Vụ kiện 1,4 nghìn tỷ USD: cựu lãnh đạo Meta ra làm chứng trước tòa

Phiên tòa xét xử chính về vụ kiện an toàn trẻ em liên quan đến Instagram và Facebook của Meta(META) đã chính thức bắt đầu tại Tòa án Liên bang khu vực Oakland, bang California, Mỹ. Bồi thẩm đoàn sẽ xem xét trước cáo buộc về trách nhiệm bảo vệ thanh thiếu niên và thu thập dữ liệu cá nhân trẻ em do 4 bang gồm California, Colorado, Kentucky và New Jersey đệ trình.

Theo AP đưa tin, đây là phần xét xử ưu tiên cáo buộc của 4 bang trong số các vụ kiện liên bang về an toàn trẻ em và quyền riêng tư mà Meta phải đối mặt từ năm 2023. Cáo buộc của các bang còn lại sẽ được xử lý riêng sau đó.

Phía nguyên đơn tập trung vào hai vấn đề chính. Trước tiên, các bang cho rằng Meta đã thiết kế Instagram và Facebook theo cách giữ chân thanh thiếu niên sử dụng lâu nhất có thể, đồng thời che giấu rủi ro này với công chúng.

Vấn đề thứ hai liên quan đến việc thu thập dữ liệu cá nhân trẻ em dưới 13 tuổi. Nguyên đơn cho rằng Meta đã thu thập thông tin trẻ em mà không có sự đồng ý của phụ huynh, vi phạm Đạo luật Bảo vệ quyền riêng tư trực tuyến của trẻ em (COPPA).

COPPA là đạo luật liên bang Mỹ quy định việc xử lý thông tin cá nhân trực tuyến của trẻ em dưới 13 tuổi. Luật này buộc các đơn vị cung cấp dịch vụ trực tuyến phải thông báo và xin sự đồng ý của phụ huynh khi thu thập dữ liệu trẻ em.

Trong phần trình bày mở đầu, bà Megan O'Neill, Phó Tổng chưởng lý bang California, cáo buộc rằng Meta đã giữ chân người dùng, thu thập dữ liệu và che giấu sự thật với công chúng. Bà cho biết Meta đã biết về các nghiên cứu liên quan đến sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên và sử dụng chúng trong quá trình thiết kế Instagram.

Nhân chứng đầu tiên được triệu tập là ông Arturo Bejar, cựu lãnh đạo của Meta. Ông từng giữ chức Giám đốc kỹ thuật tại Facebook từ năm 2009 đến 2015, sau đó làm tư vấn về các vấn đề an toàn từ năm 2019 đến 2021.

Ông Bejar làm chứng rằng các nghiên cứu về an toàn của Meta chưa được áp dụng đầy đủ vào việc cải thiện sản phẩm. Phía nguyên đơn đang tập trung chứng minh mối liên hệ giữa các nghiên cứu nội bộ và quá trình thiết kế sản phẩm của công ty.

Meta phủ nhận các cáo buộc. Luật sư của công ty cho rằng tình trạng người dùng dưới 13 tuổi khai gian tuổi và việc tiếp xúc với nội dung tiêu cực là vấn đề chung của toàn ngành mạng xã hội, không riêng gì Meta.

Phía Meta cũng khẳng định công ty đã liên tục cải thiện các tính năng an toàn và công khai thông tin liên quan. Giới quan sát nhận định phiên tòa lần này sẽ là căn cứ để xác định ranh giới trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội, không chỉ với nội dung do người dùng đăng tải mà còn với cả cấu trúc sản phẩm như thuật toán đề xuất, thông báo đẩy và thiết kế tài khoản.

Quy mô của vụ kiện cũng thu hút sự chú ý. Theo Reuters, trong hồ sơ nộp lên tòa, Meta cho biết mức phạt tiềm năng mà 4 bang có thể yêu cầu lên tới 1,4 nghìn tỷ USD.

Đây chưa phải là con số phán quyết cuối cùng. Meta phản bác rằng cách tính này không có đủ căn cứ chứng minh.

Vụ kiện bắt nguồn từ một cuộc điều tra toàn quốc năm 2021. Bộ Tư pháp bang California cho biết liên minh 33 tổng chưởng lý bang đã đệ đơn kiện Meta lên tòa án liên bang vào ngày 24 tháng 10 năm 2023.

Bộ Tư pháp California cáo buộc Meta vi phạm COPPA, Đạo luật Quảng cáo sai sự thật và Đạo luật Cạnh tranh không lành mạnh của bang. Vụ kiện liên minh 29 bang mà AP đề cập và thông báo khởi kiện của liên minh 33 tổng chưởng lý từ Bộ Tư pháp California đều nằm trong cùng một vụ kiện đa khu vực liên bang.

Hồi tháng 6 năm nay, tòa án đã bác đơn yêu cầu xử theo thủ tục rút gọn của Meta. Bộ Tư pháp California cho biết cùng phán quyết đó, tòa đã chấp nhận lập luận của bang rằng Meta chưa có đủ sự đồng ý của phụ huynh theo quy định COPPA.

Ngày 10/8, Tòa Phúc thẩm Liên bang khu vực 9 cũng bác đơn kháng cáo và yêu cầu tạm dừng xét xử của Meta. TokenPost trước đó đã đưa tin Meta không thể ngăn vụ kiện an toàn thanh thiếu niên với mức phạt tiềm năng lên tới 1,4 nghìn tỷ USD diễn ra trước khi xét xử.

Bên ngoài tòa án, các bậc phụ huynh cho biết đã mất con và các tổ chức bảo vệ trẻ em tiếp tục lên tiếng yêu cầu quy trách nhiệm. AP cho biết những người này đã tập trung trước tòa án với tấm biểu ngữ ghi tên gần 600 trẻ em.

Tại New Mexico, một vụ kiện riêng biệt cũng vừa có phán quyết. Bộ Tư pháp bang New Mexico cho biết ngày 7/8, Meta phải chịu trách nhiệm tài chính tổng cộng 942 triệu USD, cùng với việc chịu sự giám sát của tòa án trong 5 năm để thực hiện các biện pháp khắc phục.

Hiện chưa xác nhận được vụ việc này có tác động trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa hay không. Tuy nhiên, đây là vụ kiện gắn liền với các cuộc tranh luận về quản lý big tech xoay quanh thiết kế nền tảng, quyền riêng tư và bảo vệ trẻ vị thành niên.

Phiên tòa dự kiến kéo dài khoảng 6 tuần. AP cho biết ông Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành Meta, cùng các lãnh đạo và cựu nhân viên công ty sẽ ra làm chứng trong thời gian tới.