Liên minh báo chí Pháp kiện Google lên cơ quan cạnh tranh vì AI Overviews

Một liên minh báo chí Pháp đã đệ đơn khiếu nại lên cơ quan cạnh tranh nước này liên quan đến vấn đề sử dụng nội dung và bồi thường trong tính năng AI Overviews của Google. Giới báo chí cho rằng câu trả lời AI xuất hiện ở đầu trang kết quả tìm kiếm có thể làm giảm lượt truy cập vào bài viết gốc và ảnh hưởng đến cơ cấu doanh thu của các cơ quan báo chí.

Liên minh Báo chí Thông tin Tổng hợp Pháp (APIG - Alliance de la Presse d'Information Générale) đã chính thức nộp đơn khiếu nại lên Cơ quan Cạnh tranh Pháp (Autorité de la concurrence) vào ngày 11 tháng 8. Theo Crypto Briefing, APIG yêu cầu cơ quan này can thiệp vào cách Google vận hành tính năng AI Overviews.

Google đã ra mắt AI Overviews và AI Mode tại Pháp vào ngày 22 tháng 7. AI Overviews tóm tắt nội dung liên quan đến câu hỏi tìm kiếm ngay ở đầu trang kết quả, còn AI Mode là tính năng tìm kiếm dạng hội thoại cho phép người dùng đặt câu hỏi tiếp theo.

Google Pháp cho biết cả hai tính năng đều hiển thị kèm liên kết web bên cạnh phần tóm tắt hoặc câu trả lời chi tiết, nhằm hỗ trợ người dùng tìm hiểu thêm. Các nhà quản trị website tại Pháp có thể dùng công cụ kiểm soát trong Search Console để quyết định nội dung của mình có được đưa vào kết quả tìm kiếm AI tạo sinh hay không.

Google giải thích rằng lựa chọn này không được dùng làm tín hiệu xếp hạng cho kết quả tìm kiếm thông thường. Nói cách khác, dù một trang web loại bỏ nội dung khỏi tính năng AI tạo sinh, khả năng hiển thị trong tìm kiếm thông thường của trang đó vẫn không bị ảnh hưởng.

Điều giới báo chí phản đối không nằm ở việc có hay không có liên kết, mà ở hiệu ứng thay thế của câu trả lời AI. Lập luận đưa ra là khi người dùng đã nhận đủ thông tin cần thiết ngay trên màn hình tìm kiếm, lượt click vào bài gốc, lượt hiển thị quảng cáo và cơ hội chuyển đổi thành thuê bao trả phí đều có thể giảm theo.

Marc Feuillée, Chủ tịch APIG kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Le Figaro, nói rằng “Google nói họ sẵn sàng đối thoại, nhưng đến nay vẫn chưa thấy điều gì cụ thể”. Ông cũng cho rằng lẽ ra phải có một thỏa thuận chung với giới báo chí trước khi Google triển khai AI Overviews.

APIG đại diện cho khoảng 300 cơ quan báo chí tại Pháp. Theo Le Monde, Google đồng ý trả tiền cho các cơ quan báo chí Pháp khi trích một phần bài viết trong khoảng 450 tòa soạn vào phần tóm tắt AI, đồng thời cho phép những đơn vị không muốn tham gia được loại trừ.

APIG cho rằng các cuộc thảo luận về điều kiện bồi thường và tác động của việc triển khai dịch vụ này vẫn đang ở giai đoạn đầu. Vấn đề cốt lõi là liệu chỉ riêng tính năng loại trừ nội dung có đủ để các cơ quan báo chí thương lượng thực chất về điều kiện sử dụng và mức bồi thường trong tìm kiếm AI hay không.

Hiệp hội Báo chí Tạp chí Pháp (SEPM) cũng nêu vấn đề tương tự vào ngày 23 tháng 7. SEPM cáo buộc Google triển khai tính năng tóm tắt dựa trên AI mà không tham vấn trước, vi phạm cam kết từng đưa ra với cơ quan cạnh tranh. Tổ chức này đại diện cho 80 nhà xuất bản, 500 tạp chí in và 220 cơ quan báo chí trực tuyến.

Đằng sau xung đột lần này là tranh chấp về quyền liên quan (droits voisins) giữa báo chí Pháp và Google. Đây là cơ chế cho phép các cơ quan báo chí yêu cầu bồi thường khi các nền tảng tìm kiếm và công nghệ tái sử dụng nội dung báo chí.

Cơ quan Cạnh tranh Pháp từng phạt Google 250 triệu euro vào tháng 3 năm 2024, do Google không thực hiện đầy đủ một số cam kết đã chấp thuận vào tháng 6 năm 2022. Cơ quan này khi đó xác định rằng chatbot Bard đã sử dụng nội dung báo chí để huấn luyện và tạo câu trả lời nhưng không cung cấp đủ thông tin liên quan cho các cơ quan báo chí.

Tình trạng sụt giảm lượt truy cập từ tìm kiếm cũng khiến tranh cãi thêm căng thẳng. Theo Báo cáo Tin tức Số 2026 của Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters (Reuters Institute for the Study of Journalism), lượt truy cập tìm kiếm tự nhiên (organic) từ Google vào hơn 2.500 website trên toàn cầu giảm 33% trong giai đoạn từ tháng 11 năm 2024 đến tháng 11 năm 2025, riêng các website Mỹ giảm 38%. Tuy nhiên đây không phải số liệu thống kê riêng cho toàn nước Pháp, và cũng không phải con số cho thấy toàn bộ mức sụt giảm đến từ AI Overviews.

Sundar Pichai, Tổng giám đốc điều hành Google và Alphabet (Alphabet, GOOGL), phát biểu tại buổi công bố kết quả kinh doanh quý II năm 2026 rằng “tìm kiếm thông qua các tính năng AI đang giúp tăng tổng số lượt truy vấn”. Ông phản bác lập luận về sụt giảm lượt truy cập, cho biết các tính năng tìm kiếm AI vẫn đang gửi hàng tỷ lượt click về các website mỗi tuần.

Ủy ban châu Âu (European Commission) cũng đã mở cuộc điều tra chính thức vào tháng 12 năm 2025, nhằm xác định liệu cách Google sử dụng nội dung trực tuyến và các hành vi liên quan đến AI có vi phạm luật cạnh tranh hay không. Phạm vi điều tra bao gồm cách Google sử dụng nội dung của các nhà xuất bản web trong dịch vụ AI, cũng như vấn đề sử dụng nội dung trên YouTube.