Thị trường dự đoán on-chain bùng nổ: Retail đổ hàng chục tỉ USD, hướng tới quy mô 1.000 tỉ USD

Thị trường *dự đoán on-chain* đang nổi lên như một trong những mảng ứng dụng sôi động nhất của *tiền mã hóa*, với lực đẩy chủ yếu đến từ nhà đầu tư nhỏ lẻ. Bất chấp bối cảnh giao dịch chung trầm lắng, dòng vốn *retail* vẫn liên tục đổ vào các nền tảng như Polymarket, Kalshi, giúp khối lượng giao dịch tăng vọt và củng cố vai trò của thị trường dự đoán trong hệ sinh thái *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* và DeFi.

Theo báo cáo chung của Bitget Wallet và Polymarket công bố ngày 3 (giờ địa phương), khối lượng giao dịch tháng 3 trên các thị trường *dự đoán on-chain* đã đạt khoảng 25,7 tỉ USD. Hơn 80% trong số đó đến từ người dùng *retail* với quy mô giao dịch dưới 10.000 USD. Dữ liệu này cho thấy nhà đầu tư cá nhân đang trở thành động lực chính nâng đỡ tăng trưởng, thay vì các tổ chức lớn hay quỹ đầu cơ.

Cùng xu hướng, thống kê từ Dune Analytics cho thấy khối lượng giao dịch tháng 3 trên các nền tảng *prediction market* đạt khoảng 23,7 tỉ USD, tăng mạnh so với mức 1,9 tỉ USD cùng kỳ năm trước. Bên cạnh dòng tiền, hành vi người dùng cũng thay đổi rõ rệt: báo cáo ghi nhận số ngày hoạt động trung bình mỗi người trong quý 1 đã tăng từ 2,5 ngày lên 9,9 ngày, tức gần gấp 4 lần. Người dùng không còn chỉ tham gia theo kiểu “đánh nhanh rút gọn” vào một vài sự kiện nổi bật, mà có xu hướng quay lại thường xuyên, luân chuyển giữa nhiều chủ đề và danh mục khác nhau.

Trong số các mảng nội dung, thể thao chiếm tỉ trọng lớn nhất. Khối lượng giao dịch quý 1 trên các thị trường *dự đoán thể thao* được ước tính khoảng 10,1 tỉ USD, trong khi mảng *chính trị* cũng ghi nhận khoảng 5 tỉ USD cùng kỳ. Việc các sự kiện thể thao toàn cầu diễn ra liên tục, cộng với chuỗi bầu cử, trưng cầu dân ý và các quyết sách chính sách dày đặc, đang kéo thị trường dự đoán thoát khỏi khuôn khổ “cá cược theo sự kiện” để tiến gần hơn tới mô hình “thị trường quan sát thường trực” phản ánh kỳ vọng của đám đông theo thời gian thực.

bình luận: Sự dịch chuyển này khiến *thị trường dự đoán* giống một lớp hạ tầng dữ liệu cảm tính của xã hội, hơn là chỉ một nhánh cá cược thuần túy.

Một điểm đáng chú ý khác là vai trò trung tâm của *ví tiền mã hóa* trong việc tiếp cận thị trường. Polymarket hiện vận hành trên nền tảng Polygon(MATIC), cho phép người dùng đặt cược trực tiếp lên kết quả các sự kiện ngoài đời thực bằng *hợp đồng thông minh*, không cần qua trung gian tập trung. Ngược lại, Kalshi lại duy trì mô hình tập trung truyền thống, song vẫn được xem là một cửa ngõ quan trọng đưa nhà đầu tư phổ thông tiếp cận sản phẩm dạng “hợp đồng dự đoán” được quản lý. Từ góc nhìn người dùng, chỉ với một ví tiền mã hóa, họ có thể kết nối nhiều thị trường khác nhau, từ đó giảm rào cản gia nhập và tăng mức độ linh hoạt khi luân chuyển vốn giữa các nền tảng.

bình luận: Mô hình “ví làm trung tâm” này giúp hệ sinh thái *dự đoán on-chain* hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng phổ cập ví tự quản lý và ví đa chuỗi.

Về triển vọng, các ước tính được trích trong báo cáo cho rằng tổng khối lượng giao dịch *thị trường dự đoán* năm nay có thể lên tới khoảng 240 tỉ USD, và về dài hạn hoàn toàn có khả năng mở rộng thành thị trường quy mô 1.000 tỉ USD. Sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, cả Polymarket lẫn Kalshi đều ghi nhận giai đoạn tăng trưởng nhanh, trong bối cảnh khung pháp lý tại một số khu vực đang dần cởi mở hơn đối với mô hình *prediction market*.

bình luận: Nếu kịch bản này thành hiện thực, *thị trường dự đoán on-chain* có thể trở thành một trong những mảng dẫn dòng tiền mới cho toàn bộ thị trường *tiền mã hóa*, bổ sung cho DeFi, NFT và game blockchain.

Polymarket được đánh giá là trường hợp tiêu biểu cho xu hướng “vừa tuân thủ, vừa mở rộng”. Nhờ cải thiện mối quan hệ với Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), nền tảng này đang tăng cường các biện pháp minh bạch thông tin, giám sát giao dịch và phòng chống thao túng giá hay giao dịch nội gián. Gần đây, dự án cũng điều chỉnh lại cơ chế quản trị, siết chặt quy trình quản lý rủi ro trong bối cảnh khối lượng và số lượng người dùng tăng nhanh. Trong khi đó, các thị trường liên quan đến *chính trị, thể thao và crypto* vẫn là nhóm chủ lực đóng góp phần lớn thanh khoản.

Với đà tăng trưởng hiện tại, câu hỏi đặt ra là liệu *thị trường dự đoán on-chain* có trở thành một trong những kênh hút vốn quan trọng, song hành cùng các tài sản như *Bitcoin(BTC)* và *Ethereum(ETH)*, hay không. Sự tham gia ngày càng sâu của nhà đầu tư *retail* cho thấy đây không chỉ là trào lưu nhất thời, mà có thể là một cấu phần bền vững trong hệ sinh thái *tiền mã hóa* những năm tới.