Hội đồng tư vấn Coinbase cảnh báo Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) phải chuẩn bị cơ chế chống lượng tử trước 2035

Theo CoinDesk đưa tin ngày 21 (giờ địa phương), ủy ban tư vấn độc lập của sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase(COIN) vừa cảnh báo rằng các mạng lưới **“Bitcoin(BTC)”**, **“Ethereum(ETH)”** và toàn bộ ngành blockchain cần bắt đầu xây dựng lộ trình chuyển đổi sang cơ chế **“chống lượng tử (양자내성)”** ngay từ bây giờ. Dù mối đe dọa chưa ở mức đủ sức làm rung chuyển thị trường trong ngắn hạn, nhóm chuyên gia nhấn mạnh việc chuẩn bị không thể tiếp tục bị xem như bài toán “tương lai xa”.

Trong bản lập trường về **“máy tính lượng tử (양자컴퓨팅)”** và blockchain công bố ngày 21, hội đồng tư vấn của Coinbase với sự tham gia của các nhà nghiên cứu hàng đầu như Scott Aaronson, Dan Boneh, Justin Drake, Sriram Kannan, Yehuda Lindell, Dalia Malkhi… cho biết họ có “niềm tin cao” rằng “máy tính lượng tử quy mô lớn có khả năng sửa lỗi” cuối cùng cũng sẽ xuất hiện. Tuy nhiên, để phá vỡ các hệ **mật mã khóa công khai** đang bảo vệ **Bitcoin(BTC)**, **Ethereum(ETH)** và nhiều giao thức khác, những cỗ máy đó phải mạnh hơn rất nhiều so với thiết bị lượng tử ở thời điểm hiện tại.

Ủy ban đặc biệt lưu ý tới khuyến nghị chuyển đổi sang chuẩn **“chống lượng tử”** trước năm 2035 của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST). Theo các chuyên gia, mốc 2035 không thể được hiểu như ranh giới “an toàn tuyệt đối” mà chỉ là mục tiêu tham chiếu. Thông điệp chính được nhấn mạnh là: mối nguy không “cận kề”, nhưng việc chuẩn bị cho **“chống lượng tử”** phải được khởi động *ngay bây giờ* thay vì chờ đến khi rủi ro trở nên hiện hữu.

Đối với **Bitcoin(BTC)**, báo cáo kêu gọi cộng đồng phát triển hành động sớm. Nhóm nghiên cứu phân tách rõ hai nhóm đầu ra (UTXO): UTXO có khóa công khai chỉ xuất hiện dưới dạng hàm băm, và UTXO mà khóa công khai đã lộ hoàn toàn trên chuỗi. Theo ước tính của dự án Project11, khoảng 6,9 triệu BTC đang gắn với các UTXO đã lộ khóa công khai, trong đó khoảng 1,7 triệu BTC thuộc loại đầu ra pay-to-public-key (P2PK) cũ. Những đồng coin này được đánh giá là dễ trở thành mục tiêu cho chiến lược “ghi lại dữ liệu, đợi máy tính lượng tử đủ mạnh rồi tấn công giải mã sau này”.

Dù vậy, báo cáo không nhằm tạo tâm lý hoảng loạn. Nhóm chuyên gia cho rằng thuật toán Grover hiện tại không đảm bảo một lợi thế mang tính “đảo ngược cuộc chơi” cho hoạt động đào coin bằng máy tính lượng tử. Thay vào đó, họ tập trung mô tả các giải pháp thực tiễn như cơ chế commit–reveal và đề xuất “Hourglass”. Một trong những biện pháp cụ thể là giới hạn việc rút từ các đầu ra P2PK đã công khai khóa về mức tối đa 1 BTC mỗi khối. Cách tiếp cận này được xem là giúp giảm thiểu rủi ro mà không biến các “coin ngủ quên” thành mục tiêu trực tiếp ngay lập tức.

Với **Ethereum(ETH)**, báo cáo nhận định quá trình chuyển đổi sang **“chống lượng tử”** sẽ phức tạp hơn nhiều. Theo phân tích, Ethereum có ít nhất bốn điểm nhạy cảm với tấn công lượng tử: chữ ký EOA trên lớp thực thi (execution layer), chữ ký BLS trên lớp đồng thuận (consensus layer), hệ thống bằng chứng dựa trên pairing trong EVM, và cam kết KZG ở lớp dữ liệu. Lộ trình thay thế được đề xuất là sử dụng cấu trúc *mật mã dựa trên hàm băm*: dùng leanXMSS cho validator và leanSPHINCS cho chữ ký người dùng, sau đó nén chúng bằng SNARK. Nhóm nghiên cứu ước tính với thiết kế này, chữ ký tổng hợp on-chain có thể được gói gọn khoảng 128KB, tức vẫn nằm trong biên độ chấp nhận được với hạ tầng hiện tại.

Báo cáo cũng cho rằng tiếp cận theo kiểu “thay mới toàn bộ trong một lần” là khó khả thi. Thay vào đó, hướng đi được đề xuất là chuyển đổi từng giai đoạn. Với lớp đồng thuận, mạng lưới có thể thiết lập các checkpoint **“chống lượng tử”** định kỳ. Ở lớp thực thi, nên áp dụng mô hình “1-of-2”, cho phép song song hai loại cơ chế chữ ký: đường cong elliptic hiện tại và một chuẩn **“chống lượng tử”** mới. Cách làm này được đánh giá là không đẩy phí giao dịch tăng đột biến, đồng thời vẫn mở đường cho quá trình di cư hoàn toàn sang hệ mật mã mới trong tương lai.

Tóm lại, cảnh báo từ hội đồng tư vấn Coinbase đặt **Bitcoin(BTC)** và **Ethereum(ETH)** trước yêu cầu phải thiết kế lại cơ chế bảo mật theo hướng **“chống lượng tử”** ngay trong hiện tại, thay vì coi đó là vấn đề “để sau”. Mối đe dọa từ **máy tính lượng tử (양자컴퓨팅)** chưa trở thành chất xúc tác tức thời cho thị trường, nhưng theo các chuyên gia, giai đoạn tiếp theo của bảo mật blockchain đã vượt khỏi phạm vi lý thuyết và đòi hỏi những bước chuẩn bị cụ thể, đặc biệt với hai mạng lưới dẫn dắt như **Bitcoin(BTC)** và **Ethereum(ETH)**.