Tỷ lệ trái phiếu Mỹ do khối ngoại nắm giữ giảm còn 12,15% sau 18 năm

Tỷ lệ nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ của khối tổ chức chính thức nước ngoài - gồm ngân hàng trung ương, bộ tài chính và quỹ đầu tư quốc gia - đã giảm từ 40,69% xuống còn 12,15% chỉ trong 18 năm. Giới phân tích cho rằng khi nợ công Mỹ tăng nhanh, nền tảng nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu đang dịch chuyển sang nhóm quỹ phòng hộ (hedge fund) và nhà giao dịch tư nhân.

Axios đưa tin ngày 20 (giờ địa phương) rằng tỷ lệ nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ của khối tổ chức chính thức nước ngoài đã giảm từ 40,69% vào tháng 6/2008 xuống còn 12,15% vào tháng 6/2026. Theo Axios, sự thay đổi này là một trong những nguyên nhân đằng sau biến động lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ gần đây.

Theo dữ liệu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis (FRED), tổng giá trị trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn và dài mà khối tổ chức chính thức nước ngoài nắm giữ đạt khoảng 3.778,118 tỷ USD tính đến tháng 6/2026. Bản thân giá trị nắm giữ vẫn dao động dưới mốc 4.000 tỷ USD suốt nhiều năm qua, nhưng do tổng quy mô nợ công Mỹ tăng nhanh hơn, tỷ trọng của khối này trong toàn thị trường đã thu hẹp lại.

Trên thị trường trái phiếu, khối tổ chức chính thức nước ngoài trước đây được xếp vào nhóm nhà đầu tư ít nhạy cảm với giá. Họ coi trọng sự an toàn, tính tiện lợi trong lưu ký và thanh khoản đồng USD hơn là lợi suất, qua đó giúp hạ thấp chi phí vay của chính phủ Mỹ.

Xu hướng này trở nên rõ rệt từ năm 2016, khi Trung Quốc bắt đầu bán trái phiếu Kho bạc Mỹ để bảo vệ tỷ giá đồng nhân dân tệ (NDT). Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, nhiều quốc gia đẩy mạnh gom tiền mặt khiến tốc độ sụt giảm tỷ trọng nắm giữ càng nhanh hơn.

Việc phương Tây phong tỏa tài sản quốc gia của Nga sau khi nước này tấn công Ukraine cũng tác động đến cách các chính phủ nhìn nhận tài sản định giá bằng USD. Dù các chính phủ nước ngoài không bán tháo ồ ạt trái phiếu Mỹ, giới phân tích cho rằng khi nợ công Mỹ gần đây chạm mốc 40.000 tỷ USD, tỷ trọng tương đối của nhóm nhu cầu truyền thống này đã giảm xuống.

Trái phiếu Kho bạc Mỹ đóng vai trò lãi suất tham chiếu cho thị trường tài chính toàn cầu, bởi lãi suất vay mua nhà, lãi suất trái phiếu doanh nghiệp, chi phí huy động USD và tỷ lệ chiết khấu tài sản rủi ro dài hạn đều biến động cùng chiều với lợi suất trái phiếu Mỹ.

Quỹ phòng hộ và nhà đầu tư tư nhân thường nhạy cảm với giá và lợi suất hơn khối tổ chức chính thức nước ngoài. Vai trò của nhóm này trên thị trường trái phiếu càng lớn, biến động lãi suất có thể xuất hiện càng nhanh, và đây được xem là một áp lực đối với thị trường.

Tuy nhiên, khó có thể coi đây là dấu hiệu các chính phủ nước ngoài rút lui hoàn toàn. Giá trị nắm giữ thực tế không giảm mạnh, mà chủ yếu do quy mô nợ công và lượng trái phiếu phát hành của Mỹ phình to, khiến tỷ trọng của cùng một lượng nắm giữ trở nên nhỏ hơn trong toàn thị trường.

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, diễn biến này liên quan trực tiếp đến cách nhìn nhận song song lãi suất USD và giá tài sản rủi ro. Khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài biến động mạnh hơn, tỷ lệ chiết khấu và thanh khoản USD của cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và tài sản mã hóa cũng có thể bị ảnh hưởng theo.

TokenPost trước đó đã đưa tin về việc tổng nợ công Mỹ tiến sát mốc 40.000 tỷ USD. Vào thời điểm đó, bài viết chỉ ra rằng điều thị trường thực sự nhạy cảm không phải là quy mô nợ, mà là tốc độ tăng của lãi suất và chi phí trả lãi.

Sự thay đổi trong nền tảng nhu cầu trái phiếu cũng gắn liền với cấu trúc đảo nợ (refinancing). TokenPost từng đưa tin về việc các ngân hàng trung ương nước ngoài giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ song song với việc Bộ Tài chính Mỹ tăng phát hành trái phiếu ngắn hạn, đồng thời giới thiệu phân tích cho rằng rủi ro đảo nợ trên thị trường trái phiếu Mỹ đang lớn dần.

Gần đây, khi áp lực bán trái phiếu dài hạn gia tăng, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố kế hoạch mở rộng chương trình mua lại trái phiếu (buyback). Đây là biện pháp mua lại các trái phiếu đã phát hành trên thị trường, thường được dùng để giảm bớt áp lực thanh khoản cho thị trường trái phiếu.

Việc mua lại trái phiếu có thể giúp hạ lãi suất trong ngắn hạn, nhưng nếu duy trì lâu dài, tranh luận về khả năng dự đoán chính sách và sức hấp dẫn của đồng USD có thể tiếp tục kéo dài. Thị trường tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) dự kiến sẽ tiếp tục theo dõi song song diễn biến lợi suất trái phiếu Mỹ và thanh khoản đồng USD.