40 nghìn tỷ won cổ phiếu quỹ bị hủy: Ngành dược, chip AI bước vào giai đoạn kiểm chứng thực tế

Tiêu chuẩn đánh giá các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) đang dịch chuyển từ những lời quảng bá về hiệu năng mô hình sang kết quả thử nghiệm lâm sàng, dữ liệu thực nghiệm, đơn hàng dài hạn và dòng tiền hoàn trả cổ đông. Loạt thông báo mới nhất từ ngành dược phẩm và bán dẫn cho thấy AI đang bước vào giai đoạn phải chứng minh bằng doanh thu thực tế và quy trình kiểm chứng nghiêm ngặt, thay vì chỉ dừng lại ở những con số hiệu năng trên giấy.

Moderna(MRNA) và Merck(MRK) cho biết trong thử nghiệm giai đoạn 3 kết hợp vắc xin ung thư mRNA cá nhân hóa "intismeran" với thuốc Keytruda trên bệnh nhân u hắc tố (melanoma), thử nghiệm đã đạt mục tiêu về thời gian sống không tái phát và thời gian sống không di căn xa. Hãng tin AP (Mỹ) đưa tin hai công ty chưa công bố dữ liệu về thời gian sống toàn bộ (overall survival) và có kế hoạch trình bày kết quả chi tiết tại một hội nghị y khoa quốc tế.

Thử nghiệm được thực hiện trên 1.137 bệnh nhân u hắc tố giai đoạn 2B đến 4 đã trải qua phẫu thuật. Intismeran là loại thuốc được thiết kế riêng dựa trên thông tin đột biến gene trong khối u của từng bệnh nhân.

Công nghệ mRNA trở nên phổ biến rộng rãi nhờ vắc xin Covid-19, nhưng khi ứng dụng vào điều trị ung thư, thuốc phải trải qua dữ liệu lâm sàng và quy trình thẩm định riêng của cơ quan quản lý. Kết quả thử nghiệm giai đoạn 3 lần này có ý nghĩa vì đánh dấu bước mở rộng phạm vi ứng dụng của mRNA, từ vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm sang thuốc điều trị ung thư.

Tuy nhiên, việc đạt mục tiêu chính của thử nghiệm không đồng nghĩa thuốc sẽ được phê duyệt ngay. Dữ liệu về thời gian sống toàn bộ, kết quả lâm sàng chi tiết, khả năng mở rộng sản xuất và quá trình thẩm định của cơ quan quản lý vẫn còn ở phía trước.

AI cũng đang thay đổi giai đoạn đầu của quá trình phát triển thuốc mới. Anthropic cho biết trong thử nghiệm thiết kế protein sử dụng Claude, công ty đã xác nhận được protein liên kết thành công ở 14 trên 15 mục tiêu đề ra.

Hai công ty thử nghiệm độc lập là Adaptyv Bio và Twist Bioscience(TWST) đã chế tạo và kiểm tra các protein do AI thiết kế. Tỷ lệ thành công theo từng phương pháp thử nghiệm dao động từ 22,6% đến 35,1%.

Thiết kế protein chỉ là bước đầu trong quá trình phát triển thuốc, khi các ứng viên tiềm năng được tạo ra và sàng lọc. Dù AI có thể thu hẹp danh sách ứng viên bằng tính toán, các bước thử nghiệm trên động vật, đánh giá độc tính và thử nghiệm lâm sàng vẫn là điều kiện bắt buộc để xác định một ứng viên có thể trở thành thuốc điều trị thực sự.

Kết quả lần này cho thấy AI có thể tạo ra protein ứng viên nhanh chóng, nhưng đây chưa phải là bằng chứng khẳng định thành công của việc phát triển thuốc. Hiện tại, vai trò của AI vẫn nghiêng về việc kết nối kết quả tính toán với quá trình kiểm chứng trong phòng thí nghiệm.

Trong lĩnh vực bán dẫn, hợp tác chip tùy chỉnh giữa Google(GOOGL) và Marvell Technology(MRVL) thu hút sự chú ý. Marvell đã cấp cho Google quyền chọn mua (warrant) tối đa 58,97 triệu cổ phiếu với giá 206,58 USD/cổ phiếu.

Nếu thực hiện toàn bộ quyền chọn này, giá trị ước tính khoảng 12,18 tỷ USD (khoảng 16,9 nghìn tỷ won). Đây không phải khoản đầu tư được giải ngân ngay lập tức: một phần quyền chọn được trao theo thời gian, phần còn lại phụ thuộc vào doanh thu chip tùy chỉnh mà Google mang lại cho Marvell trong giai đoạn từ quý 3 năm tài chính 2027 đến hết năm tài chính 2033.

Chip tùy chỉnh là lựa chọn của các tập đoàn điện toán đám mây lớn nhằm giảm chi phí và mức tiêu thụ điện năng mà chỉ riêng bộ xử lý đồ họa (GPU) đa dụng khó có thể đáp ứng. Cấu trúc hợp đồng lần này phản ánh nhu cầu hạ tầng AI của Google, bao gồm chip tăng tốc suy luận AI, thiết bị lưu trữ và bộ điều khiển mạng.

Trong số các doanh nghiệp Hàn Quốc, SK Hynix(000660) là ví dụ điển hình cho việc chuyển nhu cầu bộ nhớ AI thành dòng tiền hoàn trả cổ đông. SK Hynix cho biết hội đồng quản trị đã thông qua kế hoạch mua lại và hủy cổ phiếu quỹ trị giá 40 nghìn tỷ won trong cuộc họp ngày 19.

Số cổ phiếu dự kiến mua lại vào khoảng 24,07 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 3,3% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, tính theo giá đóng cửa phiên trước ngày họp hội đồng quản trị. Thời gian mua lại kéo dài từ ngày 20 đến ngày 19 tháng 11, và công ty cho biết toàn bộ số cổ phiếu mua lại sẽ bị hủy.

SK Hynix cũng nâng mục tiêu hoàn trả cổ đông từ mức tối đa 50% dòng tiền tự do lũy kế giai đoạn 2025-2027 lên mức "từ 50% trở lên". Tính đến cuối quý 2, lượng tiền mặt ròng của công ty đạt khoảng 69 nghìn tỷ won.

Điểm chung của bốn trường hợp trên là AI đang được đánh giá bằng kết quả thực tế, chứ không còn chỉ dừng ở lời tuyên bố. Ngành dược phẩm phải đưa ra dữ liệu lâm sàng và thực nghiệm, còn ngành bán dẫn phải đáp ứng điều kiện về đơn hàng và giao hàng thực tế. SK Hynix sẽ tiến hành mua lại cổ phiếu quỹ đến ngày 19 tháng 11 rồi hủy toàn bộ số cổ phiếu này.

Nguồn kiểm chứng: AP, SK hynix, Yonhap News, Investor's Business Daily, NewsBytes