Ủy viên thân thiện nhất với Bitcoin(BTC) rời SEC, tương lai quy định tiền mã hóa tại Mỹ thêm bấp bênh

Ủy viên *tiền mã hóa*, *Bitcoin(BTC)* thân thiện nhất trong nội bộ Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ(SEC), Hester Peirce, chuẩn bị rời cơ quan này, để lại hàng loạt câu hỏi bỏ ngỏ về *quy định tiền mã hóa*, từ khung pháp lý cho *stablecoin*, *token hóa* cho tới tiêu chuẩn đăng ký sàn giao dịch. Theo Regente University Law School công bố ngày 19 (giờ địa phương), Peirce sẽ gia nhập trường luật này với vai trò phó giáo sư từ tháng 11-2026. Thị trường cho rằng “*quy định rõ ràng*” cho tài sản số mà nhà đầu tư chờ đợi suốt nhiều năm vẫn chưa thành hình.

Theo Regente University Law School thông báo ngày 19 (giờ địa phương), Hester Peirce sẽ chính thức trở thành phó giáo sư của trường từ tháng 11-2026. Cùng đợt này, trường cũng mời Gregory F. Jacob, cựu Phó Trợ lý Bộ trưởng Lao động Mỹ, tham gia giảng dạy. Peirce gia nhập SEC từ tháng 1-2018, làm Ủy viên trong khoảng 8 năm. Sau khi nhiệm kỳ 5 năm thứ hai kết thúc vào tháng 6-2025, bà tiếp tục ở lại trong trạng thái “gia hạn” cho tới nay. Thời điểm nhận nhiệm vụ mới vào tháng 11 trùng khớp với kế hoạch rời SEC mà Peirce từng hé lộ trước đó.

“*quy định bằng cưỡng chế*: không có quy tắc, chỉ có vụ kiện

Điểm nhấn lớn nhất mà Peirce để lại trong hồ sơ của mình là lời chỉ trích dai dẳng đối với cách làm “*regulation by enforcement*” – tạm dịch là “quy định bằng cưỡng chế” – của SEC. Dưới thời Chủ tịch Gary Gensler (Gary Gensler), SEC bị đánh giá là tránh né việc xây dựng các quy tắc rõ ràng cho phát hành token, tài chính phi tập trung (DeFi) và đăng ký sàn giao dịch tài sản số, mà thay vào đó dựa vào kiện tụng và biện pháp xử phạt để đặt ra chuẩn mực.

Từ sau năm 2020, Peirce liên tục công bố ý kiến phản đối, nhấn mạnh rằng các vụ cưỡng chế “chỉ là phán quyết theo từng trường hợp riêng lẻ, không thể trở thành tiêu chuẩn bền vững cho cả ngành tuân thủ”. Cách tiếp cận này, theo giới chuyên gia pháp lý tại Mỹ, khiến doanh nghiệp phải hoạt động trong môi trường đầy bất định, gánh thêm rủi ro kiện tụng và chi phí tuân thủ tăng mạnh.

Trong vụ việc liên quan tới một dự án DeFi money market năm 2021, Peirce lập luận rằng “một số dự án không phải là lừa đảo, mà chỉ là những thử nghiệm thất bại”. Bà cảnh báo việc phạt nặng mọi sai sót sẽ bóp nghẹt đổi mới và khiến các nhà sáng lập nghiêm túc rời khỏi thị trường Mỹ.

“*Bitcoin(BTC) ETF*”: từ ý kiến thiểu số đến thay đổi chính sách

Trong số những lần lên tiếng của Peirce, hồ sơ gây tiếng vang nhất gắn với quỹ ETF *Bitcoin(BTC) giao ngay*. Khi SEC liên tục từ chối phê duyệt sản phẩm này trong nhiều năm, Peirce coi đó là minh chứng điển hình cho cách tiếp cận mà bà gọi là “bao dung nhưng lười biếng đối với đổi mới”.

Nhiều luật sư và chuyên gia trong ngành nhận định, chuỗi ý kiến phản đối bằng văn bản của Peirce đã trở thành áp lực pháp lý và chính sách đối với SEC, góp phần dẫn tới việc các ETF *Bitcoin(BTC)* giao ngay được chấp thuận năm 2024. Những lập luận thiểu số của bà dần trở thành tài liệu tham chiếu cho tòa án, giới học thuật và thị trường, rồi chuyển hóa thành một dạng “lộ trình” cho sự thay đổi chính sách.

