Hàn Quốc khởi tố vụ ruggpull DeFi đầu tiên: dự án Catfi trên DEX bị xử theo luật bảo vệ người dùng tài sản ảo

Theo Yonhap News đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), Hàn Quốc vừa ghi nhận vụ *“ruggpull DEX”* đầu tiên bị truy tố hình sự, nhắm thẳng vào sàn giao dịch phi tập trung (*DEX*) và tài chính phi tập trung (*DeFi*). Vụ án liên quan dự án *Catfi* được xem là bước ngoặt, đánh dấu giai đoạn **mở rộng điều tra sang mảng *DeFi*** sau nhiều năm cơ quan chức năng chủ yếu tập trung vào sàn tập trung.

Trong thông cáo, Viện kiểm sát quận Nam Seoul cho biết đã bắt giữ và truy tố nhóm điều hành *Catfi* theo *Luật bảo vệ người dùng tài sản ảo* có hiệu lực từ tháng 7 năm 2024. Cơ quan điều tra xác định nhóm này đã thao túng giá token, rút sạch thanh khoản sau khi thổi giá, khiến khoảng 256 nhà đầu tư thiệt hại 9 tỷ won (ước khoảng 586.000 đô la Mỹ).

Nhân vật chính trong vụ án được xác định là ông Park, người đứng sau tài khoản influencer “Eth Father” trên nền tảng phát hành meme coin *Pump.fun* đầu năm 2025. Park bị cáo buộc là người trực tiếp tạo và phát hành token *Catfi*, sau đó đóng giả bên thứ ba độc lập để *khuyến nghị mua*, đồng thời *thổi phồng số lượng người theo dõi* và tự điều hành kênh chính thức của dự án nhằm tạo cảm giác “cộng đồng lớn, dự án uy tín”.

Theo kết quả điều tra, Park và đồng phạm đã chia nhỏ lượng token nắm giữ vào nhiều ví, thực hiện *“giao dịch vòng tròn”* giữa các ví liên quan để che giấu tỷ lệ sở hữu thực tế của bên phát hành. Cách làm này khiến nhà đầu tư lầm tưởng token phân tán tự nhiên trên thị trường trong khi phần lớn nguồn cung thực chất nằm trong tay một nhóm nhỏ.

*Catfi* tăng giá chóng mặt sau khi niêm yết. Chỉ trong 26 giờ kể từ thời điểm phát hành, giá token đã tăng tới 1.001 lần, thu hút khoảng 6.000 nhà đầu tư mới tham gia. Tuy nhiên sau giai đoạn bơm giá, thanh khoản trên *DEX* bất ngờ “bốc hơi”, giao dịch gần như tê liệt. Cơ quan công tố cho biết nhóm này đã sử dụng khoảng 1 tỷ won để thao túng giá, sau đó rút thanh khoản, thu về khoản lợi bất chính khoảng 400 triệu won (tương đương 260.000 đô la Mỹ).

“bình luận” Vụ *Catfi* mang đầy đủ đặc trưng của một *“ruggpull”* kinh điển trên *DEX*: tạo token, bơm giá bằng thanh khoản tự cung tự cấp và giao dịch nội bộ, thu hút nhà đầu tư nhỏ lẻ rồi rút toàn bộ thanh khoản, để lại thị trường thứ cấp đóng băng.

Theo phân tích, điểm đặc biệt của vụ việc không chỉ nằm ở thiệt hại tài chính mà còn ở khung pháp lý được áp dụng. *Luật bảo vệ người dùng tài sản ảo* của Hàn Quốc cấm rộng rãi các hành vi sử dụng *“thủ đoạn, phương pháp gian dối”* và *“cung cấp thông tin sai lệch về các sự thật quan trọng”* — bất kể giao dịch diễn ra trên sàn tập trung hay *DEX*. Vụ *Catfi* vì vậy vừa là trường hợp áp dụng luật thứ hai sau scandal thao túng giá *ACE Token* trên sàn Bithumb đầu năm 2025, vừa là *truy tố đầu tiên nhắm trực diện vào mô hình ruggpull trên DEX*.

Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh sẽ *“xử lý nghiêm các hành vi phá vỡ trật tự thị trường tài sản số và làm suy giảm tính công bằng trong giao dịch”*, đồng thời khẳng định mọi hoạt động *on-chain* đều nằm trong phạm vi điều tra. Điều này được xem như lời cảnh báo rõ ràng trước quan niệm phổ biến rằng “đã *phi tập trung* thì rất khó bị xử lý”.

“bình luận” Với việc viện kiểm sát dựa vào khung luật mới để truy tố một dự án thuần *DeFi*, thị trường có thể coi đây là “phép thử” đầu tiên cho việc áp dụng luật tài sản ảo vào không gian *on-chain* vốn trước nay luôn được xem là vùng xám.

Diễn biến điều tra cũng cho thấy cách *truy vết on-chain* đang trở thành công cụ chủ lực bóc tách cấu trúc *ruggpull*. Cơ quan chức năng đã lần ra các mô hình *“giao dịch vòng”* giữa hàng loạt ví, cùng dấu hiệu *wash trading* có chủ đích, qua đó tái dựng được bức tranh thực về thanh khoản nhân tạo và mức độ tập trung nắm giữ token.

Manh mối quan trọng nhất xuất hiện ở khâu *rút tiền*. Để chuyển lợi nhuận phạm tội thành tiền pháp định hoặc **stablecoin** và rút ra khỏi hệ sinh thái, nhóm điều hành buộc phải đi qua sàn tập trung có áp dụng *KYC*. Chính dữ liệu định danh này giúp điều tra viên kết nối địa chỉ ví ẩn danh với người dùng thực, từ đó lần ngược ra nhân thân của Park và đồng phạm.

Hàn Quốc vốn đã tích lũy năng lực phân tích *on-chain* và truy vết nhiều ví ở quy mô lớn. Trước đó, trong vụ án đường dây rửa tiền bằng **Tether(USDT)** liên quan 149 nghi phạm, cơ quan điều tra cũng dựa vào chuỗi giao dịch phức tạp để lần ra luồng tiền. Trong vụ *Catfi*, dòng chảy của khoảng 10 triệu won được cho là “vốn mồi” ban đầu cũng được xác định liên tục trên chuỗi, trở thành bằng chứng cốt lõi để lập cáo trạng.

Tính đến thời điểm khởi tố, đã có 2 bị can bị bắt tạm giam và truy tố, 1 người bị truy tố nhưng không giam giữ. Hai đồng phạm bị cáo buộc hỗ trợ việc bỏ trốn cũng bị đưa ra xét xử trong một vụ án tách riêng. Cấu trúc luân chuyển tiền nhiều tầng, nhiều ví, được cho là tương tự các mô hình từng xuất hiện trong vụ “Squid Protocol”, song lần này đã bị phục dựng chi tiết nhờ dữ liệu *on-chain*.

“bình luận” Vụ truy tố *DEX ruggpull* đầu tiên cho thấy ranh giới pháp lý đang nhanh chóng bao trùm cả những cấu trúc phi tập trung nhất của thị trường. *Dù hạ tầng giao dịch là phi tập trung, trách nhiệm pháp lý lại xoay quanh hành vi cụ thể của con người.* Đây là tín hiệu mạnh mẽ rằng các dự án **DeFi** xây dựng trên *on-chain* phải chuẩn bị cho mức độ giám sát và thực thi pháp luật nghiêm ngặt hơn, từ khâu phát hành token đến cách triển khai thanh khoản và truyền thông với nhà đầu tư.