Trump đề cử Heidi Overton làm Giám đốc FDA, thuốc phá thai gây tranh cãi

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Donald Trump) đã đề cử bà Heidi Overton (Heidi Overton), Phó Giám đốc Hội đồng Chính sách Nội địa Nhà Trắng, làm ứng viên Giám đốc Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA). Quy trình phê chuẩn tại Thượng viện vẫn chưa hoàn tất, trong khi quyền tiếp cận thuốc phá thai mifepristone và chính sách vắc xin trở thành hai vấn đề nóng nhất xoay quanh việc đề cử này.

Theo hãng tin AP đưa tin ngày 19 tháng 8 (giờ địa phương), Tổng thống Trump chính thức đề cử bà Overton làm người đứng đầu FDA. Bà Overton xuất thân là bác sĩ và từng tham gia sâu vào các chính sách y tế cũng như nghị trình liên quan đến vắc xin trong nhiệm kỳ hai của ông Trump.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi bà Overton là “Dr. Heidi” và “rockstar”, đồng thời bày tỏ kỳ vọng bà sẽ giúp hạ giá thuốc, đẩy nhanh tốc độ phê duyệt phương pháp điều trị mới, cải cách quy trình thử nghiệm lâm sàng và thúc đẩy chương trình MAHA. MAHA là viết tắt của “Make America Healthy Again”, khẩu hiệu chính sách y tế mà chính quyền Trump đang theo đuổi.

Bà Overton từng theo học tại Trường Y Đại học New Mexico và nhận bằng tiến sĩ nghiên cứu lâm sàng tại Đại học Johns Hopkins. Trước khi gia nhập chính quyền Trump nhiệm kỳ hai, bà giữ vị trí Giám đốc Chính sách cấp cao tại Viện Chính sách America First (America First Policy Institute), một tổ chức tư vấn theo khuynh hướng bảo thủ.

Người tiền nhiệm của bà tại FDA, ông Marty Makary (Marty Makary), đã từ chức hồi tháng 5. AP cho biết FDA hiện đang xử lý cùng lúc nhiều vấn đề quản lý y tế, bao gồm mifepristone, vắc xin, béo phì, thuốc chống trầm cảm và thuốc lá điện tử.

Tâm điểm tranh cãi xoay quanh mifepristone. Theo hướng dẫn chính thức của FDA, loại thuốc này được phê duyệt lần đầu vào năm 2000 và phiên bản generic được chấp thuận năm 2019.

Theo cơ chế REMS được sửa đổi vào tháng 1 năm 2023, mifepristone có thể được cấp phát thông qua các bác sĩ kê đơn và nhà thuốc đã được chứng nhận. Thuốc cũng có thể được giao qua đường bưu điện, và việc cấp phát trực tiếp hiện không còn là yêu cầu bắt buộc.

REMS là chiến lược đánh giá và giảm thiểu rủi ro mà FDA yêu cầu áp dụng để đảm bảo an toàn khi sử dụng một số loại thuốc nhất định. Với những dược phẩm gây tranh cãi lớn về chính trị và xã hội như mifepristone, không chỉ việc phê duyệt mà cả cách thức kê đơn, cấp phát cũng trở thành vấn đề chính sách.

Tờ Guardian đưa tin rằng trong một bài viết chính sách năm 2023, bà Overton từng gọi mifepristone là “teleabortion” và “abortion-on-demand”, đồng thời cho rằng Quốc hội cần siết chặt quản lý loại thuốc này. Tuy nhiên, việc bà Overton có thực sự đảo ngược các quy định hiện hành của FDA sau khi được phê chuẩn hay không vẫn chưa được xác nhận.

Quá trình phê chuẩn tại Thượng viện được dự báo sẽ không dễ dàng. Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Patty Murray (Patty Murray) chỉ trích bà Overton là “nhân vật cực đoan chống phá thai, không đủ tư cách lãnh đạo FDA”. Phát biểu này cho thấy phe Dân chủ nhiều khả năng sẽ phản đối mạnh mẽ việc đề cử.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Bill Cassidy (Bill Cassidy) cũng lên tiếng trên mạng xã hội, cho biết ông tôn trọng nền tảng y khoa của bà Overton nhưng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” vì thiếu kinh nghiệm quản lý và việc bà từng tham gia soạn thảo sắc lệnh hành pháp liên quan đến vắc xin. Điều này cho thấy ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa cũng có thể xuất hiện quá trình giám sát kỹ lưỡng đối với định hướng quản lý y tế của bà.

Bà Overton từng cùng Tổng thống Trump tham dự sự kiện ký sắc lệnh hành pháp về vắc xin tại Nhà Trắng vào ngày 10 tháng 8. Trên trang MAHA, Nhà Trắng đang quảng bá việc điều chỉnh khuyến nghị tiêm vắc xin cho trẻ em và loại bỏ khuyến nghị tiêm vắc xin COVID-19 đối với trẻ em khỏe mạnh cũng như phụ nữ mang thai.

Chính sách vắc xin không chỉ nằm trong tay FDA mà còn liên quan đến quyết định của nhiều cơ quan khác như Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) và Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS). Vì vậy, việc phê chuẩn chức Giám đốc FDA có thể không chỉ dừng ở một loại thuốc cụ thể mà còn phản ánh định hướng thực thi chính sách y tế trong nhiệm kỳ hai của ông Trump.

Việc đề cử này thuộc phạm trù chính trị và quản lý y tế, hiện chưa có mối liên hệ trực tiếp nào được xác nhận với thị trường tiền mã hóa hay ngành bán dẫn. Tuy nhiên, cách chính quyền Trump lựa chọn nhân sự quản lý trong lĩnh vực y tế cũng phần nào cho thấy xu hướng chính sách chung, nên giới quan sát thị trường vẫn có thể tiếp tục theo dõi diễn biến môi trường quản lý tại Mỹ.

Tính đến thời điểm hiện tại, bà Overton vẫn chưa chính thức trở thành Giám đốc FDA. Việc bà có đảm nhiệm vị trí này hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả thẩm định và bỏ phiếu tại Thượng viện Mỹ.