15/9: Thượng viện Mỹ bỏ phiếu thủ tục Đạo luật CLARITY, cần 8 phiếu Dân chủ

Đạo luật CLARITY (CLARITY Act) về cấu trúc thị trường tài sản số của Mỹ vẫn còn hai rào cản trước vòng bỏ phiếu thủ tục tại Thượng viện: thu hút đủ phiếu của đảng Dân chủ và đàm phán các điều khoản sửa đổi. Để thông qua tại Thượng viện cần 60 phiếu, nghĩa là dù toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu thuận thì vẫn cần thêm ít nhất 8 phiếu từ đảng Dân chủ.

Tim Scott, Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ, tuyên bố trong tài liệu chính thức của phe Cộng hòa tại ủy ban này ngày 6/8 rằng “phải có cuộc bỏ phiếu đầu tiên trước khi Thượng viện nghỉ họp”. Ông cho biết số phiếu ủng hộ bỏ phiếu thủ tục trong nội bộ đảng Cộng hòa đang tăng lên, đồng thời gây sức ép để đẩy nhanh tiến trình xử lý dự luật.

Tuy nhiên lịch trình thực tế không diễn ra theo hướng bỏ phiếu trước kỳ nghỉ. John Thune, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, đã nộp yêu cầu thủ tục kết thúc tranh luận (cloture) đối với dự luật H.R.3633 vào ngày 8/8. Thượng nghị sĩ Jim Risch cho biết Thượng viện sẽ bắt đầu quy trình xử lý Đạo luật CLARITY vào ngày 15/9 theo giờ Mỹ.

Tên gọi đầy đủ của Đạo luật CLARITY là “Đạo luật Minh bạch Thị trường Tài sản Số năm 2025” (Digital Asset Market Clarity Act of 2025). Nội dung cốt lõi của dự luật là thiết lập tiêu chí phân loại tài sản số thành chứng khoán hoặc hàng hóa, đồng thời phân định thẩm quyền giám sát giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC).

Dự luật được Hạ viện Mỹ thông qua ngày 17/7/2025 với 294 phiếu thuận và 134 phiếu chống, trong đó có 78 nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ. Sau đó, dự luật được chuyển tới Ủy ban Ngân hàng, Nhà ở và Đô thị của Thượng viện vào ngày 18/9/2025. Ủy ban này thông qua dự luật với tỷ lệ 15 phiếu thuận và 9 phiếu chống vào ngày 14/5/2026, trước khi chuyển lên phiên họp toàn thể.

Việc được ủy ban thông qua không đồng nghĩa dự luật sẽ được toàn thể Thượng viện thông qua. Thượng nghị sĩ Angela Alsobrooks, người bỏ phiếu thuận tại cuộc họp ủy ban ngày 14/5, nói rằng “phiếu thuận hôm nay là phiếu để tiếp tục thảo luận trên tinh thần thiện chí”. Bà cho biết đây là việc khác với việc bỏ phiếu thuận cuối cùng tại phiên họp toàn thể, đồng thời nhấn mạnh cần bổ sung thêm các điều khoản về phòng chống tội phạm tài chính và đạo đức công vụ.

Lý do phản đối của đảng Dân chủ nghiêng về yêu cầu bổ sung, hoàn thiện nội dung dự luật hơn là bác bỏ hoàn toàn. Trong tuyên bố chung ngày 22/7, 7 thượng nghị sĩ Dân chủ cho rằng bản dự thảo hiện tại chưa đề cập đầy đủ các vấn đề gồm đạo đức của quan chức dân cử, bảo vệ người tiêu dùng, ngăn chặn dòng tiền bất hợp pháp, xung đột lợi ích và sự lành mạnh của thị trường.

