Thị trường NFT phục hồi giá nhưng hụt hơi người dùng, wash trading chiếm tới 50% khối lượng

Thị trường **“NFT”** đang cho thấy dấu hiệu phục hồi về giá, nhưng đồng thời bộc lộ rõ những giới hạn mang tính cấu trúc khi mức độ tham gia của người dùng tiếp tục suy giảm. Nói cách khác, giá tăng nhưng người dùng rời đi, tạo nên một đợt *phục hồi méo mó* thay vì một chu kỳ tăng trưởng bền vững.

Theo dữ liệu thị trường cập nhật gần đây, tâm điểm đợt hồi phục lần này nằm ở hai bộ sưu tập lớn là Bored Ape Yacht Club(BAYC) và Pudgy Penguins(PENGU). Giá sàn (floor price) của **“Pudgy Penguins”** đã tăng hơn 20% chỉ trong vòng 1 tuần, vượt mốc 5 Ethereum(ETH), với khoảng 201 giao dịch và gần 1.000 ETH khối lượng giao dịch hỗ trợ cho đà tăng này. Bored Ape Yacht Club(BAYC) cũng ghi nhận mức tăng khoảng 81% trong 30 ngày, cho thấy nhịp bật khá mạnh từ vùng đáy.

Ở thị trường **“NFT”**, giá sàn là mức giá thấp nhất để mua một NFT trong cùng bộ sưu tập, thường được xem là chỉ báo trực tiếp cho sức cầu. Giá sàn tăng cho thấy lực mua đang chiếm ưu thế, trong khi giá sàn giảm thường phản ánh áp lực bán ra mạnh hơn. Tuy nhiên, trái ngược với diễn biến giá, mức độ tham gia trên toàn thị trường lại đang đi xuống.

Theo dữ liệu của CryptoSlam trong tháng 4, tổng doanh số **“NFT”** toàn cầu chỉ đạt khoảng 175 triệu USD (tương đương khoảng 2.578 tỷ đồng), giảm mạnh so với mức 304 triệu USD ghi nhận trong tháng 2. Cùng với đó, số lượng giao dịch và số ví hoạt động tham gia mua bán cũng giảm gần một nửa, phản ánh sự co hẹp về chiều rộng thị trường thay vì mở rộng sang người dùng mới.

Ở chiều ngược lại, giá trị giao dịch trung bình lại tăng rõ rệt. Mức giá trung bình một giao dịch **“NFT”** từ 30,60 USD trong tháng 3 đã nhảy lên 67,38 USD trong tháng 4, tức hơn gấp đôi. Điều này cho thấy tổng dòng tiền đã thu hẹp, nhưng hoạt động mua bán đang tập trung ngày càng nhiều vào các NFT có giá trị cao, thay vì phân bổ đều trên toàn bộ phân khúc.

Trong nhóm **“NFT blue-chip”**, sự phân hóa về chất lượng dòng tiền cũng khá rõ. Pudgy Penguins cho thấy bức tranh tương đối “lành mạnh” hơn khi cả khối lượng giao dịch và số lượng giao dịch đều tăng cùng chiều với giá, thể hiện nhu cầu phân tán ở nhiều nhà đầu tư khác nhau.

Ngược lại, với các bộ sưu tập như CryptoPunks, mô hình giao dịch lại nghiêng về phía ít lệnh nhưng giá trị mỗi lệnh rất lớn, khiến giá sàn bị đẩy lên bởi một số thương vụ có giá cao bất thường. Cấu trúc này khiến ảnh hưởng của một nhóm vốn lớn đến mặt bằng giá chung ngày càng mạnh, làm méo mó cảm nhận về sức khỏe tổng thể của thị trường **“NFT”**.

Bên cạnh đó, tình trạng wash trading (giao dịch giả, tự mua tự bán để thổi phồng số liệu) vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Ước tính khoảng 50% khối lượng giao dịch **“NFT”** trên thị trường hiện nay đến từ các hoạt động mang tính thao túng này, trong khi lợi nhuận ròng thực tế của toàn thị trường vẫn ở trạng thái âm.

bình luận: Tỷ lệ wash trading cao khiến nhà đầu tư rất khó đánh giá đúng cung – cầu thật sự, và làm suy yếu niềm tin với dữ liệu on-chain vốn được coi là “minh bạch”.

Đợt phục hồi hiện tại của **“NFT”** cũng phần nào được hỗ trợ bởi sự đi lên của thị trường tiền mã hóa nói chung. Trong vòng một tháng gần đây, Ethereum(ETH) tăng khoảng 18%, trong khi Bitcoin(BTC) cũng có diễn biến tương tự. Do phần lớn NFT được niêm yết và định giá theo ETH, sự phục hồi của **“Ethereum(ETH)”** tự nhiên lan sang giá niêm yết các bộ sưu tập **“NFT”**, tạo ra hiệu ứng “kéo cùng” dù mức độ tham gia thực tế không tăng.

Tổng hợp các yếu tố trên, có thể thấy thị trường **“NFT”** đang ở trạng thái khá mâu thuẫn: giá phục hồi, nhưng thanh khoản rộng không tăng; giao dịch tập trung vào một vài bộ sưu tập lớn; cấu trúc vẫn dễ bị thao túng bởi vốn lớn và wash trading. Một số ý kiến cho rằng thị trường đã bước vào giai đoạn *ổn định hóa*, với việc dòng tiền tìm đến các **“NFT blue-chip”** có thương hiệu và tính thanh khoản cao hơn, thay vì đầu cơ ồ ạt trên diện rộng như các chu kỳ trước. Tuy vậy, để có thể gọi đây là một giai đoạn mở rộng mới, thị trường **“NFT”** cần thêm các tín hiệu về người dùng mới, ứng dụng thực tế và doanh thu bền vững, thay vì chỉ là con sóng giá ngắn hạn được thổi phồng bởi biến động của **“Ethereum(ETH)”** và **“Bitcoin(BTC)”**.