Ví trên mạng Ika mở rộng sang AI agent qua giao thức WaaP

human.tech đã mở rộng giao thức ví dựa trên mạng Ika (Ika Network) thành hạ tầng ký chữ ký phân tán dành cho AI agent và ứng dụng phi tập trung. Thay vì để một dịch vụ cụ thể quản lý ví, đơn vị này hướng tới cung cấp ví dưới dạng giao thức kết hợp chữ ký phân tán và kiểm soát quyền truy cập.

Trong thông cáo báo chí ngày 24, human.tech giới thiệu Wallet-as-a-Protocol (WaaP) được kết nối với "Squid Mode" dựa trên Ika. Trang chính thức của WaaP cho biết tài khoản Squid ký cùng mạng Ika theo phương thức 2PC-MPC.

2PC-MPC là cơ chế chia quyền ký thành hai phần, để không bên nào có thể tự mình phê duyệt giao dịch. Trong cấu trúc WaaP, khóa ký được chia sẻ giữa hạ tầng WaaP và mạng validator phân tán của Ika. Theo mô tả, thiết kế này khiến agent hay một máy chủ đơn lẻ không thể nắm giữ toàn bộ khóa.

Trọng tâm của thông báo lần này không phải là cạnh tranh dịch vụ ví thông thường, mà là vấn đề quản lý quyền của AI agent. Tài liệu chính thức của human.tech nêu rõ AI agent không nên trực tiếp nắm giữ private key hay API key gốc. Agent thực hiện giao dịch thông qua ví WaaP, còn các hành vi quan trọng chỉ được xử lý trong phạm vi quyền đã thiết lập trước và cần con người đã xác thực phê duyệt.

Tài liệu human.tech mô tả cấu trúc này qua bốn yếu tố: ủy quyền lưu ký, tách biệt thông tin xác thực, phê duyệt của con người, và quyền hạn giới hạn phạm vi. Mục tiêu là giảm rủi ro dịch chuyển dòng tiền khi agent thực hiện thanh toán, gọi API hay tác vụ tự động. Điểm được nhấn mạnh là giới hạn được áp đặt ở tầng giao thức, chứ không chỉ nằm trên giấy tờ chính sách.

Sự kết hợp giữa Ika và human.tech không phải là quan hệ hợp tác nhất thời mới xuất hiện. Hai bên đã công bố WaaP lần đầu vào ngày 22 tháng 10 năm 2025, cho biết sẽ chuyển việc ký ví và kiểm soát truy cập sang mạng phân tán. Khi đó, Ika giới thiệu lớp ký 2PC-MPC, còn human.tech đưa ra hạ tầng ví nhằm thay thế các vấn đề phí, khóa nhà cung cấp và phân mảnh của mô hình Wallet-as-a-Service (WaaS) hiện có.

WaaS thường là mô hình trong đó doanh nghiệp cung cấp chức năng tạo và quản lý ví người dùng dưới dạng dịch vụ. Ngược lại, WaaP hướng tới hạ tầng dạng giao thức, nơi nhiều bên cùng chia sẻ trách nhiệm ký và kiểm soát truy cập, thay vì để một đơn vị duy nhất quản lý toàn bộ ví. Theo human.tech, cấu trúc kiểm soát này sẽ càng quan trọng khi số trường hợp AI agent xử lý tiền và quyền hạn ngày càng tăng.

Số liệu công bố có sự chênh lệch. Tài liệu chính thức của human.tech, tính đến ngày 7 tháng 8, ghi nhận hơn 43 triệu thông tin xác thực (credential) đã cấp, hơn 2 triệu người dùng đã xác thực, và hơn 500 triệu USD (khoảng 692,5 tỷ won) tài sản được bảo vệ. Trong khi đó, bản thông cáo báo chí phát lại ghi 51 triệu credential, 2,1 triệu tài khoản, và 512 triệu USD (khoảng 709,1 tỷ won) tài sản được bảo vệ.

Căn cứ tính toán và thời điểm điều chỉnh của các số liệu tăng lên chưa được xác nhận qua tài liệu riêng. Ở khâu biên tập, cần phân biệt rõ số liệu trong tài liệu chính thức và số liệu trong bản thông cáo phát lại. Dù đây là dịch vụ có chỉ số vận hành thay đổi nhanh, việc đặt song song hai con số có mốc thời gian và cách tính khác nhau như thể chúng giống nhau là điều khó chấp nhận.

Cách ghi nhận các chuỗi (chain) được hỗ trợ cũng có phần khác biệt. Trang chính thức của WaaP, ở mục hỗ trợ đa chuỗi, nhắc tới EVM, Stellar và Sui (SUI). Trong khi đó, bản thông cáo phát lại ghi EVM, Sui và Solana (SOL).

Ika từng công bố riêng một lớp kiểm soát tài sản không cần cầu nối (bridgeless) dành cho Solana. Tuy nhiên, nội dung trên trang sản phẩm công khai của giao thức ví lần này không hoàn toàn trùng khớp với nội dung thông cáo báo chí. Cần thêm thông báo chính thức để làm rõ phạm vi hỗ trợ Solana được triển khai như thế nào trong sản phẩm WaaP.

Với độc giả, đây có thể xem là một nhánh trong hạ tầng thanh toán của AI agent. TokenPost từng đưa tin về xu hướng thanh toán x402 trên Algorand tăng và liên minh thanh toán AI của Rain ra mắt, cho thấy cách agent xử lý thanh toán và quyền hạn đang nổi lên như một hướng thử nghiệm riêng của ngành crypto.

Thông báo lần này đặt quyền ví và cấu trúc chữ ký lên hàng đầu trong xu hướng đó. Nếu x402 hay liên minh thanh toán agent tập trung vào thông điệp thanh toán và quy trình thanh toán, thì WaaP xử lý việc agent được ủy quyền và giới hạn quyền truy cập tài sản như thế nào. Có thể xem đây là cơ chế kiểm soát ở bước trước khi thực hiện thanh toán.

Phản ứng công khai hiện chủ yếu được ghi nhận từ tài khoản dự án và cộng đồng liên quan. Các tài khoản WaaP và human.tech đã lặp lại truyền thông về cấu trúc 2PC-MPC và thông điệp ví cho agent. Trong phạm vi xác minh lần này, chưa thấy có kiểm chứng chuyên sâu từ báo chí độc lập hay chỉ số cho thấy mức độ áp dụng rộng rãi từ giới lập trình viên.

human.tech đặt trọng tâm thông điệp vào cấu trúc trong đó AI agent không trực tiếp nắm giữ private key mà hoạt động trong phạm vi quyền giới hạn và cần con người phê duyệt. Vấn đề then chốt sắp tới là liệu câu chuyện mở rộng trong thông cáo báo chí có chuyển hóa thành mức sử dụng thực tế, kiểm chứng bảo mật và triển khai sản phẩm theo từng chuỗi được hỗ trợ hay không.