Lạm phát về 2% vào 2028, ECB bác khả năng đình lạm ở Eurozone

Ngân hàng Trung ương châu Âu (European Central Bank - ECB) nhận định chưa thể gọi tình trạng kinh tế khu vực đồng euro (Eurozone) hiện nay là "đình lạm" (stagflation), dù tăng trưởng chậm lại và giá năng lượng gây áp lực lên lạm phát diễn ra cùng lúc. Lý do được đưa ra là khả năng suy thoái vẫn thấp và kỳ vọng lạm phát dài hạn vẫn neo quanh mức 2%.

ECB cho biết trong biên bản cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra ngày 10-11 tháng 6, được công bố ngày 9 tháng 7, rằng tăng trưởng Eurozone sẽ cải thiện dần trong giai đoạn dự báo. Báo cáo dự báo tháng 6 của đội ngũ chuyên gia ECB đưa ra mức tăng trưởng GDP thực của Eurozone dự kiến đạt 0,8% năm 2026, 1,2% năm 2027 và 1,5% năm 2028.

Nền tảng cho dự báo tăng trưởng này là sức chống chịu của tiêu dùng và thị trường lao động. Đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) cùng chi tiêu quốc phòng, hạ tầng của các chính phủ cũng được xem là yếu tố có thể phần nào bù đắp cú sốc tăng trưởng.

Triển vọng lạm phát vẫn là gánh nặng. Trong cùng báo cáo dự báo, ECB đưa ra mức lạm phát HICP dự kiến là 3,0% năm 2026, 2,3% năm 2027 và 2,0% năm 2028. Lạm phát ngắn hạn vượt mục tiêu 2% nhưng được kỳ vọng hội tụ về mức mục tiêu trong trung hạn.

Biến số trung tâm của dự báo này là giá năng lượng. Biên bản cuộc họp chỉ ra rằng cú sốc năng lượng do chiến sự tại Trung Đông vừa đẩy lạm phát lên vừa gây áp lực lên tăng trưởng, đóng vai trò như một cú sốc nguồn cung.

Giá dầu Brent đã giảm từ đỉnh 118 USD/thùng tại thời điểm cuộc họp tháng 4 xuống còn khoảng 94 USD/thùng vào thời điểm cuộc họp tháng 6, nhưng vẫn cao hơn khoảng 30% so với trước chiến sự. Giá khí đốt châu Âu cũng giao dịch cao hơn khoảng 50% so với trước chiến sự.

Dù vậy, ECB cho rằng cú sốc giá cả lan sang tiền lương và kỳ vọng lạm phát dài hạn vẫn ở mức hạn chế. Tốc độ tăng lương thỏa thuận trong quý 1 năm 2026 đã giảm từ 2,9% của quý trước xuống còn 2,5%. Kỳ vọng lạm phát dài hạn cũng được đánh giá là nhìn chung vẫn neo quanh mức 2%.

Đình lạm là tình trạng lạm phát cao, tăng trưởng thấp và thị trường lao động xấu đi cùng kéo dài. Theo tài liệu của ECB, Eurozone đang trải qua tăng trưởng chậm lại và áp lực giá cả cùng lúc, nhưng chưa rơi vào mô hình điển hình khi cả việc làm lẫn kỳ vọng lạm phát dài hạn đều sụp đổ.

Piero Cipollone, Ủy viên Hội đồng điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), trong cuộc phỏng vấn với Reuters năm 2025 từng nhận định rủi ro lạm phát ở trạng thái "cân bằng". Ông cho rằng ngay cả khi lạm phát đầu năm 2026 giảm xuống 1,4%, mức này cũng chưa đủ để làm lung lay kỳ vọng lạm phát. Bình luận này không phải phát biểu mới nhất, mà cho thấy quan điểm chính sách tiền tệ của Cipollone khi đó nghiêng về đánh giá cân bằng hơn là lo ngại giảm phát quá mức.

Ngày 11 tháng 6, ECB đã nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất tiền gửi lên 2,25%. Cùng thông báo này, ECB cũng đưa ra lộ trình HICP 3,0% cho năm 2026, 2,3% cho năm 2027 và 2,0% cho năm 2028.

Reuters ngày 24 tháng 7 đưa tin khảo sát chuyên gia của ECB cho thấy kỳ vọng lạm phát trong 3 tháng gần nhất nhìn chung không đổi, lộ trình quay về mức 2% vào năm 2028 vẫn được duy trì. Cùng khảo sát này, kỳ vọng HICP là 2,7% cho năm 2026, 2,1% cho năm 2027 và 2,0% cho năm 2028.

Biên bản lần này cũng gắn liền với lo ngại đình lạm mà ECB từng ghi nhận qua khảo sát kỳ vọng người tiêu dùng. TokenPost từng đưa tin kỳ vọng lạm phát 1 năm tới của người tiêu dùng Eurozone tăng khoảng 2,5 điểm phần trăm còn kỳ vọng tăng trưởng giảm khoảng 1,2 điểm phần trăm sau chiến sự Iran. Có thể thấy có độ chênh giữa cảm nhận của người tiêu dùng và dự báo trung hạn của ngân hàng trung ương.

Chi tiêu quốc phòng và hạ tầng cũng là biến số tác động đồng thời đến lộ trình tăng trưởng và lạm phát. TokenPost trước đó đưa tin ECB đã rà soát tác động của việc mở rộng chi tiêu quốc phòng lên tài chính công và lộ trình lạm phát của Eurozone. Chi tiêu ngân sách có thể đóng vai trò đệm cho tăng trưởng ngắn hạn, nhưng tùy vào cách huy động vốn và diễn biến giá năng lượng, có thể chuyển thành áp lực lên giá cả.

Nhận định lần này cho thấy lộ trình lãi suất châu Âu và giá năng lượng vẫn là biến số vĩ mô đối với thị trường tài sản rủi ro, trong đó có tiền mã hóa. Các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) có thể phản ứng nhạy với đánh giá lạm phát và tín hiệu lãi suất từ ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, theo các tài liệu công khai, phản ứng trực tiếp của thị trường tiền mã hóa trước nhận định này của ECB chưa được ghi nhận rõ ràng.

Thông điệp của ECB không có nghĩa là đánh giá thấp cú sốc giá cả, cũng không có nghĩa là thừa nhận đình lạm. Các số liệu hiện có cho thấy Eurozone đang ở giai đoạn vừa chịu áp lực giá ngắn hạn, vừa kỳ vọng quay về mục tiêu lạm phát trong trung hạn.