Lãi suất 4,48%: vay mua nhà phản ánh độ trễ tăng lãi suất cơ bản Hàn Quốc

Lãi suất cơ bản của Hàn Quốc đã tăng tổng cộng 0,50 điểm % chỉ trong hai tháng, nhưng lãi suất cho vay lại thay đổi với tốc độ khác nhau tùy từng sản phẩm. Vay mua nhà lãi suất thả nổi bám theo chỉ số COFIX, còn vay mua nhà lãi suất cố định và hỗn hợp bám theo trái phiếu doanh nghiệp tài chính, nên mức tăng của lãi suất cơ bản không được phản ánh ngay lập tức và đồng đều vào lãi suất vay.

Ủy ban Chính sách tiền tệ thuộc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đã nâng lãi suất cơ bản từ 2,50%/năm lên 2,75%/năm vào ngày 16 tháng 7, sau đó tiếp tục tăng thêm 0,25 điểm % lên 3,00%/năm vào ngày 27 tháng 8. Trong định hướng chính sách tiền tệ tháng 8, BOK cho biết việc tăng lãi suất nhằm ngăn đà lạm phát lan rộng và ứng phó với rủi ro ổn định tài chính.

Lãi suất cho vay hộ gia đình của khối ngân hàng thương mại đã tăng ngay trong tháng 7. Theo BOK, lãi suất cho vay hộ gia đình tính trên số dư giải ngân mới trong tháng 7 đạt 4,64%/năm, tăng 0,14 điểm % so với tháng trước. Lãi suất vay mua nhà đạt 4,48%/năm, tăng 0,12 điểm %.

Trong nhóm vay mua nhà, chênh lệch giữa các loại lãi suất khá lớn. Lãi suất cố định đạt 4,76%/năm, tăng 0,23 điểm % so với tháng trước, trong khi lãi suất thả nổi chỉ tăng 0,08 điểm %, lên 4,35%/năm. TokenPost trước đó đưa tin rằng khi đó lãi suất cho vay nói chung giảm nhẹ, nhưng lãi suất vay mua nhà lại đạt mức cao nhất trong 2 năm 8 tháng.

Sự khác biệt này bắt nguồn từ loại lãi suất tham chiếu. Lãi suất cơ bản là mốc neo của thị trường tài chính, nhưng không được áp trực tiếp vào từng khoản vay. Lãi suất cho vay cuối cùng được xác định qua chi phí huy động vốn của ngân hàng, lãi suất thị trường ngắn và dài hạn, cùng biên độ cộng thêm và ưu đãi riêng của từng sản phẩm.

Vay mua nhà lãi suất thả nổi chủ yếu bám theo chỉ số COFIX do Hiệp hội Ngân hàng Hàn Quốc công bố. COFIX được tính dựa trên chi phí huy động vốn của 8 ngân hàng trong nước, gồm tiền gửi có kỳ hạn, tiết kiệm định kỳ và trái phiếu ngân hàng. COFIX tính trên số dư huy động mới trong tháng 7 đạt 3,18%/năm, tăng 0,13 điểm % so với mức 3,05% của tháng 6.

Dù COFIX tăng, lãi suất của những khoản vay hiện hữu không đổi ngay lập tức. Các khoản vay lãi suất thả nổi chỉ áp dụng mức COFIX mới khi đến kỳ tính lại lãi theo hợp đồng. Người vay theo gói thả nổi kỳ hạn 6 tháng có thể vẫn giữ mức lãi cũ cho đến kỳ tính lại tiếp theo.

Vì vậy, ngay trong cùng nhóm vay thả nổi, thời điểm người vay cảm nhận thay đổi lãi suất cũng khác nhau. Khoản vay mới thường được áp mức COFIX mới khá nhanh, còn khoản vay cũ thì gánh nặng lãi suất thay đổi dần dần theo từng kỳ tính lại.

Trong khi đó, lãi suất cố định và hỗn hợp chủ yếu bám theo lãi suất thị trường như trái phiếu doanh nghiệp tài chính. Lãi suất thị trường có thể phản ánh trước kỳ vọng về chính sách tiền tệ ngay cả trước khi lãi suất cơ bản chính thức được công bố. Có loại lãi suất biến động sau khi BOK công bố quyết định, nhưng cũng có loại đã phần nào phản ánh trước vào giá.

Lựa chọn của người vay mới cũng góp phần tạo ra xu hướng lãi suất khác biệt. Theo thống kê của BOK, tỷ trọng vay mua nhà lãi suất cố định trong tháng 7 chỉ còn 31,9%, giảm 5,8 điểm % so với tháng trước. Ông Kim Seong-jun (김성준), Trưởng nhóm Thống kê Tài chính của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK), cho biết “lãi suất cố định hiện cao hơn lãi suất thả nổi, nên người tiêu dùng có xu hướng chọn mức lãi thấp trước mắt”. Phát biểu này cho thấy chênh lệch lãi suất giữa hai loại hình đang trực tiếp ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của người dân.

Ở thời điểm đó, lãi suất cố định cao hơn lãi suất thả nổi 0,41 điểm %. Điều này khiến người vay có thêm động lực chọn gói thả nổi để giảm áp lực trả nợ hàng tháng trước mắt, dù khoản vay thả nổi có thể biến động theo COFIX và kỳ tính lại lãi trong tương lai.

Khả năng lãi suất cơ bản tiếp tục tăng vẫn còn bỏ ngỏ. Tại họp báo công bố định hướng chính sách tiền tệ ngày 27 tháng 8, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) Shin Hyun-song (신현송) cho biết mức trung vị trong biểu đồ dự báo lãi suất 6 tháng tới của các thành viên Ủy ban Chính sách tiền tệ là 3,25%/năm, cao hơn 0,25 điểm % so với mức lãi suất cơ bản hiện tại. TokenPost trước đó đưa tin rằng sau quyết định giữ lãi suất cơ bản ở mức 3,00%, sự chú ý của thị trường trái phiếu đã chuyển sang biểu đồ dự báo lãi suất này.

Biểu đồ dự báo lãi suất không phải là lộ trình chính sách đã được ấn định, mà chỉ là dự báo có điều kiện của từng thành viên Ủy ban Chính sách tiền tệ. Nhận định của các thành viên có thể thay đổi nếu triển vọng kinh tế và tình hình ổn định tài chính biến động.

Tác động của lãi suất cho vay đến thị trường tài sản số hiện khó khẳng định chắc chắn. Lộ trình lãi suất cơ bản trong nước từng được xem là một biến số gián tiếp tác động đến thị trường tài sản số, thông qua thị trường vốn bằng đồng won và tâm lý đầu tư. Các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) có thể chịu ảnh hưởng từ kỳ vọng lãi suất, nhưng riêng biến động lãi suất cho vay trong nước không đủ để xác định chiều hướng giá.

Lãi suất cho vay của khối ngân hàng thương mại thời gian tới sẽ tiếp tục được phản ánh khác nhau tùy theo lãi suất cơ bản, chỉ số COFIX, lãi suất trái phiếu tài chính và kỳ tính lại lãi riêng của từng người vay. Hiệp hội Ngân hàng Hàn Quốc dự kiến công bố COFIX tháng 8 vào ngày 15 tháng 9.