Yuga Labs dàn xếp vụ kiện NFT nhái Bored Ape Yacht Club(BAYC), khép lại tranh chấp bản quyền và thương hiệu kéo dài 4 năm

‘*BAYC*’, ‘*NFT*’, ‘*Yuga Labs*’, ‘*bản quyền*’, ‘*thương hiệu*’

Theo CoinDesk đưa tin ngày 9 tháng 4 (giờ địa phương), Yuga Labs – đơn vị đứng sau bộ sưu tập NFT nổi tiếng *Bored Ape Yacht Club(BAYC)* – đã đạt được thỏa thuận dàn xếp trong vụ tranh chấp liên quan đến bộ NFT “nhái” kéo dài gần 4 năm. Với thỏa thuận này, cuộc chiến pháp lý xoay quanh cáo buộc sao chép tác phẩm, xâm phạm *bản quyền* và *thương hiệu* đã gần như chính thức khép lại.

Theo hồ sơ tòa án nộp lên Tòa án liên bang khu vực trung tâm bang California (Mỹ) vào thứ Ba, Yuga Labs và hai nghệ sĩ Ryder Ripps, Jeremy Cahen đã đi đến thống nhất dàn xếp. Điều khoản then chốt: Ripps và Cahen bị cấm vĩnh viễn sử dụng hình ảnh và nhãn hiệu liên quan tới Yuga Labs, đồng thời phải chuyển giao toàn bộ quyền kiểm soát đối với hợp đồng thông minh (smart contract), tên miền và số NFT còn lại của dự án RR/BAYC cho Yuga Labs trong vòng 10 ngày.

Tòa cũng cấm hai nghệ sĩ này “chuyển nhượng”, “che giấu” hay tìm cách xử lý các tài sản liên quan theo hướng né tránh thi hành án. Nói cách khác, mọi quyền và lợi ích gắn với dự án RR/BAYC đều phải được dứt điểm và trao trả về cho Yuga Labs.

Vụ kiện bắt đầu từ tháng 6 năm 2022, khi Yuga Labs đệ đơn lên tòa, cáo buộc Ryder Ripps và Jeremy Cahen đã sao chép hình ảnh các nhân vật khỉ trong bộ sưu tập *BAYC*, phát hành một bộ NFT tương tự và thu lợi hàng triệu đô la Mỹ nhờ gây nhầm lẫn cho nhà sưu tầm. Phía Ripps và Cahen phản bác, cho rằng RR/BAYC chỉ là một tác phẩm “châm biếm” và “parody” nhắm vào chính BAYC, nên cần được bảo vệ dưới danh nghĩa tự do ngôn luận.

Năm 2023, tòa án cấp sơ thẩm đứng về phía Yuga Labs, xác định có hành vi xâm phạm và yêu cầu hai nghệ sĩ hoàn trả khoản lợi nhuận 1,37 triệu USD, cộng thêm 200.000 USD chi phí khác. Đến năm 2024, sau khi bên bị phản tố thất bại, tổng mức bồi thường tăng lên khoảng 9 triệu USD. Tuy vậy, năm 2025, tòa phúc thẩm đã đảo ngược một phần phán quyết, cho rằng cần phải đưa vấn đề xâm phạm *thương hiệu* ra trước bồi thẩm đoàn để xem xét lại, khiến vụ việc tiếp tục kéo dài cho tới khi hai bên chấp nhận dàn xếp ngoài tòa.

*bình luận* Vụ việc Yuga Labs – RR/BAYC trở thành một trong những án lệ tiêu biểu về tranh chấp *NFT* khi ranh giới giữa “sáng tạo” và “sao chép”, giữa “parody” và “xâm phạm” *bản quyền*/*thương hiệu* vẫn còn rất khó xác định. Đặc biệt với những bộ sưu tập lớn như *BAYC*, bất kỳ tranh chấp pháp lý nào cũng có thể tác động trực tiếp đến định giá dự án, thanh khoản thị trường thứ cấp và niềm tin của nhà đầu tư.

Ở góc độ thị trường, thỏa thuận dàn xếp giúp Yuga Labs tạm thời gỡ bỏ một rủi ro pháp lý lớn trong bối cảnh thanh khoản *NFT* suy yếu và sự quan tâm của nhà đầu tư chuyển dịch sang các lớp tài sản khác. Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý nhận định những tranh chấp tương tự nhiều khả năng sẽ còn xuất hiện, khi ngày càng nhiều dự án tận dụng hình ảnh, thương hiệu nổi tiếng để “châm biếm” hoặc “phản biện” thông qua *NFT*.

*bình luận* Về dài hạn, các vụ kiện như RR/BAYC có thể trở thành “cột mốc tham chiếu” cho ngành, buộc các dự án *NFT* và nhà sáng tạo nội dung phải cẩn trọng hơn trong việc sử dụng hình ảnh, thương hiệu của bên thứ ba. Đồng thời, nhà đầu tư cũng cần chú ý đến các rủi ro pháp lý tiềm ẩn khi tham gia vào những bộ sưu tập mang yếu tố *parody* hoặc “nhái” thương hiệu, bởi mọi thay đổi về phán quyết *bản quyền*/*thương hiệu* đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị *NFT* mà họ đang nắm giữ.

Từ vụ Yuga Labs – RR/BAYC, câu chuyện ranh giới giữa *sáng tạo* và *xâm phạm*, giữa *parody* và *thương hiệu* trong lĩnh vực *NFT* nhiều khả năng sẽ tiếp tục được đem ra mổ xẻ, trở thành chủ đề nóng mỗi khi thị trường tiền mã hóa bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.