Hợp đồng AI 70 tỷ USD định hình lại cách định giá thợ đào Bitcoin

Tiêu chí định giá các công ty khai thác Bitcoin(BTC) đang thay đổi, không còn xoay quanh số lượng máy đào và lượng coin nắm giữ mà chuyển sang khả năng chuyển đổi sang hạ tầng điện, mặt bằng và trung tâm dữ liệu. Tổng giá trị các hợp đồng trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán hiệu năng cao (HPC) mà các công ty khai thác Bitcoin niêm yết đã ký kết đến nay đã vượt mốc 70 tỷ USD.

CoinShares công bố thông tin này trong báo cáo về hoạt động khai thác Bitcoin quý 1/2026. Theo báo cáo, những công ty khai thác đã có hợp đồng AI/HPC đang được thị trường định giá ở mức 12,3 lần doanh thu dự kiến trong 12 tháng tới, cao hơn đáng kể so với mức 5,9 lần của các công ty chỉ khai thác Bitcoin thuần túy.

Điều này cho thấy cách tính giá trị doanh nghiệp của các công ty khai thác đã mở rộng, từ trọng tâm là sức mạnh đào (hashrate) sang trọng tâm là hạ tầng điện. Trước đây, số lượng máy đào vận hành và lượng BTC nắm giữ là chỉ số then chốt. Nhưng khi nhu cầu trung tâm dữ liệu AI tăng lên, quyền kết nối lưới điện, mặt bằng, hệ thống làm mát và các hợp đồng thuê dài hạn đang được nhìn nhận như những tài sản riêng biệt.

Sự thay đổi này diễn ra song song với áp lực lợi nhuận trong ngành khai thác. Cũng trong báo cáo trên, CoinShares cho biết các công ty khai thác niêm yết đã trải qua quý 4/2025 khó khăn nhất kể từ sự kiện halving tháng 4/2024, với chi phí tiền mặt trung bình vào khoảng 79.995 USD cho mỗi BTC khai thác được.

Halving là sự kiện định kỳ trên mạng lưới Bitcoin, trong đó phần thưởng khai thác bị giảm một nửa. Khi phần thưởng giảm, lợi nhuận khai thác cũng giảm dù công ty vẫn dùng cùng lượng điện và thiết bị, và những đơn vị có chi phí điện cao sẽ chịu áp lực lớn hơn.

Theo dữ liệu từ Hashrate Index tính đến ngày 3/8/2026, hashprice của BTC đạt 32,10 USD/PH/s/ngày, trong khi mức trung bình 30 ngày là 31,54 USD. Hashrate toàn mạng lưới, tính theo trung bình động đơn giản 7 ngày, đạt 932 EH/s và độ khó đạt 126,23T.

Hashprice là mức doanh thu tính bằng USD mà 1PH/s sức mạnh khai thác kiếm được trong một ngày. Vì chỉ số này biến động theo giá Bitcoin, độ khó mạng lưới, phí giao dịch và tổng hashrate, nó thường được dùng để đo lường lợi nhuận ngắn hạn của các công ty khai thác.

Riot Platforms (RIOT) là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng chuyển đổi này. Công ty đã ký hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu với AMD tại cơ sở Rockdale vào tháng 1/2026, với điều khoản ban đầu là cung cấp 25MW trong 10 năm.

Riot Platforms công bố quy mô doanh thu của hợp đồng này vào khoảng 311 triệu USD. Công ty cũng cho biết nếu tính cả các quyền chọn mở rộng, tổng công suất có thể tăng lên tới 200MW.

Trong báo cáo kết quả kinh doanh công bố tháng 3/2026, Riot Platforms ghi nhận doanh thu năm 2025 đạt 647,4 triệu USD và khai thác được 5.686 BTC. Công ty cho biết hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu với AMD đã đi vào vận hành từ tháng 1/2026.

Các công ty khai thác hiện đứng trước lựa chọn: dùng hạ tầng điện để khai thác BTC hay cho khách hàng AI/HPC thuê lại. Khi giá BTC thấp và hashprice yếu, các hợp đồng thuê dài hạn mang lại tính dự đoán cao hơn. Ngược lại, khi giá BTC phục hồi, các công ty có thêm động lực để tăng lại tỷ trọng khai thác.

VanEck, trong tài liệu công bố tháng 6/2026, nhận định thị trường hiện đang lấy lượng điện và công suất hợp đồng đã có làm tiêu chí định giá, nhưng tiêu chí tiếp theo sẽ là năng lực thực thi — hoàn thành hạ tầng đúng tiến độ và đúng ngân sách. Giữa thời điểm ký hợp đồng và thời điểm ghi nhận doanh thu thực tế luôn tồn tại độ trễ do quá trình khởi công, cấp điện, lắp đặt thiết bị và bàn giao cho khách hàng.

Rủi ro ở chiều ngược lại vẫn còn. Việc chuyển đổi sang trung tâm dữ liệu AI có thể mang lại nguồn thu mới cho các công ty khai thác sở hữu tài sản điện, nhưng chi phí xây dựng, mở rộng công suất điện và áp lực thực hiện hợp đồng với khách hàng đều không nhỏ. Dù quy mô hợp đồng lớn, thời điểm chuyển hóa thành dòng tiền thực tế có thể khác nhau tùy từng công ty.

Trong báo cáo quý 1/2026, CoinShares đưa ra kịch bản: nếu BTC phục hồi lên khoảng 100.000 USD, hashprice có thể tăng lên khoảng 37 USD/PH/s/ngày; còn nếu giá kiểm định lại vùng đỉnh cũ 126.000 USD, hashprice có thể lên tới khoảng 59 USD/PH/s/ngày. Đây là phân tích độ nhạy về lợi nhuận khai thác theo biến động giá BTC, không phải dự báo giá.

Xu hướng hashrate của các công ty khai thác niêm yết sụt giảm và chuyển đổi sang AI từng được TokenPost đề cập trước đó. Thay đổi đang được ghi nhận hiện nay là các công ty khai thác đang dần được đánh giá lại, từ những công ty đào coin thành những công ty phân bổ hạ tầng điện.

TokenPost cũng từng đưa tin về khoảng cách có thể phát sinh giữa thời điểm công bố hợp đồng và thời điểm ghi nhận doanh thu thực tế. Các biến số ảnh hưởng đến định giá công ty khai thác đang mở rộng, không chỉ dừng ở giá BTC mà còn bao gồm hợp đồng điện, chi phí chuyển đổi trung tâm dữ liệu và khả năng thực hiện hợp đồng với khách hàng. Việc các hợp đồng AI có thực sự chuyển hóa thành doanh thu và lợi nhuận khai thác có phục hồi hay không sẽ được xác nhận qua kết quả thực thi của từng công ty cùng các chỉ số trên mạng lưới Bitcoin.