5 tổ chức tài chính thử chuyển tiền chống lượng tử trên NEAR(NEAR)

Các ngân hàng và cơ quan quản lý tài chính đã bắt đầu thử nghiệm bảo mật chuyển tài sản số chống lượng tử trên mạng thử nghiệm (testnet) của NEAR Protocol(NEAR). Đối tượng thử nghiệm là tạo ví và chuyển khoản on-chain, sử dụng phương thức ký số ML-DSA-65 theo tiêu chuẩn của Mỹ.

Safeheron cho biết trong thông báo ngày 24 rằng Responsible Fintech Institute (RFI) là đơn vị chủ trì dự án thí điểm này, còn Safeheron đóng vai trò đối tác công nghệ. Các tổ chức tham gia gồm Thị trường Toàn cầu Abu Dhabi (ADGM), Văn phòng Dịch vụ Tài chính Gelephu của Bhutan (GFSO), Cơ quan Dịch vụ Tài chính Malta (MFSA), Bison Bank và DK Bank.

Trọng tâm của dự án thí điểm lần này là kiểm chứng mật mã chống lượng tử trong điều kiện gần với quy trình nghiệp vụ thực tế của các tổ chức tài chính. Dự án kết hợp giao thức tính toán đa bên (MPC) với ML-DSA-65, áp dụng vào ví tổ chức và quy trình chuyển tiền.

MPC là phương thức không lưu trữ khóa cá nhân tại một nơi duy nhất mà chia cho nhiều bên cùng tham gia ký. Trong thử nghiệm này, Safeheron phụ trách phát triển ứng dụng ký và giao thức mà các tổ chức được phê duyệt sử dụng.

Ở giai đoạn 1, cơ quan giám sát tham gia với vai trò quan sát viên. Sau đó, các bên sẽ bước vào thảo luận về quản trị, còn các ngân hàng tham gia sẽ thử nghiệm tạo ví và chuyển khoản on-chain trong cùng một môi trường ứng dụng chia sẻ.

Thiết kế tạm thời của dự án thí điểm là cấu trúc MPC 2-of-2 không lưu ký (non-custodial). Theo đó, giao dịch chỉ được thực hiện khi cả hai bên tham gia đều đồng ý ký, qua đó thử nghiệm đồng thời việc phân quyền và quy trình phê duyệt trong chuyển tiền giữa các tổ chức.

ML-DSA là tiêu chuẩn chữ ký số FIPS 204 do Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) công bố vào tháng 8 năm 2024. NIST mô tả đây là nhóm thuật toán được xem là an toàn ngay cả trước những kẻ tấn công sở hữu máy tính lượng tử quy mô lớn.

Ví tài sản số thông thường chứng minh quyền chuyển tài sản dựa trên khóa cá nhân và hệ thống chữ ký. Khi lo ngại về việc máy tính lượng tử có thể trở thành rủi ro dài hạn đối với các hệ mật mã khóa công khai hiện nay ngày càng tăng, việc chuyển đổi phương thức ký và kiểm chứng quy trình vận hành cũng trở thành bài toán đặt ra với hạ tầng của các tổ chức tài chính.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) trong báo cáo năm 2025 nhận định quá trình chuyển đổi sang mật mã chống lượng tử của ngành tài chính không đơn thuần là thay thế thuật toán, mà đòi hỏi tính linh hoạt mật mã (crypto-agility), lộ trình chuyển đổi theo giai đoạn và kế hoạch phối hợp đồng bộ. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hồng Kông (HKMA) cũng công bố sách trắng và chỉ số sẵn sàng lượng tử vào tháng 7 năm 2026, đặt mục tiêu nâng mức độ sẵn sàng trước lượng tử của ngành ngân hàng lên mức mục tiêu vào năm 2030.

Ngành blockchain cũng liên tục có những nỗ lực áp dụng hệ thống chữ ký chống lượng tử vào vận hành mạng lưới và ví. TokenPost trước đó đã đưa tin về việc Sui Foundation lên kế hoạch đưa hai loại hệ thống chữ ký chống lượng tử vào Sui(SUI).

Ông Chia Hock Lai, Chủ tịch RFI, cho biết: "Đây không phải vấn đề mà một ngân hàng, một nhà cung cấp công nghệ hay một cơ quan giám sát nào có thể tự giải quyết một mình". Bình luận này cho thấy chỉ khi các nhà hoạch định chính sách và tổ chức tài chính ở nhiều khu vực pháp lý khác nhau cùng thử nghiệm một cấu trúc và chia sẻ kết quả, ngành mới có thể xây dựng được tiêu chuẩn bảo mật chung để tham chiếu.

Ông Jag Foo, Giám đốc An ninh và Chính sách của Safeheron, cho biết: "Chúng tôi đang xây dựng cấu trúc cần thiết để bảo vệ mạng lưới tài chính thế hệ mới bằng cách kết hợp tiêu chuẩn chữ ký chống lượng tử của NIST với công nghệ MPC tiên tiến". Safeheron cho biết sau khi kết thúc thí điểm, công ty sẽ công bố sách trắng tổng hợp kết quả nghiên cứu, thiết kế giao thức và thử nghiệm, đồng thời có kế hoạch mở mã nguồn công nghệ giao thức nền tảng theo từng giai đoạn.

Thử nghiệm lần này cho thấy mật mã chống lượng tử đang dịch chuyển từ chủ đề nghiên cứu sang hạng mục cần kiểm tra trong hạ tầng của các tổ chức tài chính. Cơ quan giám sát tham gia từ giai đoạn đầu với vai trò quan sát viên, còn các ngân hàng kiểm chứng việc tạo ví và chuyển tiền on-chain trong cùng một môi trường.