Cách lý giải này khác với khung “hạn chế tiền mã hóa” mà Chủ tịch Scott đưa ra. Theo các văn bản chính thức, lập trường của đảng Dân chủ nghiêng về yêu cầu bổ sung cơ chế xử lý xung đột lợi ích liên quan tiền mã hóa của Tổng thống và quan chức cấp cao, cơ chế ngăn chặn dòng tiền bất hợp pháp và bảo vệ người tiêu dùng, hơn là chủ trương ngăn cản việc lập pháp cho tài sản số nói chung.

Reuters đưa tin để đạt đủ 60 phiếu thông qua tại Thượng viện, dù toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu thuận thì vẫn cần ít nhất 8 phiếu từ đảng Dân chủ. Vì vậy, sức ép mà Chủ tịch Scott đưa ra được xem là thông điệp đàm phán công khai nhằm vượt qua ải phiên họp toàn thể, hơn là chỉ nhằm thúc đẩy việc xử lý dự luật đơn thuần.

Trong bài viết trước đó, TokenPost từng đưa tin khả năng Đạo luật CLARITY được thông qua trong năm 2026 đã giảm xuống còn 19%, với lịch trình bỏ phiếu tại phiên họp toàn thể và việc thống nhất các điều khoản sửa đổi được xem là những biến số then chốt. Dù đã qua được Hạ viện và Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, dự luật vẫn còn phải trải qua các bước thẩm định tại phiên họp toàn thể, xử lý sửa đổi và bỏ phiếu cuối cùng riêng biệt.

Phản ứng từ giới trong ngành cũng không nghiêng hẳn về một phía. Ji Hun Kim, Giám đốc điều hành Crypto Council for Innovation, cho biết ông thất vọng vì việc bỏ phiếu bị trì hoãn nhưng khẳng định định hướng chung không thay đổi. Michael Novogratz, Giám đốc điều hành Galaxy, cũng nêu quan điểm rằng dù việc xử lý dự luật chậm lại, ngành công nghiệp này sẽ không vì thế mà sụp đổ.

Coinbase(COIN) vẫn giữ thái độ lạc quan. Brian Armstrong, Giám đốc điều hành Coinbase, phát biểu trong buổi công bố kết quả kinh doanh ngày 3/8 rằng việc các bên tiếp tục đàm phán vào phút chót thực chất là tín hiệu cho thấy tiến trình đang tiến triển.

Diễn biến giá trên thị trường khó có thể quy hoàn toàn cho riêng yếu tố dự luật này. Wall Street Journal đưa tin sau khi Tổng thống Donald Trump gây sức ép thúc đẩy thông qua dự luật tại Nhà Trắng ngày 19/8, Bitcoin(BTC) đã vượt mốc 68.000 USD, trong khi các cổ phiếu liên quan như Coinbase và Strategy cũng tăng theo. Tuy vậy, cũng có ý kiến cho rằng diễn biến này là sự cộng hưởng giữa thông điệp từ Nhà Trắng và các yếu tố lãi suất, tài khóa.

Đối với nhà đầu tư tại Việt Nam, lịch trình quản lý của Mỹ cũng là một biến số gián tiếp. Các cổ phiếu liên quan tới tiền mã hóa niêm yết tại Mỹ như Coinbase, Strategy và thị trường Bitcoin từ trước đến nay vẫn phản ứng với các tin tức quản lý từ Mỹ. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của sự kiện lần này tới giá chỉ có thể đánh giá rõ sau khi nội dung dự luật, kết quả bỏ phiếu thủ tục và số phiếu đào ngũ của đảng Dân chủ được xác nhận.

Mốc thời gian cần theo dõi tiếp theo là cuộc bỏ phiếu kết thúc tranh luận (cloture) tại Thượng viện, dự kiến diễn ra lúc 14h15 ngày 15/9 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tức khoảng 1h15 sáng ngày 16/9 theo giờ Việt Nam. Cần lưu ý bỏ phiếu kết thúc tranh luận không phải là vòng bỏ phiếu thông qua cuối cùng của dự luật, và để được thông qua vẫn cần đạt đủ 60 phiếu.