Thị trường **“web3”** đang chứng kiến một thực tế thú vị: bản thuyết trình gọi vốn (pitch deck) của các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) ngày càng mất tác dụng. Khi mọi quỹ đều lặp lại những câu chữ giống nhau, khả năng thuyết phục giảm mạnh, còn dòng vốn lại chảy về phía “thương hiệu” thay vì “tiềm năng”.
Theo tổng hợp từ nhiều báo cáo chuyên ngành gần đây, phần lớn thông điệp mà các VC **web3** đưa ra suốt vài năm qua hầu như không thay đổi. Những câu như “mạng lưới sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái”, “mang lại giá trị vượt lên trên vốn”, “kết nối chính là lợi thế cạnh tranh” xuất hiện dày đặc. Vấn đề nằm ở chỗ: các khẩu hiệu này không còn đủ sức thuyết phục. Các nhà đầu tư góp vốn (LP) đã nghe lập luận tương tự quá nhiều lần, trong khi nhiều quỹ mới chỉ dừng lại ở việc trình bày tài liệu theo cùng một khuôn mẫu mà thiếu dấu ấn riêng, thiếu kết quả cụ thể.
“bình luận” Hệ quả là **thương hiệu** trở thành bộ lọc chính, còn tài năng hay mô hình mới mẻ lại bị lu mờ trong mắt LP. Đây là điểm nghẽn lớn nếu nhìn từ góc độ đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực **web3**.
Pitch deck yếu dần, nhưng dữ liệu nói điều ngược lại
Các nghiên cứu về hiệu suất quỹ cho thấy một bức tranh trái chiều. Nhiều phân tích hiệu quả lịch sử của ngành VC cho thấy các quỹ mới, có quy mô nhỏ hoặc vừa, thường có xác suất nằm trong nhóm sinh lời cao (top-performing) lớn hơn các quỹ lâu năm, quy mô khổng lồ. Trung bình tỷ suất sinh lời của nhóm quỹ “thế hệ mới” cũng nhỉnh hơn.
Dù vậy, dòng tiền vẫn chủ yếu chảy vào những tên tuổi đã quen thuộc. Lý do nằm ở cấu trúc thuyết phục: nhiều quỹ non trẻ không trả lời rõ ràng được câu hỏi căn bản “vì sao LP nên chọn quỹ này, chứ không phải quỹ khác?”. Họ có thể có đội ngũ mạnh, chiến lược hay, nhưng thiếu cơ chế, số liệu và “sản phẩm” cụ thể để chứng minh.
Kết quả là hệ sinh thái hình thành vòng lặp bất lợi: vốn ưu tiên đổ vào thương hiệu đã được kiểm chứng, còn các quỹ trẻ, dù sở hữu tiềm năng tạo ra alpha cao trong **web3**, lại rất khó tiếp cận nguồn lực tương xứng. Cấu trúc thị trường mang tính bảo thủ dần được “cài đặt” một cách vô hình.
Quỹ không chỉ là lời hứa, mà phải trở thành “sản phẩm”
Để thoát khỏi thế bế tắc đó, một số VC **web3** bắt đầu thay đổi chiến lược. Thay vì coi quỹ là một “câu chuyện” cần kể thật hay, họ tìm cách biến quỹ thành một “sản phẩm” có tính năng rõ ràng, đo lường được.
Trọng tâm dịch chuyển từ “ta quen biết ai” sang “ta đã xây được những gì và nắm giữ dữ liệu ra sao”. Nói cách khác, thay vì chỉ nhấn mạnh vào “network”, họ tạo ra hạ tầng, nền tảng, công cụ, quy trình — những thứ mà startup có thể sử dụng và LP có thể đánh giá.
Một trong những hướng đi tiêu biểu là chiến lược dựa trên sự kiện (event-driven). Thay vì chỉ gặp gỡ, đặt lịch cà phê hay tham gia sự kiện của người khác, một số quỹ **web3** tự mình xây dựng chuỗi hội nghị, cộng đồng và nền tảng tương tác:
- Họ tổ chức các hội thảo, sự kiện quy mô lớn, tạo không gian để nhà sáng lập, nhà đầu tư và đối tác gặp gỡ.
- Mỗi lần tương tác, đăng ký, pitching, phản hồi đều được ghi nhận như dữ liệu.
- Lượng dữ liệu này sau đó được đưa vào hệ thống chấm điểm, lọc cơ hội đầu tư và phục vụ quá trình thẩm định.
