Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Mỹ xuất hiện dự luật mới nhắm thẳng vào các hợp đồng “cá cược cái chết” trên thị trường dự đoán, kéo theo loạt tranh luận mới về *tiền mã hóa* và các nền tảng *dự đoán on-chain*.
Theo Reuters đưa tin ngày 10 tháng 3 (giờ địa phương), Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Adam Schiff và Hạ nghị sĩ Mike Levin đã đồng bảo trợ dự luật mang tên “DEATH BETS Act”, nhằm cấm các hợp đồng dự đoán liên quan tới khủng bố, ám sát, chiến tranh và cái chết của cá nhân. Dự luật này không chỉ áp dụng với các sàn phái sinh truyền thống tại Mỹ mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp tới các *thị trường dự đoán dựa trên tiền mã hóa* đang nổi lên.
Dự luật cấm “cá cược cái chết” lần đầu được đưa ra tại Quốc hội Mỹ với phạm vi rất rõ ràng. DEATH BETS Act yêu cầu Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cấm triệt để các hợp đồng dự đoán liên quan đến:
- Hành vi khủng bố
- Các vụ ám sát
- Chiến tranh
- Cái chết của một cá nhân cụ thể
Các nền tảng nằm trong tầm ngắm gồm những sàn đã đăng ký với CFTC dưới dạng thị trường hợp đồng chỉ định (DCM), chẳng hạn như sàn dự đoán Kalshi tại Mỹ, cũng như nền tảng được cấp phép của Polymarket – một trong những thị trường dự đoán on-chain nổi bật sử dụng *tiền mã hóa*.
Luật hiện hành – Đạo luật Giao dịch Hàng hóa (Commodity Exchange Act) – cho phép CFTC chặn các hợp đồng nếu bị đánh giá là “trái với lợi ích công cộng”. Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Adam Schiff cho rằng khung hiện tại trao cho cơ quan quản lý “quá nhiều quyền tùy ý”. Ông nhấn mạnh CFTC đang trong quá trình xem xét lại toàn bộ quy định liên quan đến *thị trường dự đoán*, nên Quốc hội không thể tiếp tục để khoảng trống pháp lý này kéo dài. “DEATH BETS Act sẽ cấm rõ ràng các hợp đồng như vậy,” Schiff tuyên bố, qua đó chuyển từ cơ chế “tùy CFTC đánh giá” sang “cấm theo luật”.
*bình luận* Dự luật này không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà là một bước dịch chuyển thẩm quyền: từ quyền đánh giá của cơ quan quản lý sang lệnh cấm mang tính lập pháp, khó nới lỏng về sau, đặc biệt với các mô hình dự đoán dựa trên *tiền mã hóa*.
Áp lực từ Quốc hội không xuất hiện đột ngột. Theo Bloomberg đưa tin ngày 23 tháng 2 (giờ địa phương), một nhóm Thượng nghị sĩ Dân chủ đã gửi thư yêu cầu CFTC “ngay lập tức chấm dứt” các hợp đồng cho phép “cá cược về thương vong, cái chết hay chiến tranh”. Các hợp đồng được giao dịch trên Polymarket là ví dụ được nêu đích danh trong bức thư này.
Một số hợp đồng gây tranh cãi bao gồm:
- Khả năng tên lửa của nhiệm vụ Artemis II của NASA phát nổ
- Khả năng chính quyền Nicolas Maduro ở Venezuela sụp đổ
- Khả năng thành phố Mirnohrad của Ukraine bị quân đội Nga chiếm đóng
Thượng nghị sĩ Adam Schiff ví von rằng *thị trường dự đoán* đang dần biến thành “miền Tây hoang dã”, nơi mọi kịch bản thảm họa, chiến tranh hay cái chết đều có thể biến thành đối tượng đầu cơ. Theo ông, “không có lý do chính đáng hay lợi ích công cộng nào cho việc cá cược vào sinh mạng con người,” và sự chậm trễ của cơ quan quản lý đang khiến không gian này trở thành “vùng vô pháp” phát triển quá nhanh.
*bình luận* Từ góc độ chính trị, việc nhấn mạnh “vùng vô pháp” giúp những người ủng hộ siết chặt quy định dễ dàng kêu gọi cử tri và các nhà làm luật khác, đặc biệt trong bối cảnh *tiền mã hóa* thường bị gắn với rủi ro và đầu cơ cực đoan.
Làn sóng chỉ trích còn bùng lên mạnh hơn với các hợp đồng liên quan đến Iran. Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 2 năm 2024 (giờ địa phương), trên nền tảng Kalshi, đã từng có hợp đồng cho phép người dùng đặt cược về việc Lãnh tụ Tối cao Iran – Ali Khamenei – có rời bỏ quyền lực hay không. Trước khi bị dừng, khối lượng giao dịch của riêng hợp đồng này đã đạt khoảng 54 triệu USD (xấp xỉ 797 tỉ đồng).
