Đài Loan siết chặt tài sản ảo: Phạt tới 10 năm tù, 6,25 triệu USD cho doanh nghiệp chưa được cấp phép và stablecoin

Đài Loan vừa thông qua dự thảo luật *tài sản ảo* với chế tài cực nặng dành cho *doanh nghiệp chưa được cấp phép* và hành vi vi phạm liên quan đến *stablecoin*. Mức phạt có thể lên tới 10 năm tù và khoảng 6,25 triệu USD (khoảng 94 tỷ đồng), khiến thị trường tiền mã hóa tại Đài Loan bước vào giai đoạn siết chặt quản lý mới.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 3 tháng 4 (giờ địa phương), Đài Loan đặt mục tiêu xây dựng khung pháp lý rõ ràng cho *tài sản ảo* nhưng đồng thời nhấn mạnh yếu tố bảo vệ nhà đầu tư và an toàn hệ thống tài chính.

Dự thảo *Luật Dịch vụ Tài sản Ảo (VASA)* vừa được Hành chính viện Đài Loan thông qua ngày 2 tháng 4, do Ủy ban Giám sát Tài chính (FSC) chủ trì soạn thảo. Trọng tâm của dự luật là thiết lập khung quản lý toàn diện đối với các *nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP)* và tổ chức phát hành *stablecoin*, từ hoạt động giao dịch, lưu ký đến phát hành và quản lý rủi ro.

Trước đó, FSC đã sửa đổi quy định chống rửa tiền (AML) trong năm 2024 để đưa các doanh nghiệp *tài sản ảo* vào diện giám sát, đồng thời yêu cầu bắt buộc đăng ký trước tháng 9 năm 2025. Dự luật mới được đánh giá là bước nâng cấp mạnh hơn, biến yêu cầu AML thành một phần trong hệ thống quản lý mang tính luật định.

Thủ tướng Đài Loan Cho Jung-tai (Cho Jung-tai) cho biết cơ chế mới sẽ được triển khai theo 4 giai đoạn, bao gồm: khung *tự quản của ngành*, cơ chế đăng ký và tuân thủ AML, chuẩn hóa hoạt động giao dịch và tăng cường bảo vệ tài sản người dùng. Mục tiêu là vừa bảo đảm *ổn định giao dịch*, triển khai dịch vụ *lưu ký (custody)* an toàn, vừa tạo không gian cho *đổi mới tài chính* trong lĩnh vực *tài sản ảo*.

*bình luận* Việc Đài Loan đưa *tài sản ảo* vào luật cứng, thay vì chỉ dừng ở hướng dẫn hoặc quy định hành chính, cho thấy nước này muốn trở thành một thị trường hợp pháp hóa và quản lý chặt, tương tự xu hướng tại châu Âu với MiCA.

Theo nội dung dự thảo, bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào cung cấp dịch vụ *tài sản ảo* mà không có giấy phép, hoặc thực hiện các hành vi thao túng thị trường như *làm giá, lan truyền thông tin sai lệch, thao túng khối lượng giao dịch*, đều có thể bị phạt tù từ 3 đến 10 năm, kèm theo tiền phạt tối đa 200 triệu Đài tệ (khoảng 6,25 triệu USD). Mức chế tài này được đánh giá ngang với nhiều tội phạm kinh tế nghiêm trọng trong luật Đài Loan.

Đối với *stablecoin*, khung phạt còn được thiết kế riêng. Nếu phát hành *stablecoin* mà không có phép, tổ chức vi phạm có thể bị phạt tối đa 7 năm tù và 100 triệu Đài tệ (khoảng 3,13 triệu USD). Đây là thông điệp cho thấy Đài Loan xem *stablecoin* là sản phẩm gần với hoạt động ngân hàng và thanh toán, từ đó áp chuẩn giám sát cao hơn so với các token thông thường.

Ngoài ra, dự luật quy định *stablecoin* chỉ được phép phát hành và quy đổi theo *mệnh giá cố định*, nghĩa là phải gắn với một tài sản tham chiếu (như Đài tệ hoặc USD) theo tỷ lệ rõ ràng, và không được phép hứa hẹn *lãi suất* hay *lợi nhuận* cho người nắm giữ. Nhà phát hành có nghĩa vụ không được từ chối yêu cầu quy đổi, đồng thời phải xây dựng *hệ thống kiểm soát nội bộ và an ninh thông tin* đáp ứng tiêu chuẩn tài chính.

Phó chủ tịch FSC Chen Yen-liang (Chen Yen-liang) nhấn mạnh hiện tại hoạt động phát hành *stablecoin* không bị giới hạn chỉ dành riêng cho ngân hàng, nhưng về *năng lực vốn* và *quản lý rủi ro*, các tổ chức tài chính truyền thống vẫn có ưu thế hơn. Điều này gián tiếp báo hiệu khả năng cơ quan quản lý sẽ ưu tiên cấp phép cho định chế tài chính thay vì các start-up nhỏ trong giai đoạn đầu triển khai.

Đài Loan lựa chọn lộ trình *mở cửa có điều kiện* thông qua cách tiếp cận từng bước: phối hợp với Ngân hàng Trung ương để xây dựng quy định chi tiết, sau đó trong vòng 6 tháng kể từ khi luật được ban hành chính thức sẽ hoàn thiện khung quy tắc riêng cho *stablecoin*. Với tiến độ này, nhiều chuyên gia dự đoán các *stablecoin neo theo Đài tệ hoặc USD* có thể xuất hiện trên thị trường vào nửa cuối năm 2026, dưới sự giám sát đầy đủ của FSC và Ngân hàng Trung ương.

*bình luận* Nếu kịch bản này diễn ra, Đài Loan có thể trở thành một trong những thị trường châu Á đầu tiên sở hữu *stablecoin* nội địa được cấp phép đầy đủ, tạo lợi thế cạnh tranh về hạ tầng thanh toán số trong khu vực.

Giới quan sát cho rằng động thái lập pháp lần này của Đài Loan là nỗ lực bắt kịp làn sóng quản lý *tài sản ảo* và *stablecoin* trên toàn cầu, trong bối cảnh Mỹ, châu Âu và nhiều nước châu Á đều đang soạn thảo hoặc hoàn thiện khung pháp lý riêng. Bằng cách đưa ra mức phạt nghiêm khắc với *doanh nghiệp chưa được cấp phép* và hành vi vi phạm liên quan đến *stablecoin*, đồng thời vạch ra lộ trình rõ ràng để hợp pháp hóa các dịch vụ *tài sản ảo*, Đài Loan đang thử tìm điểm cân bằng giữa *ổn định* và *đổi mới* trong lĩnh vực tiền mã hóa.

*bình luận* Đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp *tài sản ảo*, luật mới sẽ làm tăng chi phí tuân thủ nhưng cũng có thể giúp thị trường minh bạch hơn, giảm thiểu rủi ro lừa đảo và thao túng vốn là vấn đề nhức nhối nhiều năm qua.