Giá điện Nhật Bản chạm 25,18 yên/kWh, cao nhất kể từ 2023

Giá điện bán buôn ngày hôm sau trên toàn Nhật Bản đã tăng lên 25,18 yên/kWh, mức cao nhất kể từ tháng 1/2023. Giới quan sát cho rằng nguyên nhân đến từ việc nhu cầu làm mát tăng do nắng nóng và giá khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đi lên cùng lúc.

OilPrice đưa tin ngày 24 (giờ địa phương) rằng giá điện bán buôn ngày hôm sau trên toàn Nhật Bản đã tăng 20% so với một tuần trước đó, lên 25,18 yên/kWh. Theo Sở giao dịch điện lực Nhật Bản (JEPX), đây là mức cao nhất tính từ tháng 1/2023.

Trước đó, Bloomberg cũng đưa tin ngày 22 tháng 7 (giờ địa phương) rằng giá điện toàn quốc ngày hôm sau đã tăng 24% chỉ trong một tuần, lên 24,78 yên/kWh. Cùng dùng cụm từ “cao nhất kể từ tháng 1/2023”, nhưng mức đỉnh hồi tháng 7 và số liệu công bố ngày 24 tháng 8 là hai mốc thời gian khác nhau.

Đợt tăng giá lần này khó quy về một nguyên nhân duy nhất, mà là kết quả của nhu cầu và chi phí cùng biến động. Nhu cầu điện cho việc làm mát mùa hè tăng cao, trong khi bất ổn vận tải biển bắt nguồn từ Trung Đông đẩy giá LNG giao ngay lên, khiến gánh nặng chi phí phát điện lớn hơn.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) tổng kết rằng nhiệt độ tháng 7 năm 2026 tại Bắc Nhật Bản, Đông Nhật Bản và Tây Nhật Bản đều ở mức “cao đáng kể”. Trong dự báo 1 tháng công bố ngày 30 tháng 7, cơ quan này cũng dự báo nhiệt độ nửa đầu tháng 8 sẽ cao.

Trên thị trường điện, JEPX đóng vai trò thị trường tham chiếu cho giao dịch điện bán buôn tại Nhật Bản. Giá điện ngày hôm sau là mức giá các công ty điện lực mua bán điện cung cấp cho ngày kế tiếp, nên rất nhạy với biến động nhu cầu làm mát và chi phí nhiên liệu phát điện.

Về phía chi phí nhiên liệu, đà tăng của giá LNG cũng được xác nhận. Reuters đưa tin ngày 24 tháng 7 (giờ địa phương) rằng giá LNG giao ngay tại châu Á cho lô hàng giao tháng 9 được ước tính khoảng 22 USD/MMBtu, mức cao nhất trong 4 tháng.

Đến ngày 21 tháng 8, có thêm thông tin cho biết giá lô hàng giao tháng 10 đã tăng lên 22,50 USD/MMBtu. Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu phát điện, nên biến động giá LNG và than dễ phản ánh trực tiếp vào giá điện bán buôn.

Bất ổn nguồn cung từ Trung Đông cũng được xem là một yếu tố gây áp lực lên giá. Có thông tin cho biết Tập đoàn năng lượng quốc gia Qatar (QatarEnergy) đã mua 33 lô LNG giao ngay của Mỹ sau biến động liên quan đến Iran, nhằm giảm bớt gián đoạn nguồn cung cho khách hàng châu Á, trong đó có Nhật Bản.

Tuy nhiên, giá tăng không đồng nghĩa với khủng hoảng nguồn cung. Công ty điện lực JERA cho biết ngày 31 tháng 7 rằng đã đảm bảo đủ lượng LNG dự trữ để đáp ứng nhu cầu cao điểm mùa hè trong giai đoạn tháng 8-10, và nguồn cung điện vẫn ổn định, không gặp vấn đề.

Dữ liệu tuần chính thức cũng cho thấy diễn biến có điều chỉnh. Theo báo cáo tuần của JEPX, giá điện trung bình 24 giờ toàn quốc trong tuần từ ngày 16 đến 22 tháng 8 đã tăng lên 23,44 yên/kWh vào ngày 21, trước khi giảm xuống 19,15 yên/kWh vào ngày 22.

Mức 25,18 yên/kWh công bố ngày 24 có thể xem là số liệu phản ánh diễn biến thị trường trong ngày. Cũng cần lưu ý rằng chỉ dựa vào giá trung bình tuần thì khó giải thích đầy đủ mức độ áp lực giá trong ngắn hạn.

Gánh nặng lên các hộ gia đình không hoàn toàn tương ứng với mức tăng của giá bán buôn. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đang triển khai hỗ trợ giá điện và gas trong giai đoạn tháng 7-9, với mức hỗ trợ giá điện áp thấp cho lượng sử dụng tháng 8 là 4,5 yên/kWh.

Đối với độc giả Việt Nam, vấn đề này đáng chú ý không chỉ ở phạm vi thị trường điện Nhật Bản, mà còn ở mối liên hệ giữa chi phí năng lượng và giá LNG châu Á nói chung.

Bất ổn về an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz cũng nằm trong bối cảnh tương tự. Nếu giá LNG giao ngay và nhu cầu điện mùa hè cùng tăng, gánh nặng chi phí của các quốc gia nhập khẩu năng lượng có thể lớn hơn.