IB giảm 48% tại KB Securities, ECM công ty chứng khoán lớn Hàn Quốc sa sút

Các công ty chứng khoán lớn của Hàn Quốc ghi nhận lợi nhuận nửa đầu năm ở mức cao kỷ lục, nhưng mảng ngân hàng đầu tư (IB) lại đi lùi do thị trường vốn cổ phần (ECM) ảm đạm. Trong khi mảng môi giới và giao dịch tăng trưởng mạnh kéo tổng lợi nhuận đi lên, mảng IB lại trở thành điểm trừ hiếm hoi.

Theo Yonhap Infomax đưa tin ngày 11 (giờ địa phương), việc các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) quy mô lớn bị trì hoãn, hoạt động phát hành cổ phiếu tăng vốn thu hẹp và khoản lỗ đánh giá lại từ cổ phiếu bị khóa bắt buộc đã bào mòn cơ cấu lợi nhuận IB của các công ty chứng khoán. Trước đó, TokenPost từng đưa tin ngành chứng khoán Hàn Quốc đạt lợi nhuận cao kỷ lục nhưng tâm lý đầu tư vẫn suy giảm.

Lợi nhuận IB nửa đầu năm của Chứng khoán KB (KB Securities) đạt 131,8 tỷ won, giảm 48% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu phí IB của Chứng khoán NH Đầu tư (NH Investment & Securities) cũng giảm từ 237,8 tỷ won xuống còn 205,5 tỷ won.

Chứng khoán Đầu tư Hàn Quốc (Korea Investment & Securities) ghi nhận lợi nhuận IB quý II ở mức khoảng 190 tỷ won, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Như vậy, đà sa sút của mảng IB xuất hiện đồng loạt tại các công ty chứng khoán lớn đang dẫn dắt thị trường trong nước.

ECM là thị trường nơi doanh nghiệp huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu hoặc các sản phẩm liên quan đến cổ phiếu, bao gồm △IPO △phát hành cổ phiếu tăng vốn △trái phiếu chuyển đổi (CB) △trái phiếu kèm chứng quyền (BW).

Giao dịch cổ phiếu sôi động giúp tăng doanh thu môi giới của công ty chứng khoán, nhưng không đồng nghĩa với việc mảng ECM cũng khởi sắc. Khi số doanh nghiệp niêm yết mới hoặc phát hành cổ phiếu mới giảm, phí thu về của đơn vị bảo lãnh chính và tổ hợp bảo lãnh cũng giảm theo.

Những chỉ trích xoay quanh tình trạng niêm yết trùng lặp, hay còn gọi là niêm yết tách nhỏ, được xem là nguyên nhân khiến thị trường IPO quy mô lớn co lại. Việc niêm yết công ty con hoặc mảng kinh doanh cốt lõi của các tập đoàn lớn bị hoãn hoặc rút lại khiến những thương vụ lớn mà công ty chứng khoán kỳ vọng cũng giảm theo.

Trước đây, việc tách niêm yết công ty con của các tập đoàn lớn từng là nguồn thu phí quan trọng cho mảng IB. Gần đây, khi các cuộc thảo luận về bảo vệ quyền lợi cổ đông được siết chặt hơn, việc triển khai những thương vụ theo cách tương tự trở nên khó khăn hơn.

Thị trường phát hành tăng vốn cũng thu hẹp. Nhiều cổ đông hiện hữu coi việc tăng vốn là yếu tố pha loãng giá trị cổ phần, trong khi việc thẩm định báo cáo chào bán chứng khoán cũng được siết chặt hơn, khiến doanh nghiệp thận trọng hơn khi huy động vốn qua phát hành cổ phiếu. Lượng phát hành giảm có quan hệ trực tiếp đến lợi nhuận của công ty chứng khoán, vì quy mô giao dịch càng thu hẹp thì phí mà đơn vị bảo lãnh chính và tổ hợp bảo lãnh nhận được càng giảm.

Khoản lỗ đánh giá lại từ lượng cổ phiếu nắm giữ theo cam kết khóa bắt buộc trong các đợt IPO cũng là gánh nặng khác. Khi đơn vị bảo lãnh chính nhận một phần cổ phiếu chào bán vào tài khoản tự doanh và phải nắm giữ trong một thời gian nhất định, nếu giá cổ phiếu rơi xuống dưới giá chào bán, khoản lỗ trên sổ sách có thể phát sinh.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) đã thúc đẩy mở rộng cam kết khóa cổ phiếu của nhà đầu tư tổ chức và tăng trách nhiệm của đơn vị bảo lãnh chính, nhằm chuyển thị trường IPO từ hướng tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn sang đầu tư dựa trên giá trị doanh nghiệp. Quy định cũng nêu rõ nếu lượng cam kết khóa cổ phiếu không đạt mức tối thiểu, đơn vị bảo lãnh chính phải mua lại một phần lượng cổ phiếu chào bán và nắm giữ trong 6 tháng.

Một quan chức trong ngành IB nói với Yonhap Infomax rằng "dù phí bảo lãnh niêm yết chỉ thu được vài trăm triệu won, khoản lỗ đánh giá lại từ số cổ phiếu buộc phải nắm giữ theo cam kết khóa có thể lên tới hàng tỷ won, nên tình trạng lợi bất cập hại liên tục xảy ra". Nói cách khác, khi khoản lỗ đánh giá lại từ cổ phiếu IPO tăng lên, phần lợi nhuận thu được từ phí bảo lãnh có thể bị bào mòn đáng kể.

Giao dịch tăng và biến động thị trường giúp mảng môi giới, giao dịch của công ty chứng khoán tăng trưởng, nhưng sự trầm lắng của ECM lại kéo lùi mảng IB. Nếu các thương vụ IPO và tăng vốn chưa phục hồi, xu hướng lợi nhuận chung tích cực và sự ảm đạm của mảng IB nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn song song.

Nguồn tham khảo: Yonhap Infomax, Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC), ZDNet Korea