộ này cũng nêu rõ nếu quyết định đó dẫn đến thay đổi điều kiện làm việc có thể dự đoán được một cách khách quan, như sa thải hàng loạt, tái cơ cấu hay điều chuyển nhân sự, thì các nội dung liên quan vẫn có thể trở thành đối tượng đàm phán.

Theo đó, công đoàn FSS khó có thể dùng đàm phán tập thể để buộc chính phủ rút lại chủ trương di dời địa phương. Nhưng nếu việc di dời thực sự được triển khai, các vấn đề như tiêu chí điều chuyển nhân sự, thay đổi nơi làm việc, hỗ trợ chi phí đi lại và chuyển nhà vẫn có thể được xếp vào nhóm nội dung mà công đoàn và ban lãnh đạo có thể thương lượng.

Đến nay, việc FSS có nằm trong danh sách di dời hay không, cũng như địa điểm và thời gian cụ thể, vẫn chưa được xác định. Phạm vi yêu cầu của công đoàn và mức độ phản ứng nhiều khả năng sẽ thay đổi tùy theo tiến độ cụ thể hóa kế hoạch của chính phủ.

Trước đó, công đoàn FSS từng lên tiếng yêu cầu dừng thảo luận di dời địa phương, với lý do 81,4% khiếu nại tài chính và 91,6% trụ sở chính các công ty tài chính đang tập trung tại khu vực thủ đô. Công đoàn cho rằng nếu cơ quan giám sát rời xa hiện trường tài chính, hiệu quả xử lý khiếu nại của người tiêu dùng và thanh tra thực địa có thể suy giảm.

Công đoàn cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng công việc giám sát tài chính khác biệt so với việc di dời các cơ quan hành chính thông thường. Theo lập luận này, phần lớn công việc như thanh tra công ty tài chính, xử lý khiếu nại người tiêu dùng, cấp phép và tiếp nhận hồ sơ đều đòi hỏi tiếp xúc trực tiếp, nên chi phí di dời cơ quan không đơn thuần chỉ là chuyện đổi nơi làm việc.

Việc mở rộng phạm vi người sử dụng lao động theo luật sửa đổi cũng là vấn đề FSS cần xem xét. Ngay cả khi không trực tiếp ký hợp đồng lao động, một tổ chức vẫn có thể bị xem là người sử dụng lao động trong phạm vi mà tổ chức đó thực chất và cụ thể chi phối, quyết định điều kiện làm việc.

Tại FSS, nhân lực làm việc theo hình thức thầu khoán trong các mảng như vệ sinh, bảo vệ được xem là nhóm có khả năng chịu ảnh hưởng. Nếu nhóm này thành lập công đoàn, họ có thể yêu cầu đàm phán không chỉ với công ty dịch vụ là chủ sử dụng lao động trực tiếp, mà cả với FSS — đơn vị quản lý nơi làm việc và môi trường lao động của họ.

Tuy nhiên, hiện chưa có công đoàn nào được thành lập bởi lực lượng lao động thầu khoán đang làm việc tại FSS. Công đoàn FSS hiện tại là tổ chức đại diện cho điều kiện làm việc và quyền lợi của các thành viên thuộc biên chế FSS, nên không thể đứng ra đàm phán thay cho lao động thầu khoán.

Một quan chức FSS cho biết “nhân lực bảo vệ và vệ sinh đều làm việc theo hình thức thầu khoán, nhưng do chưa có công đoàn đại diện cho họ nên hiện tại không thể tiến hành đàm phán”, đồng thời nói thêm “nếu sau này công đoàn được thành lập, vấn đề đàm phán với FSS với tư cách bên giao thầu chính có thể được đặt ra”. Phát biểu này cho thấy khả năng mở rộng phạm vi đàm phán trong tương lai vẫn còn bỏ ngỏ, dù chưa có gì được xác định ở thời điểm hiện tại.

Khi bản yêu cầu của công đoàn FSS được nộp, phạm vi đàm phán tập thể năm nay sẽ dần trở nên rõ ràng hơn. Nếu nội dung liên quan đến di dời địa phương được đưa vào bản yêu cầu, trọng tâm thảo luận nhiều khả năng sẽ không phải là bản thân chủ trương di dời, mà là những thay đổi điều kiện làm việc như tiêu chí điều chuyển nhân sự, thay đổi nơi làm việc, hỗ trợ chi phí đi lại và chuyển nhà.