*Safe harbor* cho token: ý tưởng được thị trường dùng, SEC thì không

Một sáng kiến quan trọng khác của Peirce là đề xuất cơ chế “vùng an toàn” (*safe harbor*) cho các dự án *token*. Theo bản đề xuất, nhóm phát triển sẽ có tối đa 3 năm để hoàn thiện dự án và đạt mức độ phi tập trung đủ cao; nếu đáp ứng điều kiện, token sẽ không bị coi là chứng khoán và được miễn một phần quy định nghiêm ngặt.

Dù SEC không thông qua, cộng đồng *tiền mã hóa* và các hãng luật tại Mỹ vẫn coi đây là bộ khung tham khảo khi thiết kế cấu trúc phát hành token mới. Nhiều startup sử dụng đề xuất của Peirce như “bản nháp” để cân nhắc lộ trình phân phối, quản trị và phi tập trung, biến nó thành “hướng dẫn không chính thức” trên thị trường, dù không có giá trị pháp lý.

SEC *crypto task force*: mất người “khai sinh” giữa chừng

Gần đây, Peirce đóng vai trò chủ chốt trong lực lượng đặc nhiệm về *tiền mã hóa* của SEC (crypto task force), được thành lập tháng 1-2025. Nhóm này tổ chức nhiều phiên điều trần công khai, thúc đẩy việc rút lại một số hướng dẫn gây tranh cãi về dịch vụ lưu ký tài sản số của ngân hàng, đồng thời mở rộng cánh cửa cho đại diện ngành *tiền mã hóa* tham gia thảo luận chính sách.

Dưới sự điều phối của Peirce, lực lượng đặc nhiệm này cũng bắt đầu xây dựng khung khái niệm cho *token hóa* tài sản truyền thống và định hình các nguyên tắc cơ bản để sàn giao dịch tài sản số đăng ký với SEC. Tuy nhiên, các quy định chi tiết về *stablecoin*, tiêu chí *token hóa* và chuẩn đăng ký sàn giao dịch vẫn đang ở giai đoạn dự thảo, chưa có kết luận cuối cùng.

Với việc Peirce rời nhiệm sở, “kiến trúc sư” của lực lượng đặc nhiệm *tiền mã hóa* không còn tham gia vận hành trực tiếp, khiến giới quan sát lo ngại tiến trình hoàn thiện khung pháp lý sẽ chậm lại hoặc thay đổi hướng.

bình luận: Việc một nhân vật “thân thiện với crypto” nhất trong SEC rời đi đúng thời điểm nhiều quy tắc cốt lõi còn dang dở cho thấy rủi ro chính sách vẫn là biến số lớn nhất với thị trường tài sản số tại Mỹ.

Tương lai *quy định tiền mã hóa* tại SEC: tiến hóa hay “quay xe”?

Việc Hester Peirce chuyển sang giảng dạy không chỉ là thay đổi nhân sự. Bà là một trong số ít tiếng nói mạnh mẽ bên trong SEC thường xuyên kêu gọi “*quy định rõ ràng*” thay cho cách làm dựa trên kiện tụng. Khi tiếng nói này biến mất, không ít chuyên gia lo rằng cơ quan này có thể quay lại mô hình “*regulation by enforcement*” với nhịp độ thậm chí còn quyết liệt hơn.

Ở chiều ngược lại, nhiều người trong ngành kỳ vọng khối lượng ý kiến phản biện, bản ghi nhớ và dự thảo mà Peirce để lại – từ *safe harbor cho token*, tranh luận quanh ETF *Bitcoin(BTC)* cho tới thiết kế *crypto task force* – sẽ tiếp tục là tài liệu nền tảng, giúp Quốc hội Mỹ và các nhà làm luật khác chuyển hóa thành đạo luật hoặc quy định chính thức.

bình luận: Thị trường *tiền mã hóa* toàn cầu sẽ theo dõi sát bước đi tiếp theo của SEC sau khi Peirce rời ghế Ủy viên. Nếu những tranh luận hiện tại được luật hóa, ngành có thể tiến gần hơn tới một khung *quy định tiền mã hóa* thống nhất, đặc biệt cho *stablecoin*, *token hóa* và đăng ký sàn. Nếu không, trạng thái “mập mờ có chủ đích” có thể tiếp tục kéo dài, buộc doanh nghiệp và dự án phải phân tán hoạt động sang các khu vực pháp lý cởi mở hơn.