Circle(CRCL) phản pháo cáo buộc ‘chậm tay’ đóng băng USDC sau vụ hack Drift Protocol trên Solana(SOL)

Theo CoinDesk đưa tin ngày 10 tháng 4 (giờ địa phương), **“Circle(CRCL)”** vừa lên tiếng đáp trả gay gắt trước các chỉ trích liên quan đến vụ tấn công *Drift Protocol* trên **Solana(SOL)**, xoay quanh câu hỏi vì sao *“từ USDC”* liên quan đến vụ hack không bị đóng băng ngay lập tức. Circle khẳng định mọi quyết định đóng băng tài sản đều dựa trên yêu cầu pháp lý, không phải hành động tùy tiện, qua đó bảo vệ hình ảnh nhà phát hành *“từ USDC”* tuân thủ quy định.

Trong tuyên bố công khai, Circle đề cập vụ hack xảy ra ngày 1 tháng 4, khi giao thức phái sinh Drift Protocol bị rút khoảng 270 triệu–285 triệu USD, tương đương hơn một nửa tổng giá trị tài sản khóa (TVL). Báo cáo on-chain cho thấy phần lớn dòng vốn sau đó được chuyển qua giao thức Cross-Chain Transfer Protocol (CCTP) của Circle, hoán đổi sang *“từ USDC”* rồi tiếp tục di chuyển sang các ví khác, làm dấy lên làn sóng chỉ trích Circle “chậm tay” chặn dòng tiền.

Circle giải thích thông qua bài viết do Giám đốc chiến lược Dante Disparte đứng tên, nhấn mạnh việc đóng băng *“từ USDC”* chỉ được thực hiện “khi pháp luật yêu cầu chúng tôi phải hành động”. Theo ông, cơ chế đóng băng của Circle là một phần trong quy trình tuân thủ chống rửa tiền (AML) và các chuẩn mực *Know Your Transaction (KYT)*, chứ không phải công cụ can thiệp tùy nghi vào dòng chảy tài sản trên chuỗi.

Disparte cho rằng hệ sinh thái cần một khuôn khổ “vùng an toàn” (safe harbor) để các sàn giao dịch và tổ chức phát hành có thể phối hợp chặn dòng tiền bất hợp pháp nhanh hơn mà không sợ vượt quá thẩm quyền pháp lý. Tuy vậy, ông cảnh báo nếu thiết kế sai, các công cụ này có thể làm xói mòn tính mở, phi tập trung vốn là cốt lõi của tài chính mở, đẩy *“từ USDC”* và các tài sản tương tự vào thế bị nghi ngờ về mức độ trung lập.

Ở chiều ngược lại, nhà điều tra on-chain nổi tiếng ZachXBT không chấp nhận lập luận của Circle. Trong bài viết “Circle USDC files” công bố tuần trước, ông cáo buộc có hơn 420 triệu USD nằm trong vùng *“thất bại tuân thủ”* của Circle, trong đó khoảng 240 triệu USD từ nhiều vụ hack khác nhau bị cho là đã chảy trực tiếp về phía Triều Tiên. Theo ZachXBT, đây là minh chứng cho việc cơ chế kiểm soát của Circle đối với *“từ USDC”* đã không phát huy hiệu quả trong những giờ đầu quan trọng sau khi vụ việc xảy ra.

Ông chỉ ra rằng nhiều giao dịch liên quan đến các vụ tấn công được ghi nhận công khai trên chuỗi, nhưng Circle vẫn mất nhiều giờ để đưa ra biện pháp phong tỏa. ZachXBT đặt câu hỏi: “Đó mà là tiêu chuẩn tuân thủ của USDC sao?”, đồng thời cho rằng bài blog của Circle “tự mâu thuẫn”, khi vừa nhấn mạnh vai trò tuân thủ, vừa dùng lý do pháp lý để biện minh cho việc ra quyết định chậm trễ của ban lãnh đạo.

*bình luận* Tranh cãi giữa Circle và ZachXBT cho thấy ranh giới nhạy cảm giữa tuân thủ pháp lý và kỳ vọng của cộng đồng tiền mã hóa về một tài sản “ổn định nhưng trung lập”. Một mặt, người dùng muốn *“từ USDC”* đủ linh hoạt để bị đóng băng khi liên quan đến tội phạm; mặt khác, họ lo ngại quyền “ngắt công tắc” tập trung có thể bị lạm dụng hoặc triển khai thiếu minh bạch.

Bất chấp màn đối đáp gay gắt, vấn đề cốt lõi đang được thị trường theo dõi là phạm vi và tốc độ thực thi “quyền đóng băng” với các *“từ stablecoin”* như *“từ USDC”*. Câu hỏi đặt ra: trong thực tế, các tổ chức phát hành và sàn giao dịch có đủ công cụ, dữ liệu và cơ sở pháp lý để phản ứng gần như tức thời với các dòng tiền bị hack hay không, và nếu có, ai sẽ giám sát việc họ sử dụng quyền lực đó?

Một số chuyên gia tuân thủ cho rằng cần sớm xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu on-chain tiêu chuẩn hóa giữa các sàn và tổ chức phát hành, cho phép đánh dấu (flag) địa chỉ đáng ngờ gần như theo thời gian thực, giảm phụ thuộc vào quá trình hành chính kéo dài. Tuy nhiên, cộng đồng lo ngại mô hình này có thể biến các nhà phát hành *“từ stablecoin”* thành “ngân hàng giám sát” mới trên blockchain, đi ngược lại triết lý phân quyền.

Đáng chú ý, bất chấp tranh cãi, cổ phiếu Circle (CRCL) trong phiên trước đó ghi nhận mức tăng khoảng 4%, giao dịch quanh 88,78 USD. Diễn biến này cho thấy giới đầu tư hiện ưu tiên câu hỏi lớn hơn: liệu Circle có duy trì được vị thế nhà phát hành *“từ USDC”* thân thiện với quy định, đủ an toàn cho các tổ chức tài chính truyền thống, đồng thời không đánh mất niềm tin từ cộng đồng tiền mã hóa về một công cụ thanh toán ổn định và đáng tin cậy. *“từ USDC”* vì thế tiếp tục đứng ở tâm điểm giữa hai lực kéo: yêu cầu tuân thủ ngày càng khắt khe và kỳ vọng về một hạ tầng tài chính mở, ít bị kiểm soát tập trung.