Hơn 7.000km cáp ngầm Nuvem: Google mở rộng hạ tầng AI xuyên Đại Tây Dương

Google đã hoàn tất kết nối tuyến cáp ngầm xuyên Đại Tây Dương “Nuvem”, dài khoảng 7.000km, nối liền Mỹ và Bồ Đào Nha. Đây là khoản đầu tư hạ tầng dữ liệu toàn cầu nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng dịch vụ điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo Reuters đưa tin, tuyến cáp “Nuvem” đã cập bờ tại Sines, Bồ Đào Nha vào ngày 21 tháng 7 (giờ địa phương). Tuyến cáp xuất phát từ Myrtle Beach, bang South Carolina (Mỹ), đi qua Bermuda và quần đảo Azores.

Chiều dài tuyến cáp được ghi nhận khác nhau tùy nguồn, khoảng 6.900km hoặc khoảng 7.000km. Dung lượng thiết kế đạt khoảng 384Tbps, dựa trên 16 cặp sợi quang.

Google lần đầu công bố kế hoạch xây dựng “Nuvem” vào tháng 9 năm 2023. Khi đó, công ty cho biết tuyến cáp mới nối Bồ Đào Nha, Bermuda và Mỹ sẽ tăng khả năng phục hồi của mạng lưới Đại Tây Dương, đồng thời đáp ứng nhu cầu dịch vụ số ngày càng tăng.

Google đưa ra mốc thời điểm khai thác dịch vụ của “Nuvem” là năm 2026. Việc kết nối tại Sines lần này là bước xây dựng để đưa tuyến cáp vào vận hành thực tế như một mạng viễn thông.

Cáp ngầm là hệ thống viễn thông dựa trên sợi quang, truyền dữ liệu giữa các châu lục. Đây là hạ tầng nền tảng hỗ trợ viễn thông quốc tế, tài chính, điện toán đám mây và thông tin liên lạc của chính phủ. Nếu một đoạn tuyến gặp sự cố, tuyến đường vòng và khả năng khắc phục sẽ quyết định mức độ ổn định của dịch vụ.

Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) cho biết trong báo cáo công bố tháng 7 rằng cáp viễn thông ngầm dưới biển vận chuyển hơn 99% lưu lượng dữ liệu toàn cầu. Báo cáo chỉ ra hư hỏng vật lý và chậm trễ khắc phục là rủi ro chính, đồng thời nêu yêu cầu tăng cường khả năng phục hồi ở cấp độ quốc tế. Bình luận cho thấy điều này phản ánh mức độ phụ thuộc rất lớn của hệ thống truyền dữ liệu toàn cầu vào một số ít tuyến cáp ngầm, nên khi xảy ra sự cố diện rộng, tác động có thể rất đáng kể.

“Nuvem” là một phần trong chiến lược mở rộng mạng viễn thông xuyên Đại Tây Dương của Google. Google Cloud công bố tuyến cáp riêng biệt mang tên “Sol” vào năm 2025, đồng thời gộp chung “Nuvem” và “Sol” vào khoản đầu tư nhằm tăng khả năng phục hồi cho mạng lưới Đại Tây Dương.

“Sol” được thiết kế để nối Mỹ, Bermuda, quần đảo Azores và Tây Ban Nha. Hai tuyến cáp kết nối với nhau tại Mỹ, bán đảo Iberia, Bermuda và Azores, giúp phân tán các tuyến truyền dữ liệu cần thiết cho dịch vụ điện toán đám mây và AI.

Trong tài liệu giới thiệu mạng lưới năm 2025, Google Cloud cho biết mạng lưới toàn cầu của công ty gồm 202 điểm kết nối (points of presence) và hơn 2 triệu dặm cáp quang. Công ty cũng cho biết đã đầu tư vào 33 tuyến cáp ngầm.

Khoản đầu tư vào cáp ngầm cho thấy cuộc đua hạ tầng AI, vốn trước đây tập trung vào trung tâm dữ liệu và máy chủ, nay đang mở rộng sang mạng viễn thông đường dài. TokenPost trước đó từng đề cập việc Alphabet (GOOGL) mở rộng đầu tư AI và áp lực dòng tiền.

Cơ quan quản lý viễn thông Bồ Đào Nha ANACOM mô tả “Nuvem” là dự án gắn liền với các vấn đề về kết nối quốc tế, địa chính trị và thách thức vận hành. Đại diện chính phủ Bermuda cũng đánh giá việc hoàn tất kết nối cáp lần này là kết quả của một quá trình triển khai kéo dài, theo bài đăng công khai.

Tuy nhiên, một bài viết do Google Cloud công bố năm 2023 cũng nêu lo ngại rằng hạ tầng viễn thông có thể ngày càng tập trung vào tay các nền tảng công nghệ lớn. Doanh nghiệp sở hữu cáp riêng có thể tự thiết kế tuyến truyền và dung lượng, nhưng đi kèm với đó là ảnh hưởng ngày càng lớn đối với hạ tầng viễn thông nói chung. Bình luận cho rằng đây là mặt trái luôn được giới quan sát theo dõi khi các tập đoàn công nghệ lớn tiến sâu vào lĩnh vực hạ tầng.

Theo dữ liệu công khai từ cơ sở dữ liệu chuyên về cáp ngầm, quyền sở hữu và kiểm soát “Nuvem” thuộc về các công ty con sở hữu gián tiếp toàn phần của Google. Nhà cung cấp cáp được ghi nhận là SubCom.

Hiện chưa phát hiện mối liên hệ trực tiếp nào giữa dự án này với tài sản mã hóa. “Nuvem” là dự án hạ tầng dữ liệu tập trung vào điện toán đám mây và AI, kết nối trực tiếp Mỹ, Bermuda, quần đảo Azores và lãnh thổ Bồ Đào Nha.