KSD cân nhắc nhận cổ phiếu, trái phiếu thay tiền mặt để nộp phí thúc đẩy thanh toán

Cơ quan Lưu ký Chứng khoán Hàn Quốc (Korea Securities Depository, KSD) đang cân nhắc cho phép các thành viên nộp "khoản tiền thúc đẩy thanh toán" bằng cổ phiếu, trái phiếu và các loại chứng khoán khác, thay vì chỉ bằng tiền mặt như hiện nay. Đây là khoản tiền dùng trong quá trình thanh toán cổ phiếu giữa các tổ chức, và động thái này xuất phát từ việc gánh nặng huy động tiền mặt của một số công ty thành viên ngày càng tăng do giá trị giao dịch trên thị trường tăng mạnh.

Theo Korea Economic Daily đưa tin ngày 12 (giờ địa phương), KSD đang xem xét cải tổ chế độ quản lý tài sản thế chấp trong nửa cuối năm nay, trong đó phương án chính là mở rộng phương thức nộp "khoản tiền thúc đẩy thanh toán" từ chỉ tiền mặt sang cả chứng khoán.

"Khoản tiền thúc đẩy thanh toán" là khoản tiền mang tính thế chấp mà công ty chứng khoán hoặc tổ chức đầu tư phải nộp trong ngày để nhận chứng khoán trước khi hoàn tất thanh toán tiền, trong quá trình thanh toán cổ phiếu giữa các tổ chức. Khoản tiền này sẽ được dùng để thanh toán khi quyết toán cuối cùng.

Thanh toán cổ phiếu giữa các tổ chức là hình thức thanh toán các giao dịch cổ phiếu mà nhà đầu tư tổ chức ủy thác mua bán trên thị trường niêm yết, được thực hiện giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký. Do cơ chế giao chứng khoán trước, thanh toán tiền sau, nên các công ty chứng khoán nước ngoài và ngân hàng lưu ký thường là bên phải nộp khoản tiền thúc đẩy thanh toán này.

Nguyên nhân khiến KSD xem xét cải tổ chế độ là giá trị giao dịch trên thị trường tăng vọt. Trong quý 1 năm nay, giá trị giao dịch bình quân mỗi ngày trên thị trường KOSPI đạt 29,4 nghìn tỷ won, tăng 137,1% so với mức 12,4 nghìn tỷ won cùng kỳ năm ngoái.

Cùng giai đoạn đó, khoản tiền thúc đẩy thanh toán bình quân mỗi ngày đạt 848,5 nghìn tỷ won, tăng 130,8%. Quy mô giao dịch mở rộng kéo theo lượng tài sản thế chấp cần thiết cho thanh toán cũng tăng theo.

Một số công ty chứng khoán nước ngoài được cho là đang chịu áp lực thanh khoản lớn hơn khi phải chuẩn bị khoản tiền thúc đẩy thanh toán. Những thành viên có khả năng huy động tiền mặt hạn chế hơn có thể gặp áp lực tài chính trong ngày lớn hơn khi giao dịch tập trung.

Một quan chức trong ngành đầu tư chứng khoán cho biết "khi giá trị giao dịch tăng bùng nổ trong bối cảnh thị trường chứng khoán sôi động nửa đầu năm, khoản tiền thúc đẩy thanh toán cũng tăng mạnh theo", và nói thêm "những đơn vị môi giới nhiều đã phải nộp số tiền lên tới hàng nghìn tỷ won, thậm chí có nơi phải vay ngân hàng để nộp". Điều này cho thấy việc giao dịch tăng đã khiến một số thành viên phải tìm đến nguồn vốn vay bên ngoài.

Trước đó, vào tháng 4, KSD đã áp dụng phương thức thanh toán chia nhỏ theo đơn vị 1 tỷ won đối với dữ liệu thanh toán. Đây là biện pháp kỹ thuật nhằm giảm quy mô tài sản thế chấp ban đầu cần chuẩn bị cùng lúc.

Thời điểm bắt đầu vận hành thanh toán cũng được đẩy sớm hơn, từ 9 giờ sáng lên 7 giờ sáng. Việc điều chỉnh giờ thanh toán nhằm giúp thu hồi tài sản thế chấp sớm hơn.

Sau các biện pháp này, tỷ lệ khoản tiền thúc đẩy thanh toán so với quy mô giao dịch của 5 công ty tài chính nước ngoài có giá trị giao dịch thanh toán tổ chức lớn nhất được cho là đã giảm hơn khoảng 40%. Tuy nhiên, do giá trị giao dịch tiếp tục tăng khiến gánh nặng thế chấp bằng tiền mặt vẫn kéo dài, phương án mở rộng loại tài sản được phép nộp cũng được đưa vào diện xem xét.

Nếu việc nộp bằng chứng khoán được cho phép, các công ty thành viên có thể tận dụng cổ phiếu hoặc trái phiếu đang nắm giữ để giảm bớt gánh nặng huy động tiền mặt. Ngược lại, do giá chứng khoán có thể biến động, cần xem xét đồng thời việc định giá tài sản thế chấp, biến động giá và khả năng xử lý tài sản khi cần.

Một quan chức của KSD cho biết "phương án nộp khoản tiền thúc đẩy thanh toán bằng chứng khoán ngoài tiền mặt hiện có cũng đang được xem xét", đồng thời nói thêm "tuy nhiên, với tư cách là tổ chức hạ tầng thanh toán bù trừ, việc giảm gánh nặng thanh khoản cho các tổ chức tham gia cũng như đảm bảo tính ổn định của thanh toán đều quan trọng, nên cần xem xét kỹ lưỡng thông qua phân tích rủi ro đa chiều và thu thập ý kiến". Đây là quan điểm cho thấy KSD sẽ cân nhắc đồng thời cả sự thuận tiện khi nộp tiền lẫn tính ổn định của hệ thống thanh toán.

Phương án này hiện vẫn đang trong giai đoạn xem xét, việc cho phép nộp bằng chứng khoán chưa được xác định chính thức. KSD dự kiến sẽ tiếp tục xem xét cải tổ chế độ quản lý tài sản thế chấp trong nửa cuối năm nay, sau quá trình phân tích rủi ro và thu thập ý kiến.