72,50 euro/MWh, giá gas TTF tăng tuần thứ 4 liên tiếp

Giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu đang hướng tới tuần tăng thứ tư liên tiếp, trong bối cảnh dòng chảy khí hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz bị gián đoạn và mức dự trữ khu vực vẫn ở mức thấp. Giới phân tích cho rằng châu Âu và châu Á đang cùng lúc tranh mua nguồn cung cho mùa đông, đẩy giá đi lên.

Theo Investing.com đưa tin ngày 4 (giờ địa phương), hợp đồng giao ngay tháng gần nhất của TTF (Title Transfer Facility) - chỉ số giá khí đốt bán buôn tiêu chuẩn của Hà Lan - giao dịch quanh mức 72,50 euro mỗi megawatt giờ (MWh), tăng hơn 8% trong tuần. Cùng ngày, Oilprice đưa tin giá TTF đang hướng tới mức tăng khoảng 7% trong tuần. Dù thời điểm chốt số liệu của hai nguồn khác nhau, cả hai đều cho thấy xu hướng chung: giá khí đốt châu Âu đã tăng liên tục trong bốn tuần qua.

Theo tổ chức Hạ tầng Khí đốt châu Âu (GIE - Gas Infrastructure Europe), tính đến 13 giờ ngày 3/9 theo giờ Hàn Quốc (khoảng 11 giờ theo giờ Việt Nam), lượng khí đốt dự trữ của Liên minh châu Âu (EU) đạt 744,31 TWh, tương đương tỷ lệ lấp đầy 65,85%. Trong đó, Đức chỉ đạt 53,67%, Hà Lan đạt 48,21%, trong khi Ý đạt tới 83,25%. Sự chênh lệch về năng lực dự trữ giữa các nước thành viên đang làm tăng áp lực thu mua trước mùa đông.

TokenPost từng đưa tin tỷ lệ dự trữ của EU vẫn ở mức thấp vào cuối tháng 8. Khi đó, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, tốc độ bổ sung dự trữ chậm và sự cạnh tranh LNG giữa châu Á và châu Âu đã được nêu ra như những yếu tố gây áp lực lên giá. Diễn biến giá tuần này cho thấy những áp lực đó vẫn chưa được giải tỏa.

Cơ quan Hợp tác các nhà quản lý năng lượng châu Âu (ACER) nhận định nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, khoảng 20% lượng LNG xuất khẩu toàn cầu có thể bị ảnh hưởng. ACER ước tính nhu cầu LNG giao ngay mà EU cần bảo đảm trước mùa đông có thể tăng lên khoảng 56 tỷ mét khối (bcm). Với tốc độ nhập khẩu LNG hiện tại khoảng 11 bcm mỗi tháng, EU vẫn có thể đạt mục tiêu dự trữ 80%, nhưng khó chạm mốc 90% nếu không có thêm nguồn cung bổ sung.

TTF là chỉ số tiêu biểu cho giá khí đốt bán buôn tại châu Âu. JKM (Japan Korea Marker) là chỉ số giá LNG giao ngay tại khu vực Đông Bắc Á. Chênh lệch giữa hai chỉ số này được xem là tín hiệu cho biết các lô hàng LNG linh hoạt sẽ đổ về châu Âu hay châu Á, do khu vực có giá cao hơn thường thu hút nguồn cung.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết trong giai đoạn tháng 3-6/2026, cả giá TTF của châu Âu lẫn giá JKM (Platts) của châu Á đều ghi nhận mức trung bình theo quý cao nhất kể từ năm 2022. IEA giải thích chênh lệch JKM-TTF đã đảo chiều, từ mức giá châu Âu cao hơn sang giá châu Á cao hơn, khiến các lô hàng LNG linh hoạt chuyển hướng sang châu Á nhiều hơn châu Âu.

Điều này cho thấy vấn đề của châu Âu không chỉ nằm ở thiếu hụt dự trữ. Khi dòng LNG qua eo biển Hormuz giảm, giá giao ngay tại châu Á phản ứng trước, còn châu Âu buộc phải trả giá cao hơn để cạnh tranh cùng nguồn cung đó. Với châu Âu - khu vực đã giảm phụ thuộc vào khí đốt đường ống Nga và tăng tỷ trọng LNG - việc đa dạng hóa nguồn cung không đồng nghĩa với giá ổn định hơn.

S&P Global đưa tin ngày 2/9 rằng giá JKM (Platts) đạt 25,908 USD/MMBtu, mức cao nhất kể từ ngày 30/12/2022. Cùng bản tin này cho biết không có tàu LNG nào đi qua eo biển Hormuz kể từ ngày 17/8. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết tính theo dữ liệu năm 2024, khoảng 20% lượng giao dịch LNG toàn cầu đi qua eo biển này.

Trong quá trình giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga, châu Âu đã tăng mạnh tỷ trọng LNG nhập khẩu từ Mỹ. ACER cho biết LNG từ Mỹ hiện chiếm 30% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU, và khoảng 2/3 lượng LNG nhập khẩu. Nguồn cung đã thay đổi, nhưng cấu trúc thị trường khiến châu Âu tiếp xúc trực tiếp hơn với các điểm nghẽn của thị trường LNG toàn cầu.

Số liệu dự trữ cũng khiến thị trường thêm thận trọng. Tỷ lệ lấp đầy trung bình toàn EU là 65,85%, nhưng tại các thị trường lớn như Đức và Hà Lan, tỷ lệ này còn thấp hơn. Ngược lại, Ý vượt mốc 80%, cho thấy mức độ nhạy cảm về giá và áp lực thu mua có thể khác nhau giữa các quốc gia.

Tuy nhiên, cách diễn đạt "dự trữ thấp nhất lịch sử" khó có thể sử dụng nếu thiếu số liệu so sánh dài hạn. Số liệu chính thức hiện tại chỉ gồm tỷ lệ dự trữ EU ở mức 65,85% và tổng lượng dự trữ 744,31 TWh.

Tác động của thị trường không dừng ở giá nguyên liệu. Nếu giá khí đốt duy trì ở mức cao, chi phí điện, nhiên liệu công nghiệp và áp lực lạm phát có thể bị kéo theo. Dù vậy, mức độ và thời gian ảnh hưởng còn tùy vào tình hình lưu thông qua eo biển Hormuz, nguồn cung LNG từ Qatar và tốc độ bổ sung dự trữ của châu Âu.

Ủy ban châu Âu dự kiến tổ chức lại cuộc họp Nhóm điều phối khí đốt vào ngày 24/9. Mục tiêu dự trữ trước mùa đông và điều kiện thu mua LNG sẽ tiếp tục được rà soát tại cuộc họp này.