-5,4%: Kinh tế Iran dự báo suy thoái sâu, Hormuz chưa hết tắc nghẽn

Kinh tế Iran được dự báo tăng trưởng âm trong năm 2026 giữa lúc lệnh phong tỏa hàng hải và áp lực trừng phạt vẫn tiếp diễn. Tình trạng gián đoạn lưu thông tại eo biển Hormuz tiếp tục là biến số địa chính trị gắn liền với vận chuyển dầu mỏ, giá cả hàng hóa và tâm lý tài sản rủi ro.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tăng trưởng GDP thực tế của Iran năm 2026 được dự báo ở mức -5,4%, trong khi lạm phát tiêu dùng bình quân dự kiến đạt 68,9%. Số liệu này nằm trong dữ liệu quốc gia mà IMF cập nhật theo báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 7 năm 2026.

Áp lực của Mỹ đối với Iran đang được triển khai theo hướng kết hợp song song giữa trừng phạt kinh tế và phong tỏa hàng hải. Hãng tin AP đưa tin rằng cuộc chiến liên quan đến Iran và tình trạng gián đoạn lưu thông tại eo biển Hormuz đã trở thành vấn đề trọng tâm trong chiến lược gây sức ép của Mỹ.

Tổng thống Trump cho rằng Iran đang chịu áp lực tài chính nặng nề. AP dẫn dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho biết lượng dầu xuất khẩu của Iran đã giảm từ mức 1,8 triệu thùng mỗi ngày trước chiến tranh xuống dưới 500.000 thùng mỗi ngày trong tháng gần nhất.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng bậc nhất Trung Đông. AP cho biết trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua tuyến đường này.

Nếu tình trạng hạn chế lưu thông kéo dài, áp lực giá cả có thể gia tăng thông qua giá năng lượng và chi phí logistics. Trong bài viết liên quan đến Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4, IMF cũng nhận định chiến tranh Trung Đông và khả năng phong tỏa eo biển Hormuz có thể tác động đến giá hàng hóa, chuỗi cung ứng và điều kiện tài chính.

Phong tỏa hàng hải là biện pháp quân sự hoặc chính sách nhằm hạn chế tàu thuyền ra vào một cảng hoặc tuyến đường nhất định. Trong trường hợp này, vấn đề tàu thuyền ra vào các cảng của Iran và quyền tự do lưu thông tại eo biển Hormuz đang đan xen với nhau.

Hoạt động ngoại giao vẫn được xúc tiến song song. AP cho biết trong bối cảnh đàm phán Mỹ - Iran rơi vào bế tắc, Mỹ đã mở rộng tiếp xúc với các nước châu Âu như Áo và Hy Lạp.

Áo là nơi đặt trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna. Hy Lạp được xem là quốc gia có lợi ích hàng hải lớn trong khu vực.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết trong cuộc điện đàm với phía châu Âu, hai bên đã thảo luận phương án quản lý eo biển Hormuz trong thời gian tới. Tuy nhiên, do đàm phán vẫn bế tắc và áp lực trừng phạt tiếp diễn song song, thời điểm lưu thông trở lại bình thường khó có thể xác định chắc chắn.

TokenPost từng đưa tin rằng Mỹ đưa ra lập trường sẽ song song thực hiện cô lập kinh tế và gây áp lực phong tỏa eo biển Hormuz đối với Iran. Sau đó, TokenPost cũng đưa tin rằng tình trạng gián đoạn lưu thông tại eo biển Hormuz đã kéo dài hơn 5 tháng.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tài sản số hiện vẫn còn hạn chế. Giá dầu quốc tế và rủi ro địa chính trị Trung Đông có thể ảnh hưởng đến tâm lý tài sản rủi ro, nhưng chưa có cơ sở nào cho thấy xu hướng giá Bitcoin(BTC) hay các token lớn khác sẽ biến động theo một hướng cụ thể.

Đối với nhà đầu tư trong nước, diễn biến giá dầu, tỷ giá đô la Mỹ và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng là những yếu tố cần theo dõi song song. Bất ổn nguồn cung từ Trung Đông thường tác động đến giá hàng hóa và kỳ vọng lạm phát, từ đó ảnh hưởng đến khẩu vị rủi ro trên thị trường.

Áp lực lên nền kinh tế Iran đã được phản ánh vào các dự báo tăng trưởng và lạm phát. Vấn đề còn lại là thời điểm lưu thông tại eo biển Hormuz trở lại bình thường và phạm vi áp lực trừng phạt từ phía Mỹ.

Nguồn tham khảo: dữ liệu quốc gia Iran của IMF, bài phân tích Triển vọng Kinh tế Thế giới của IMF, bài viết của AP về trừng phạt Iran, bài viết của AP về ngoại giao Mỹ - Iran.