SEC và CFTC bắt tay thiết lập khung quy định tài sản số, mở đường minh bạch hóa quản lý tiền mã hóa tại Mỹ

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ **“SEC”** cùng Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ **“CFTC”** đã chính thức thiết lập cơ chế hợp tác để cùng giám sát **“tài sản số”**. Diễn biến này được xem là bước tiến quan trọng trong việc chấm dứt xung đột thẩm quyền kéo dài nhiều năm và làm rõ hơn khung **“quy định tiền mã hóa”** tại Mỹ.

Trong bản **“biên bản ghi nhớ (MoU)”** mới được ký kết, SEC và CFTC thống nhất sẽ phối hợp trong việc xây dựng tiêu chuẩn giám sát và điều phối chính sách liên quan đến **“tài sản số”**. Trước đây, các doanh nghiệp **“tiền mã hóa”** thường phải cùng lúc đáp ứng hai bộ quy định khác nhau của SEC và CFTC, dẫn tới chi phí tuân thủ cao và rủi ro pháp lý khó lường.

Theo nội dung MoU, hai cơ quan sẽ hợp tác trên sáu mảng chính: xây dựng chung **“khung phân loại tài sản mã hóa”**, điều phối các biện pháp cưỡng chế, tiến hành thanh tra – kiểm tra phối hợp, hợp tác chính sách, vận hành một **“nền tảng điều phối hồ sơ”** để xử lý đồng thời các đề xuất từ doanh nghiệp, và chia sẻ dữ liệu giám sát một cách bảo mật.

Để triển khai, SEC và CFTC còn cho ra mắt chương trình **“Sáng kiến Hài hòa Chung (Joint Harmonization Initiative)”**. Chương trình này tập trung rà soát phân loại sản phẩm **“tiền mã hóa”**, cơ chế báo cáo giám sát, hệ thống thanh toán – ký quỹ, cũng như mô hình giám sát giao dịch xuyên sàn, nhằm từng bước chuẩn hóa cách quản lý **“tài sản số”** trên toàn thị trường Mỹ.

Theo Reuters, trọng tâm của thỏa thuận là xây dựng bộ tiêu chí thống nhất trong việc xác định một **“token tiền mã hóa”** là **“chứng khoán”** hay **“hàng hóa”**. Hiện nay, nhà phát hành token và sàn giao dịch phải phân loại từng tài sản để xem thuộc phạm vi quản lý của SEC hay CFTC. Việc thiếu định nghĩa rõ ràng khiến nhiều dự án rơi vào vùng xám pháp lý, liên tục đối mặt nguy cơ bị điều tra hoặc kiện tụng.

Ủy viên SEC Paul Atkins (Paul Atkins) nhận định: “Các thành viên thị trường đã quá lâu phải hoạt động trong một môi trường ranh giới pháp lý mơ hồ. Thỏa thuận hợp tác lần này nhằm tăng cường **“hài hòa quy định”**, giúp đổi mới có thể phát triển ngay tại Mỹ thay vì chảy sang các thị trường khác”.

Với nền tảng điều phối mới, các công ty cùng lúc chịu giám sát của cả SEC và CFTC có thể nộp một bộ hồ sơ duy nhất và nhận phản hồi từ hai bên trong cùng một quy trình. Quy trình phê duyệt sản phẩm, xem xét hồ sơ và thanh tra cũng sẽ được phối hợp, từ đó hạn chế tình trạng kiểm tra trùng lặp và giảm bớt gánh nặng tuân thủ quy định cho doanh nghiệp **“tiền mã hóa”**.

Đối với các **“sàn giao dịch tiền mã hóa”**, thay đổi lớn nhất được kỳ vọng sẽ xuất hiện ở khâu niêm yết token. Khi khung phân loại chung được áp dụng, mỗi token sẽ có chuẩn phân loại rõ ràng hơn, giúp sàn xác định chính xác liệu token đó chịu giám sát như **“chứng khoán”** hay **“hàng hóa phái sinh”**. Điều này không chỉ giảm rủi ro pháp lý mà còn có thể rút ngắn thời gian niêm yết sản phẩm mới.

Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lưu ký (custody) và những đơn vị vừa chịu quản lý của SEC vừa chịu quản lý của CFTC cũng sẽ được hưởng lợi từ một cơ chế giám sát tương đối thống nhất. Trong quá khứ, hai cơ quan đôi khi đưa ra kết luận thanh tra khác nhau đối với cùng một mô hình hoạt động, khiến doanh nghiệp lúng túng trong việc điều chỉnh hệ thống quản trị rủi ro.

Đáng chú ý, thỏa thuận dự kiến tác động mạnh đến các **“nhà phát hành stablecoin”**. Tùy cấu trúc, một stablecoin có thể bị xem là sản phẩm phái sinh hàng hóa hoặc công cụ tương đương chứng khoán. Mục tiêu của cơ chế phối hợp lần này là giảm tối đa vùng chồng lấn thẩm quyền, từ đó đưa ra khung **“quy định stablecoin”** rõ ràng hơn cho thị trường.

Song song đó, thỏa thuận SEC – CFTC còn gắn liền với triển vọng của dự luật **“CLARITY Act (Đạo luật Rõ ràng)”** đã được Hạ viện Mỹ thông qua. Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), dự luật này hướng tới việc trao phần lớn thẩm quyền giám sát thị trường **“tài sản số giao ngay”** cho CFTC, trong khi SEC tiếp tục phụ trách các sản phẩm có tính chất chứng khoán.

Dự luật hiện vẫn đang bị trì hoãn tại Thượng viện. Nếu cuối cùng được thông qua, cơ chế hợp tác giữa SEC và CFTC sẽ được củng cố bằng một cơ sở pháp lý đầy đủ, trở thành trụ cột của khung **“quy định tài sản số”** chính thức tại Mỹ. Trong kịch bản Thượng viện tiếp tục trì hoãn, hai cơ quan vẫn có thể dựa vào MoU hiện tại để phối hợp trên phương diện thực thi, từ điều tra, thanh tra cho tới phê duyệt sản phẩm mới.

bình luận: Việc hai cơ quan giám sát lớn nhất thị trường vốn Mỹ chính thức “bắt tay” trong mảng **“tiền mã hóa”** cho thấy Washington đang dịch chuyển từ cách tiếp cận “quản lý bằng cưỡng chế” sang mô hình phối hợp có hệ thống và định nghĩa rõ ràng hơn. Thị trường sẽ theo dõi sát các vụ cưỡng chế đầu tiên do hai bên cùng thực hiện, cũng như cách nền tảng điều phối hồ sơ vận hành trên thực tế. Đây nhiều khả năng sẽ là các chỉ báo quan trọng cho thấy Mỹ đang đi tới một kỷ nguyên **“minh bạch quy định tiền mã hóa”** hơn, dù rủi ro và chi phí tuân thủ với các sàn giao dịch, nhà phát hành stablecoin và dự án token vẫn còn ở mức cao.