FATF cảnh báo stablecoin bị tội phạm lạm dụng, yêu cầu siết chặt Travel Rule và quản lý DeFi

Tổ chức đặc nhiệm tài chính quốc tế **“FATF”** mới đây cảnh báo **“stablecoin”** đang bị lợi dụng ngày càng nhiều cho hoạt động rửa tiền và tài trợ tội phạm. Đáng chú ý, bên cạnh các đồng **“stablecoin”** neo theo đô la Mỹ chiếm tỷ trọng lớn trong dòng tiền phạm tội trên chuỗi, một số tổ chức tội phạm còn phát triển **“stablecoin”** riêng để né tránh các biện pháp đóng băng và tịch thu tài sản. Theo báo cáo thường niên FATF công bố ngày 13 (giờ địa phương), khoảng trống trong khung pháp lý giữa các quốc gia đang trở thành “mắt xích yếu” trong chuỗi phòng chống tội phạm tài chính.

Theo FATF, khoảng 83% quốc gia được khảo sát trên thế giới đã đưa “quy tắc di chuyển” (**“Travel Rule”**) dành cho tài sản ảo vào luật nội địa, tăng so với mức 73% cách đây một năm. Tuy vậy, FATF nhận định việc “có luật” không đồng nghĩa “áp dụng hiệu quả”. Nhiều nước vẫn chưa triển khai giám sát thực tế và chế tài xử lý một cách đầy đủ, khiến **“Travel Rule”** chưa phát huy được vai trò như kỳ vọng.

**“Travel Rule”** yêu cầu các tổ chức tài chính và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản ảo phải thu thập và chia sẻ thông tin người gửi – người nhận đối với các giao dịch xuyên biên giới và giao dịch tiền mã hóa có giá trị từ 1.000 đô la Mỹ hoặc 1.000 euro trở lên. Quy định này được xem là công cụ cốt lõi để ngăn chặn rửa tiền và tài trợ khủng bố. Tuy nhiên, trên thực tế, tốc độ triển khai và mức độ tuân thủ **“Travel Rule”** đang khác nhau rất lớn giữa các thị trường, tạo ra không ít lỗ hổng mà giới tội phạm có thể khai thác. *bình luận: Chính sự thiếu đồng bộ này khiến các dòng tiền bất hợp pháp dễ dàng “chảy” sang những khu vực có giám sát lỏng lẻo hơn.*

Bên cạnh đó, FATF nhấn mạnh các nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo ở nước ngoài và lĩnh vực tài chính phi tập trung (**“DeFi”**) đang nổi lên như những vùng “xám” trong quản lý. Báo cáo cho biết việc đánh giá rủi ro với các sàn và dịch vụ đặt máy chủ hoặc pháp nhân ở ngoài lãnh thổ là rất khó khăn, do khác biệt về luật pháp, tiêu chuẩn báo cáo và khả năng tiếp cận dữ liệu. Đối với **“DeFi”**, thách thức còn lớn hơn vì gần như không thể xác định rõ chủ thể đứng sau giao thức hay kiểm soát tập trung, khiến khu vực này dễ trở thành “điểm mù” trong khung giám sát truyền thống.

Trong bối cảnh **“stablecoin”** phổ biến nhanh nhờ ưu điểm giao dịch thuận tiện và biến động giá thấp, cảnh báo lần này của FATF cho thấy mặt trái rủi ro cũng đang phình to tương ứng. Nếu cơ quan quản lý không sớm tăng cường thực thi, đặc biệt với **“Travel Rule”**, dịch vụ xuyên biên giới và các giao thức **“DeFi”**, dòng tiền bất hợp pháp thông qua **“stablecoin”** và **“DeFi”** nhiều khả năng sẽ tiếp tục tinh vi hơn, khó lần theo hơn và ngày càng ăn sâu vào hệ sinh thái tiền mã hóa. *bình luận: Đối với thị trường, điều này đồng nghĩa áp lực tuân thủ sẽ tăng mạnh trong thời gian tới, nhất là với những nền tảng muốn kết nối lâu dài với hệ thống tài chính truyền thống.*