Ngoài ra, các *thị trường dự đoán* liên quan đến Iran được cho là đã thu hút tổng giá trị cược lên tới hàng trăm triệu USD. Một số phân tích on-chain cho biết có ít nhất 10 địa chỉ ví đã thu về khoản lợi nhuận ước tính 1,2–1,4 triệu USD chỉ trong giai đoạn sát thời điểm Mỹ tiến hành tấn công quân sự vào mục tiêu tại Trung Đông.
Hạ nghị sĩ Mike Levin chỉ trích gay gắt mô hình kiếm lời này: “Không thể chấp nhận được việc người ta kiếm tiền từ khả năng bùng nổ chiến tranh hay binh sĩ Mỹ thiệt mạng.” Levin cho biết đã có hơn 500 triệu USD được đặt cược xoay quanh thời điểm Mỹ không kích Iran, và khẳng định DEATH BETS Act là “bước đi nhằm vạch ra lằn ranh rõ ràng” giữa những kịch bản có thể chấp nhận làm đối tượng dự đoán và những kịch bản “phi đạo đức”.
*bình luận* Các con số về khối lượng giao dịch và lợi nhuận thu được từ kịch bản chiến tranh là chất liệu lý tưởng cho các nhà lập pháp muốn chứng minh rằng *thị trường dự đoán* không chỉ là “công cụ dự báo”, mà còn là “công cụ đầu cơ trên xung đột và sinh mạng”, từ đó biện minh cho việc can thiệp mạnh tay, kể cả ở mảng dựa trên *tiền mã hóa*.
Dù vậy, DEATH BETS Act không phải là động thái “cấm sạch” *thị trường dự đoán bằng tiền mã hóa*. Dự luật này được đánh giá là nỗ lực định nghĩa lại ranh giới: những sự kiện nào được phép đưa lên thành hợp đồng dự đoán, và đâu là vùng “cấm tuyệt đối”. Nếu thông qua, các nền tảng chịu giám sát của CFTC – vốn là nơi đang tìm cách “ôn hòa hóa” *tiền mã hóa* và công cụ phái sinh liên quan – sẽ phải tối ưu theo hướng “an toàn cho công chúng”, đổi lại là phạm vi sự kiện có thể giao dịch bị thu hẹp đáng kể.
Ngược lại, nhu cầu cá cược vào những sự kiện gây tranh cãi như chiến tranh hay cái chết có thể chảy sang các nền tảng nước ngoài hoặc sang những *thị trường dự đoán phi tập trung* được xây dựng trên blockchain, nơi khung pháp lý lỏng lẻo hoặc gần như không tồn tại. Nhiều giao thức dự đoán on-chain hiện hoạt động theo mô hình hợp đồng thông minh, không có pháp nhân điều hành tập trung, khiến việc thực thi lệnh cấm gần như bất khả thi nếu chỉ dựa trên pháp luật Mỹ.
*bình luận* Điều này tạo ra thế “bất cân xứng”: các nền tảng tuân thủ quy định tại Mỹ có thể mất thanh khoản vào tay các giao thức phi tập trung, trong khi rủi ro xã hội – như việc đầu cơ trên chiến tranh hay khủng bố – vẫn tiếp diễn trên hạ tầng *tiền mã hóa* toàn cầu.
Nhiều chuyên gia trong ngành nhận định: thay vì chỉ tập trung vào *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* hay các sản phẩm như ETF, mặt trận pháp lý mới tại Mỹ đang dịch chuyển sang câu hỏi “chúng ta được phép *cá cược vào cái gì*?”. Với sự xuất hiện của DEATH BETS Act, chiến tuyến tiếp theo trong cuộc tranh luận về *tiền mã hóa* và *thị trường dự đoán* có thể không còn xoay quanh bản thân công nghệ, mà xoay quanh tính đạo đức và giới hạn xã hội của những sự kiện được phép đưa lên chuỗi để giao dịch.
Trong bối cảnh đó, các nhà phát triển dự án dự đoán on-chain, nhà đầu tư và sàn giao dịch *tiền mã hóa* sẽ buộc phải theo dõi chặt chẽ tiến trình của DEATH BETS Act. Nếu dự luật này trở thành luật, cấu trúc thị trường có thể thay đổi sâu sắc: những nền tảng tuân thủ tại Mỹ chuyển sang “vùng an toàn”, còn các dòng vốn tìm kiếm rủi ro cực đoan nhiều khả năng phá vỡ biên giới, dịch chuyển sang các giao thức phi tập trung ngoài tầm với của CFTC.
Kết lại, DEATH BETS Act cho thấy Mỹ đang mở một mặt trận quản lý mới: không chỉ đặt câu hỏi *tiền mã hóa* và *thị trường dự đoán* có được phép tồn tại hay không, mà còn đặt giới hạn cho việc “chúng ta được phép dùng công nghệ này để *cá cược vào điều gì*”. Đây có thể là bước ngoặt quan trọng, định hình cách các dự án dự đoán on-chain thiết kế sản phẩm và chiến lược tuân thủ trong thời gian tới.
Bình luận 0