Theo chia sẻ từ một quỹ **web3** áp dụng phương pháp này, chỉ trong năm 2025, họ dự kiến thu hút hơn 43.000 người tham dự cùng trên 100 đối tác cho hệ sinh thái sự kiện. Toàn bộ được kết nối thành một “động cơ săn deal dựa trên dữ liệu”, nơi sự kiện và quỹ vận hành theo vòng lặp khép kín: sự kiện tạo dữ liệu – dữ liệu tạo cơ hội đầu tư – cơ hội đầu tư lại nuôi dưỡng hệ sinh thái sự kiện.
“bình luận” Đây là sự dịch chuyển quan trọng: từ “lời hứa tạo dựng cộng đồng” sang “thực sự vận hành một hệ sinh thái có khả năng tự sinh dữ liệu và cơ hội”. Trong bối cảnh **web3** đề cao tính mở và minh bạch, cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp.
Nhiều mô hình mới: từ tăng tốc khởi nghiệp đến quỹ “kỹ thuật”
Không chỉ dừng lại ở sự kiện, các quỹ **web3** còn lựa chọn nhiều cách khác nhau để biến mình thành “sản phẩm” rõ ràng.
Outlier Ventures đẩy mạnh mô hình vườn ươm – tăng tốc (accelerator). Thay vì chỉ rót vốn, họ xây dựng chương trình hỗ trợ startup từ giai đoạn rất sớm: cố vấn sản phẩm, hỗ trợ tokenomics, kết nối đối tác công nghệ, hỗ trợ go-to-market. Nhờ tập trung vào tầng “hỗ trợ triển khai”, Outlier Ventures đã tích lũy hơn 300 dự án trong danh mục, trở thành một “nền tảng tăng trưởng” đúng nghĩa cho founder **web3**.
Paradigm lại chọn hướng ngược lại, thiên về công nghệ chuyên sâu. Họ trực tiếp tham gia vào việc xây dựng, nghiên cứu và phát triển giao thức **web3**, sản phẩm hạ tầng on-chain. Điều này tạo ra lợi thế cực khó sao chép: quỹ không chỉ nắm tiền, mà còn hiểu sâu về kiến trúc kỹ thuật, có ảnh hưởng tới tiêu chuẩn của cả hệ sinh thái.
“bình luận” Điểm chung giữa các mô hình này là: quỹ không còn là “túi tiền có network”, mà trở thành một thực thể vận hành với năng lực riêng — từ vận hành chương trình tăng tốc, tổ chức hạ tầng cộng đồng, cho tới phát triển công nghệ lõi trong **web3**.
Khi mạng lưới không còn đủ, “thực thể” mới là lợi thế
Xu hướng nổi lên từ các case trên khá rõ ràng: sức mạnh cạnh tranh của quỹ nằm ở *chức năng thực tế* nó mang lại cho thị trường, chứ không phải ở slide giới thiệu.
Câu hỏi trung tâm của LP đang dịch chuyển dần:
- Không còn là “quỹ kể câu chuyện thuyết phục tới đâu?”
- Mà là “quỹ đã *xây được cái gì* khiến ta gần như không cần phải nghe pitch vẫn có thể đánh giá được?”.
Trong hệ sinh thái **web3**, tốc độ thay đổi của công nghệ và mô hình kinh doanh rất nhanh. Những quỹ chủ động xây dựng hạ tầng – dù là dữ liệu, cộng đồng hay công cụ kỹ thuật – nhiều khả năng sẽ nắm ưu thế dài hạn. Các đơn vị này có thể tiếp cận thông tin sớm hơn, hiểu rõ hơn các chu kỳ, và sở hữu nhiều đòn bẩy để giúp dự án trong danh mục vượt qua biến động thị trường.
Ngược lại, những quỹ vẫn chỉ dừng ở việc nhấn mạnh “mạng lưới quan hệ rộng”, nhưng lại thiếu sản phẩm, thiếu dữ liệu, thiếu quy trình riêng biệt rất dễ bị gạt ra bên lề khi thị trường trưởng thành hơn. Trong một môi trường cạnh tranh cao như **web3**, “network” dần trở thành điều tối thiểu, không còn là lợi thế khác biệt.
“bình luận” Bản chất cuộc chơi **web3 VC** vì thế đang thay đổi: từ chỗ dựa nhiều vào “quan hệ” sang coi trọng “cấu trúc vận hành”, từ “lời hứa” sang “bằng chứng”. Quỹ nào sở hữu được “sản phẩm” và “thực thể” rõ ràng sẽ có cơ hội chiếm vị trí trung tâm trong làn sóng vốn tiếp theo của **web3**, ngay cả khi pitch deck của họ không còn phải nói quá nhiều.
Bình luận 0