Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Trong vòng 24 giờ qua, giao thức cho vay phi tập trung *에이브(AAVE)* đã ghi nhận khoảng **từ** 27 triệu đô la Mỹ **từ** vị thế bị thanh lý, tương đương khoảng 398 tỷ đồng. Nhiều ý kiến trong thị trường cho rằng sự cố này bắt nguồn từ việc giá tham chiếu của *wstETH* trên hệ thống **từ** oracle **từ** bị lệch so với giá thị trường trong thời gian ngắn, khiến hiệu ứng thanh lý dây chuyền bùng phát.
Theo dữ liệu on-chain do Kaos Labs (Chaos Labs) tổng hợp, khối lượng thanh lý trên *에이브(AAVE)* tăng vọt trong 24 giờ gần nhất. Một số người tham gia thị trường cho rằng đã xảy ra “lỗi tạm thời” trong quá trình cập nhật giá của hệ thống **từ** oracle **từ** mà *에이브(AAVE)* sử dụng để định giá tài sản thế chấp. Giá tham chiếu thấp hơn thực tế đã khiến giá trị tài sản bảo đảm bị đánh giá thấp, biên an toàn của nhiều khoản vay bị phá vỡ và kéo theo làn sóng thanh lý.
Theo cơ chế vận hành thông thường, **từ** oracle **từ** là lớp hạ tầng cung cấp dữ liệu giá tài sản ngoài chuỗi (off-chain) cho các ứng dụng trên blockchain. Với các giao thức cho vay như *에이브(AAVE)*, toàn bộ quyết định về việc vị thế có bị thanh lý hay không đều dựa trên giá do **từ** oracle **từ** cung cấp: khi giá trị tài sản thế chấp, tính theo oracle, rơi xuống dưới ngưỡng an toàn so với khoản nợ, hệ thống sẽ tự động kích hoạt quy trình thanh lý. Đây được xem là rủi ro mang tính cấu trúc của thị trường DeFi, bởi chỉ một biến động bất thường hoặc độ trễ trong dữ liệu **từ** oracle **từ** cũng có thể tạo ra cú sốc thanh lý diện rộng.
Trước đây từng xảy ra trường hợp tương tự. Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), dịch vụ cho vay DeFi Moonwell từng gặp sự cố cấu hình **từ** oracle **từ**, khiến giá Coinbase Wrapped Ethereum(cbETH) bị ghi nhận ở mức 1 đô la Mỹ (khoảng 1.475 đồng), thay vì quanh 2.200 đô la Mỹ (khoảng 3,24 triệu đồng). Sai lệch cực lớn này đã để lại khoảng 1,8 triệu đô la Mỹ (khoảng 27 tỷ đồng) nợ xấu trên giao thức.
Trong sự cố của *에이브(AAVE)* lần này, tâm điểm được nhắc đến là wstETH do Lido phát hành. Đây là token đại diện cho phần ETH đã được staking, trong đó phần thưởng staking được tích lũy dần vào giá trị token, nên thông thường 1 wstETH luôn có giá trị cao hơn một chút so với 1 Ethereum(ETH). Theo chia sẻ của LTV Protocol trên X (trước đây là Twitter), thời điểm thanh lý diễn ra mạnh, **từ** oracle **từ** của *에이브(AAVE)* đang định giá 1 wstETH ở mức khoảng 1,19 ETH, trong khi trên thị trường giao ngay, wstETH thực tế được giao dịch gần vùng 1,23 ETH. Khoảng chênh này khiến giá trị tài sản thế chấp bị hệ thống đánh giá thấp hơn thực tế, và một số vị thế vay vốn – vốn an toàn theo giá thị trường – lại bị đẩy xuống dưới ngưỡng an toàn theo giá oracle, dẫn tới bị thanh lý.
Khối lượng giao dịch wstETH trong 24 giờ quanh thời điểm sự cố được ước tính khoảng 10 triệu đô la Mỹ (khoảng 147 tỷ đồng). Quy mô này không quá lớn nên giới phân tích đánh giá khả năng các nhà giao dịch phát hiện chênh lệch rồi ồ ạt tận dụng cơ hội chênh giá là khá thấp. *에이브(AAVE)* đến nay vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức trước yêu cầu bình luận của CoinDesk.
Diễn biến trên làm dấy lên tranh luận trong cộng đồng. Công ty đánh giá rủi ro LlamaRisk từng đăng lên diễn đàn của *에이브(AAVE)* một bài viết cho rằng nguồn cơn đến từ lỗi **từ** oracle **từ** rủi ro do Chaos Labs phụ trách, nhưng sau đó đã xóa bài. Tiếp đó, Chaos Labs lên tiếng giải thích rằng lớp oracle cơ sở vẫn phản ánh đúng giá thị trường, và chuỗi thanh lý thực tế xuất phát từ cấu hình của **từ** CAPO **từ** – một cơ chế giới hạn tốc độ tăng giá đối với các token sinh lợi (yield-bearing) như wstETH.
Theo phân tích kỹ thuật của Chaos Labs, một số tham số quan trọng như tỷ giá tham chiếu (reference exchange rate) và dấu thời gian lưu trên hợp đồng thông minh đã không được cập nhật kịp thời, rơi vào trạng thái “stale” (quá hạn). Việc các giá trị này không đồng bộ khiến cơ chế **từ** CAPO **từ** tính toán sai “tỷ giá tối đa được phép” thấp hơn giá thị trường thực tế. Hệ quả là giao thức tạm thời coi wstETH rẻ hơn khoảng 2,85% so với giá đúng, khiến một loạt vị thế vay dựa trên tài sản thế chấp wstETH bị đẩy xuống dưới ngưỡng thanh lý và lập tức bị xử lý.
Chaos Labs khẳng định sự cố không tạo ra nợ xấu cho giao thức, tức không có khoản vay nào rơi vào tình trạng không thể thu hồi. Tuy nhiên, những người tham gia làm nhiệm vụ thanh lý (liquidator) – thường là các nhà giao dịch chuyên nghiệp hoặc bot tự động – đã hưởng lợi đáng kể. Do được quyền mua lại tài sản thế chấp với mức chiết khấu nhất định khi thanh lý, họ ước tính đã thu về khoảng 499 ETH tiền “thưởng thanh lý” và lợi nhuận từ chênh lệch giá do sai lệch tạm thời trên hệ thống.
Một đại diện đóng góp cho Lido nhấn mạnh rằng sự kiện này không liên quan tới bản chất hay cơ chế vận hành của wstETH hay giao thức Lido, mà bắt nguồn từ cách **từ** oracle **từ** ghi nhận sai giá wstETH theo đô la Mỹ trong một khoảng thời gian ngắn. Lido vẫn vận hành bình thường, không ghi nhận bất kỳ trục trặc nội tại nào liên quan đến sản phẩm.
*bình luận*
Sự cố trên cho thấy ngay cả khi lớp **từ** oracle **từ** cơ bản vận hành đúng, một sai lệch nhỏ hoặc cấu hình chưa chuẩn xác tại lớp quản trị rủi ro phía trên – như cơ chế **từ** CAPO **từ** – cũng đủ để kích hoạt làn sóng thanh lý quy mô hàng chục triệu đô la Mỹ. Khi thị trường cho vay DeFi tiếp tục phình to, độ chính xác và nhất quán của hệ thống **từ** oracle **từ**, cùng khả năng quản lý, cập nhật các tham số rủi ro một cách chặt chẽ, sẽ ngày càng trở thành yếu tố then chốt đối với sự ổn định của toàn bộ thị trường.
Bình luận 0