Covenant AI rời Bittensor(TAO): tranh cãi mô hình quản trị phân quyền, phân tán và 탈중앙 hóa

Bài viết dưới đây được biên soạn lại bằng tiếng Việt theo đúng hướng dẫn, với từ khóa chính là *“từ Bittensor(Bittensor), TAO(TAO), Covenant AI (코버넌트 AI), phân quyền, phân tán, 탈중앙 hóa”* được nhấn mạnh bằng dấu “từ”.

---

Theo CoinDesk Korea đưa tin ngày 3 (giờ địa phương), công ty phát triển subnet trên *từ Bittensor(Bittensor)* là *từ Covenant AI* tuyên bố sẽ rời khỏi mạng lưới, với lý do dự án này chỉ “mang danh *từ phân quyền* chứ không thực sự *từ phân tán*”.

Ở bài đăng trên mạng xã hội X ngày 3 (giờ địa phương), nhà sáng lập *từ Covenant AI* Sam Dair cho biết nhóm của ông “không thể tiếp tục phát triển hay huy động vốn trên *từ Bittensor* nữa”. Dair cáo buộc Jacob Steeves, còn được biết đến với biệt danh “Const”, nắm thực quyền kiểm soát *từ quản trị* của mạng, tự ý thúc đẩy các thay đổi mà không thông qua quy trình đồng thuận hay cơ chế chuyển giao quyền hạn. Ông gọi hệ thống hiện tại của *từ Bittensor* là một “vở kịch *từ 탈중앙 hóa*”.

Căng thẳng giữa đôi bên đang giáng đòn trực diện vào tính đáng tin cậy của mô hình *từ quản trị phân tán* mà *từ Bittensor* lâu nay quảng bá. Theo phía *từ Covenant AI*, trong vài tuần gần đây, Steeves đã can thiệp để dừng phát hành *từ phần thưởng (emissions)* cho subnet của họ, hạn chế quyền quản lý các kênh cộng đồng, đồng thời bán một lượng token nhằm gây “sức ép kinh tế trực tiếp” lên dự án.

Tuy nhiên, Steeves phủ nhận toàn bộ cáo buộc. Ông khẳng định mình không có quyền đơn phương dừng *từ phần thưởng subnet*, và địa vị trên mạng lưới không khác gì một nhà đầu tư nắm giữ *từ TAO(TAO)* thông thường, không sở hữu đặc quyền ẩn nào. Về việc bán token, Steeves giải thích rằng đó là phản ứng trước tình trạng vận hành yếu kém của subnet liên quan – theo ông là “gần như vô dụng, như một đoạn mã đốt token” – và toàn bộ giao dịch đều hiển thị rõ ràng trên chuỗi. Với cáo buộc “tước quyền quản trị cộng đồng”, Steeves nói ông chỉ tạm thời thu lại quyền xóa bài đăng rồi sau đó đã khôi phục.

Tài liệu *từ quản trị* của *từ Bittensor* nêu rõ mạng lưới hiện chưa phải một hệ thống *từ không cần cấp phép* (permissionless) hoàn toàn thuần *từ mã nguồn mở*. Thay vào đó, quyền lực được chia sẻ trong một cấu trúc “quá độ”, gồm *từ bộ ba Triumvirate* là nhân sự của OpenTensor Foundation và một “thượng viện” nắm giữ một phần quyền quyết định. Điều này cho thấy, dù dự án sử dụng mạnh ngôn từ *từ phân quyền, phân tán*, vận hành thực tế vẫn dựa vào một khung quyền lực giới hạn.

Thị trường cũng phản ứng tức thì trước tranh cãi. *từ TAO(TAO)*, token gốc của *từ Bittensor*, tính đến sáng thứ Sáu (giờ địa phương) đã giảm khoảng 18% trong 24 giờ, với khối lượng bán ra tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 12 năm 2024. Một số nhà phân tích tiền mã hóa lưu ý rằng lực bán bắt đầu tăng mạnh ngay trước thời điểm *từ Covenant AI* công bố rời mạng, và cho rằng đây có thể không phải trùng hợp ngẫu nhiên mà là một “chiến lược thoát hàng được tính toán”.

Trước đó, ngày 19 tháng 3 (giờ địa phương), *từ Bittensor* từng thu hút sự chú ý lớn khi Tổng giám đốc điều hành Nvidia(Ticker NVDA) Jensen Huang nhắc đến kết quả huấn luyện phân tán trên subnet 3 trong chương trình “All-In Podcast”. Ông Huang đánh giá đây là một trong những thành tựu huấn luyện LLM phân tán quy mô lớn ấn tượng, gọi đó là “thành tựu kỹ thuật đáng kinh ngạc”. Tuy vậy, với diễn biến mới, giới quan sát nhận định tranh cãi xung quanh cấu trúc *từ quản trị phân tán* của *từ Bittensor* có thể ngày càng lấn át câu chuyện về năng lực kỹ thuật thuần túy của dự án.

*bình luận* Ở góc độ thị trường, vụ việc *từ Covenant AI* rời *từ Bittensor* một lần nữa cho thấy bài toán lớn của các mạng lưới *từ phân quyền*: quy mô càng tăng, áp lực minh bạch “quyền lực thực tế thuộc về ai” càng lớn. Nếu cấu trúc *từ quản trị* vẫn tập trung vào một nhóm nhỏ, khái niệm *từ phân tán, 탈중앙 hóa* rất dễ trở thành “từ khóa tiếp thị” hơn là nguyên tắc vận hành. Nhà đầu tư và nhà phát triển có lý do để xem xét kỹ mô hình quyền lực, cơ chế biểu quyết, quyền dừng hoặc điều chỉnh phần thưởng subnet… trước khi cam kết xây dựng dài hạn trên bất kỳ hạ tầng *từ Web3* nào.

Kết lại, tranh cãi giữa *từ Bittensor* và *từ Covenant AI* không chỉ là mâu thuẫn nội bộ mà còn là lời nhắc nhở với toàn thị trường: muốn *từ phân quyền* không chỉ dừng ở khẩu hiệu, các dự án cần thiết kế cơ chế *từ quản trị phân tán* thực chất, hạn chế tối đa đặc quyền ngầm, và đảm bảo mọi thay đổi quan trọng đều được cộng đồng giám sát được trên chuỗi.