Vượt 5,2%, lợi suất Mỹ có thể kích rủi ro suy thoái và tín dụng

Nếu lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng khoảng 5,2%, rủi ro suy thoái kinh tế và rủi ro tín dụng có thể cùng gia tăng, theo một phân tích mới công bố. Mức lợi suất hiện tại vẫn thấp hơn ngưỡng này, nhưng áp lực tăng lãi suất dài hạn trong nửa cuối năm được đánh giá là vẫn còn.

Ông Jung Yong-taek, chuyên gia kinh tế tại Chứng khoán IBK (IBK Securities), cho biết trong báo cáo công bố ngày 15 rằng mức lợi suất hợp lý của trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vào khoảng 4,2%, còn ngưỡng giới hạn của chu kỳ kinh tế lần này vào khoảng 5,2%. Ông phân tích lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 4,6%, vẫn còn cách ngưỡng giới hạn, nhưng có nhiều yếu tố có thể kích thích lợi suất tiếp tục tăng.

Ông Jung nhấn mạnh trong chu kỳ kinh tế lần này, diễn biến lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm là biến số quan trọng hơn cả lãi suất trong nước Hàn Quốc. Lý do là tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc phụ thuộc lớn vào lĩnh vực xuất khẩu, đặc biệt là bán dẫn, trong khi xuất khẩu này lại chịu ảnh hưởng từ nhu cầu đầu tư của Mỹ.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm được xem là thước đo chuẩn cho lãi suất dài hạn toàn cầu. Khi lợi suất tăng, giá trái phiếu hiện có sẽ giảm, đồng thời chi phí vay của doanh nghiệp và chính phủ tăng lên. Lãi suất dài hạn tăng cũng tác động đến tỷ lệ chiết khấu của các tài sản rủi ro như cổ phiếu và tài sản số.

Ông Jung tính toán ngưỡng giới hạn bằng cách phân tích độ lệch chuẩn giữa lợi suất thực tế kỳ hạn 10 năm và lợi suất hợp lý. Cộng độ lệch chuẩn vào mức lợi suất hợp lý 4,2%, ông kết luận ngưỡng trên của chu kỳ lần này vào khoảng 5,2%.

Ông giải thích: "Khi lợi suất tiến gần hoặc vượt dải trên, các chỉ số liên quan đến tín dụng như chỉ số điều kiện tài chính, chỉ số áp lực trái phiếu doanh nghiệp hay chỉ số tín dụng dẫn dắt thường có xu hướng xấu đi nhanh chóng". Điều này đồng nghĩa khi lãi suất dài hạn bước vào vùng bất thường về mặt thống kê, các chỉ báo tín dụng có thể chao đảo trước cả nền kinh tế thực.

Vụ sụp đổ của Ngân hàng Silicon Valley (SVB) hồi tháng 3 năm 2023 cũng được nhắc đến như một ví dụ điển hình. Khi đó, đà tăng lãi suất nhanh đã bộc lộ gánh nặng tích lũy, kéo theo sự đảo chiều của kinh tế và thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, ông Jung cho rằng ở mức lợi suất hiện tại, kể cả khi lãi suất tiếp tục tăng, khả năng kinh tế đảo chiều suy giảm ngay lập tức hay rủi ro tín dụng hiện thực hóa vẫn chưa cao. Theo ông, lợi suất kỳ hạn 10 năm ở mức 4,6% vẫn còn khoảng cách nhất định so với ngưỡng giới hạn 5,2%.

Đà tăng của lãi suất dài hạn Mỹ gần đây đã được thể hiện rõ trên thị trường trái phiếu. TokenPost trước đó đưa tin lợi suất trúng thầu trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 4,683%, mức cao nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính.

Lợi suất trúng thầu tăng đồng nghĩa nhà đầu tư đòi hỏi mức đền bù cao hơn khi mua trái phiếu chính phủ Mỹ cùng kỳ hạn. Khi bất định về thâm hụt ngân sách và lộ trình lạm phát gia tăng, nhu cầu đối với trái phiếu dài hạn có thể suy yếu, kéo lợi suất đi lên.

Ông Jung liệt kê các yếu tố gây áp lực tăng lãi suất trong nửa cuối năm gồm thanh khoản dồi dào, mức lạm phát còn cao, nhu cầu vốn gia tăng của các tập đoàn công nghệ lớn, và gánh nặng ngân sách gia tăng do chính sách giảm thuế của chính quyền Tổng thống Trump. Ông nói: "Khi chính sách giảm thuế được triển khai mạnh và lo ngại về tài chính công của chính phủ Mỹ lan rộng, đà tăng lãi suất có thể trở nên dốc hơn quanh thời điểm đó".

Đà tăng của lãi suất dài hạn cũng gián tiếp tác động đến thị trường trong nước. Xuất khẩu Hàn Quốc phụ thuộc lớn vào ngành bán dẫn, trong khi nhu cầu bán dẫn thường biến động cùng dòng vốn đầu tư của Mỹ.

Nếu lãi suất Mỹ tăng làm chậm nhu cầu đầu tư, triển vọng xuất khẩu và lợi nhuận doanh nghiệp Hàn Quốc cũng có thể chịu áp lực. Ngược lại, nếu lãi suất tăng đi kèm với cải thiện tăng trưởng và mở rộng đầu tư, cách thị trường nhìn nhận vấn đề có thể khác đi.

Tác động đến tài sản rủi ro cũng sẽ khác nhau tùy vào nguyên nhân và tốc độ tăng lãi suất. Nếu lãi suất tăng xuất phát từ bất ổn giá cả và lo ngại tài khóa, đây sẽ là yếu tố bất lợi; nhưng nếu đi kèm kỳ vọng tăng trưởng, mức độ tác động tiêu cực có thể được giới hạn.

Ông Jung cho rằng thời điểm cuối năm, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ diễn ra, là mốc đáng chú ý. Trong bối cảnh chính sách giảm thuế được đẩy mạnh và lo ngại về tài chính công gia tăng, ông nhận định việc lợi suất kỳ hạn 10 năm có tiến sát ngưỡng 5,2% hay không sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá rủi ro kinh tế và tín dụng.