Cựu giám đốc Meta: Zuckerberg ưu tiên tăng trưởng hơn an toàn trẻ em

Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành (CEO) Meta(META), bị một cựu giám đốc điều hành cáo buộc trước tòa đã xây dựng văn hóa nội bộ ưu tiên tăng trưởng và mức độ tương tác của người dùng trên Facebook và Instagram hơn là an toàn của trẻ em.

Arturo Bejar, cựu Giám đốc kỹ thuật của Meta, ra làm chứng tại phiên tòa diễn ra ngày 19 (giờ địa phương) tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California, chi nhánh Oakland, Mỹ. Theo Reuters đưa tin, ông Bejar khai rằng Zuckerberg tham gia sâu vào các quyết định sản phẩm, và tồn tại một văn hóa từ trên xuống, theo đó mọi thay đổi thiết kế chỉ được thực hiện khi có chỉ đạo trực tiếp từ ông.

Phiên tòa lần này là phần tiếp theo của vụ kiện liên quan đến an toàn trẻ em trên Facebook và Instagram của Meta. Chính quyền nhiều bang, trong đó có California, cáo buộc Meta đã thiết kế nền tảng theo cách giữ chân người dùng vị thành niên càng lâu càng tốt, đồng thời thu thập và sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân của trẻ em dưới 13 tuổi.

Bejar nói: "Khi Mark coi điều gì đó là ưu tiên, thì chỉ trong vài tháng, cả ngọn núi cũng phải dịch chuyển." Theo lời khai của ông, thứ tự ưu tiên của Zuckerberg chính là yếu tố chi phối cách thiết kế sản phẩm và cách tổ chức phản ứng trước các vấn đề phát sinh.

Ông cũng chỉ trích tính năng nhắc người dùng tạm nghỉ sử dụng ứng dụng mà Meta từng giới thiệu. Theo Bejar, công cụ này không được bật mặc định và người dùng có thể dễ dàng bỏ qua thông báo, nên về bản chất nó "được thiết kế để thất bại".

Bejar khai rằng việc phụ huynh không có đủ thời gian để hiểu rõ sản phẩm của Meta cũng như cách con em mình sử dụng mạng xã hội từng được xem là điều "hiển nhiên" trong nội bộ công ty. Ông cho rằng dù có tính năng an toàn, trên thực tế chúng vẫn không phát huy đủ vai trò bảo vệ người dùng nhỏ tuổi.

Vấn đề người dùng dưới 13 tuổi cũng là điểm tranh cãi lớn. Bejar cáo buộc Meta sở hữu công nghệ có thể nhận diện hàng triệu tài khoản bị nghi ngờ dưới 13 tuổi, nhưng công ty lại chọn chính sách kiểu "không hỏi, không nói" nhằm phục vụ mục tiêu tăng doanh thu dài hạn.

Chính quyền các bang cho rằng Meta đã vi phạm luật liên bang khi thu thập và sử dụng dữ liệu cá nhân của trẻ em dưới 13 tuổi một cách không phù hợp trong quá trình các em sử dụng mạng xã hội. Đây được xem là một trong những nội dung trọng tâm của phiên tòa, bên cạnh trách nhiệm về thiết kế nền tảng.

Về phần mình, Meta đã bác bỏ các cáo buộc liên quan. Công ty khẳng định đã cấm người dùng dưới 13 tuổi đăng ký tài khoản và đã xây dựng nhiều biện pháp bảo vệ nhằm đảm bảo an toàn cho người dùng vị thành niên.

Tuy nhiên, phía nguyên đơn cho rằng có khoảng cách giữa các tính năng an toàn mà Meta công bố và cách công ty thực sự vận hành trên thực tế. Một bài viết trước đây trên TokenPost cũng từng đề cập trách nhiệm thiết kế nền tảng và vấn đề dữ liệu cá nhân của người dùng dưới 13 tuổi như những điểm mấu chốt của vụ kiện.

Vụ kiện lần này không xoay quanh nội dung của từng bài đăng cụ thể, mà tập trung xem xét việc thiết kế các tính năng nền tảng như gợi ý nội dung, thông báo đẩy và cơ chế kéo dài thời gian sử dụng đã ảnh hưởng thế nào đến hành vi của người dùng vị thành niên. Vụ việc được xem là một ví dụ điển hình cho thấy cách thiết kế dịch vụ của các công ty công nghệ đang trở thành đối tượng giám sát của quy định bảo vệ người tiêu dùng và dữ liệu trẻ em.

Bejar từng làm việc tại Meta từ năm 2009 đến năm 2015. Từ năm 2019 đến năm 2021, ông làm nghiên cứu tự do về mức độ hạnh phúc của người dùng Instagram tuổi teen.

Ông là người nhiều lần công khai chỉ trích Meta vì thiếu ý thức về an toàn người dùng. Trong phiên tòa lần này, Bejar là nhân chứng đầu tiên được phía chính quyền các bang triệu tập.

Phiên tòa dự kiến kéo dài khoảng 6 tuần. Mức phạt mà phía nguyên đơn yêu cầu lên tới gần 193 tỷ USD (khoảng 268 nghìn tỷ won), và bồi thẩm đoàn sẽ đưa ra phán quyết mang tính khuyến nghị.