Ethereum(ETH) đặt mục tiêu hoàn tất chuyển đổi bảo mật lượng tử vào năm 2029

Ethereum(ETH) đã đưa khả năng chống lượng tử và quyền riêng tư trở thành ưu tiên hàng đầu trong lộ trình phát triển dài hạn. Trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là công cụ hỗ trợ bảo mật giao thức và xác minh hình thức, chứ không phải một mảng kinh doanh độc lập.

Vitalik Buterin (Vitalik Buterin), đồng sáng lập Ethereum, cho biết trên X ngày 4 tháng 7 rằng đội ngũ nghiên cứu đã cập nhật lộ trình dài hạn sau hội nghị tại Berlin. "Lean Ethereum" không phải là một bản nâng cấp thực hiện một lần, mà là kế hoạch cải tiến giao thức được triển khai trong 3-4 năm.

Theo Buterin, những hướng đi chính gồm △STARK đệ quy (recursive STARKs) △thay thế các thành phần mật mã dễ bị tấn công bởi máy tính lượng tử △nâng ưu tiên cho quyền riêng tư △tăng cường xác minh hình thức. Đây là bước cụ thể hóa cho việc tái cấu trúc lộ trình Ethereum mà TokenPost từng đưa tin trước đó.

Mục tiêu chuyển đổi sang bảo mật lượng tử: năm 2029

Trọng tâm của kế hoạch lần này là chủ động ứng phó với tác động mà máy tính lượng tử trong tương lai có thể gây ra cho hệ thống mật mã hiện tại. Lộ trình bảo mật chính thức của Ethereum giải thích rằng máy tính lượng tử hiện có chưa thể phá vỡ hệ thống mật mã của Ethereum.

Ethereum đã thành lập đội ngũ chuyên trách bảo mật hậu lượng tử vào tháng 1 năm 2026. Lộ trình bảo mật chính thức cập nhật ngày 12 tháng 7 cũng cho biết hơn 10 đội ngũ client đang tham gia mạng thử nghiệm khả năng tương tác được vận hành hàng tuần.

Tài liệu chính thức đề xuất EIP-8141 như một hướng đi có thể thay đổi cách thức ký theo từng tài khoản. Mục đích là tạo nền tảng để tài khoản và ví của người dùng có thể chuyển dần từ hệ thống chữ ký hiện tại sang phương thức hậu lượng tử.

Mục tiêu xây dựng hạ tầng hậu lượng tử cốt lõi là khoảng năm 2029. Tuy nhiên, tài liệu chính thức nêu rõ đây là mục tiêu kế hoạch chứ không phải lịch trình cố định, và có thể thay đổi trong quá trình phát triển.

Mật mã hậu lượng tử là hệ thống mật mã được thiết kế để duy trì độ an toàn ngay cả sau khi xuất hiện máy tính lượng tử đủ mạnh. Với một mạng lưới kết nối nhiều ví, validator và client như Ethereum, việc chuyển đổi khó có thể hoàn tất chỉ bằng cách thay một phương thức mã hóa duy nhất, mà cần công tác tương thích trên toàn bộ tài khoản và hạ tầng.

STARK đệ quy là kỹ thuật gộp kết quả xác minh của nhiều phép tính thành một bằng chứng duy nhất. Nhờ đó có thể xác nhận tính đúng đắn của kết quả mà không cần lặp lại các phép tính phức tạp, được xem là công cụ vừa nâng cao khả năng mở rộng vừa tăng hiệu quả xác minh.

AI đóng vai trò hỗ trợ rà soát bảo mật

Quỹ Ethereum (Ethereum Foundation) cho biết ngày 9 tháng 7 rằng họ đang áp dụng AI agent vào mã giao thức và mã mật mã thực tế để tìm kiếm các lỗ hổng tiềm ẩn. Trong quá trình này, họ cũng phát hiện một trường hợp có thể gây panic từ xa trong gossipsub của libp2p, công nghệ giao tiếp mạng.

Vai trò của AI được xác nhận trong tài liệu chính thức chỉ dừng ở mức hỗ trợ rà soát mã nguồn và xác minh hình thức. Đây được xem là công cụ phát triển giúp phát hiện nhanh hơn các lỗi trong mã nguồn và bằng chứng do con người viết ra, hơn là một hướng chuyển sang mảng kinh doanh AI đa dụng.

Tài liệu nền tảng của lộ trình, có tên Strawmap, do EF Architecture — bộ phận giao thức của Quỹ Ethereum — quản lý. Đây là bản dự thảo cập nhật ngày 18 tháng 2, chưa phải là kế hoạch triển khai chính thức hay lịch trình hard fork đã chốt.

Các nhà phát triển đồng tình với định hướng bảo mật lượng tử nhưng đặt vấn đề về tốc độ triển khai. CoinDesk dẫn lời Eli Ben-Sasson (Eli Ben-Sasson), đồng sáng lập StarkWare, nói rằng "lịch trình 3-4 năm là quá dài". Dankrad Feist (Dankrad Feist), cựu nghiên cứu viên tại Quỹ Ethereum, cũng đưa ra yêu cầu tương tự về việc đẩy nhanh tiến độ.

Lộ trình lần này tập trung vào thiết kế dài hạn và quá trình chuyển đổi bảo mật của mạng lưới, hơn là biến động giá ngắn hạn. Hạ tầng hậu lượng tử cốt lõi được phát triển với mục tiêu khoảng năm 2029, còn lịch trình chi tiết có thể được điều chỉnh theo đặc tả tiếp theo và tiến độ phát triển thực tế.