Dòng vốn vào Solana(SOL) ETF và XRP ETF vẫn mạnh giữa đà điều chỉnh thị trường, lộ rõ khoảng cách tổ chức – retail

Theo Bloomberg đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), các quỹ hoán đổi danh mục *từ*Solana(SOL)*từ* và *từ*Ripple(XRP)*từ* giao dịch theo giá *từ*ETF spot*từ* tại Mỹ vẫn thu hút dòng vốn mới, bất chấp bối cảnh thị trường *từ*tiền mã hóa*từ* đang trong xu hướng điều chỉnh. Tuy nhiên, cơ cấu nhà đầu tư lại có sự phân hóa rõ rệt: *từ*Solana ETF*từ* đang được dẫn dắt chủ yếu bởi dòng vốn tổ chức trong ngành, trong khi *từ*XRP ETF*từ* lại nghiêng mạnh về phía nhà đầu tư cá nhân (retail).

Theo báo cáo mới công bố của hai nhà phân tích thuộc Bloomberg Intelligence là James Seyffart (James Seyffart) và Sharoon Francis (Sharoon Francis), nhu cầu ban đầu đối với *từ*Solana ETF*từ* không xuất phát từ các định chế tài chính truyền thống mới tham gia thị trường, mà chủ yếu đến từ nhóm “crypto native” – tức các công ty, quỹ và nhà tạo lập thị trường hoạt động sẵn trong hệ sinh thái tài sản số. Báo cáo nhận định: “Nhu cầu ban đầu với Solana ETF phần lớn được dẫn dắt bởi dòng vốn có gốc rễ trong ngành, hơn là phản ánh một làn sóng chấp nhận rộng rãi từ các tổ chức truyền thống”.

Theo dữ liệu 13F – báo cáo bắt buộc đối với các tổ chức quản lý tài sản lớn tại Mỹ – tính đến ngày 31 tháng 12, khoảng 49% tổng tài sản trong các *từ*Solana ETF*từ* tại Mỹ thuộc diện “có thể nhận diện” được chủ sở hữu. Trong nhóm này, công ty tư vấn đầu tư nắm khoảng 270 triệu USD (khoảng 3.960 tỷ đồng), chiếm tỷ trọng lớn nhất, tiếp theo là các quỹ đầu cơ (hedge fund) với khoảng 186 triệu USD (khoảng 2.729 tỷ đồng). Tuy vậy, cấu trúc sở hữu vẫn mang tính tập trung ở “tầng trên” của ngành: phần lớn thuộc về các công ty đầu tư chuyên về crypto và các nhà tạo lập thị trường (market maker), cho thấy sự tham gia của khối tổ chức truyền thống rộng hơn vẫn đang trong giai đoạn hình thành. Một số tên tuổi nổi bật được ghi nhận gồm Electric Capital, Goldman Sachs (GS), Elequin Capital (Elequin Capital).

Solana là mạng lưới blockchain được thiết kế để vận hành các ứng dụng phi tập trung (dApp) như sàn giao dịch, nền tảng cho vay, thị trường NFT, với lợi thế về tốc độ xử lý giao dịch và chi phí thấp. Nhờ đó, hệ sinh thái DeFi và giao dịch trên Solana được đánh giá là một trong những mảng sôi động nhất hiện nay.

Bloomberg Intelligence cho rằng một phần dòng vốn ban đầu chảy vào *từ*Solana ETF*từ* có thể không phải hoàn toàn là tiền mới, mà là động thái tái cơ cấu – chuyển Solana đang nắm giữ sang cấu trúc ETF cho thuận tiện quản lý, tuân thủ và giao dịch. Tuy nhiên, với việc khoảng một nửa tài sản được nhận diện qua 13F, kể cả khi giả định toàn bộ số này chỉ là “chuyển đổi hình thức nắm giữ”, quy mô dòng vốn còn lại vẫn cho thấy có lượng tiền mới đáng kể đi vào hệ sinh thái ETF Solana.

Bất chấp giá Solana lao dốc, dòng tiền vào ETF vẫn duy trì. Từ đầu năm 2026 đến nay, *từ*Solana ETF*từ* đã ghi nhận dòng vốn ròng khoảng 173 triệu USD (khoảng 2.538 tỷ đồng), nâng tổng dòng vốn tích lũy kể từ khi niêm yết lên khoảng 1,45 tỷ USD (khoảng 21.270 tỷ đồng). Con số này mới chỉ tương đương khoảng 2,5% tổng tài sản mà các ETF spot *từ*Bitcoin(BTC)*từ* đang nắm giữ, nhưng xét trong bối cảnh Solana ETF là sản phẩm mới, đây vẫn được coi là mức hút vốn tương đối ấn tượng. Đáng chú ý, môi trường ra mắt không hề thuận lợi: kể từ khi loạt ETF spot mới được chấp thuận dưới khung luật Chứng khoán năm 1933 vào tháng 10 năm ngoái, giá Solana đã giảm hơn 50%. Bên cạnh đó, biên lợi nhuận của chiến lược “basis trade” – tận dụng chênh lệch giữa giá hợp đồng tương lai và giá spot, vốn được các hedge fund ưa chuộng – cũng bị thu hẹp, khiến động lực mở thêm vị thế mới trên Solana ETF từ phía hedge fund và market maker suy giảm rõ rệt.

Trái ngược với Solana, cấu trúc sở hữu của *từ*XRP ETF*từ* cho thấy dấu ấn đậm nét hơn của nhà đầu tư cá nhân. Tính đến cuối tháng 12 năm ngoái, chỉ khoảng 16% tài sản trong các *từ*XRP ETF*từ* được xác định chủ sở hữu qua báo cáo 13F – thấp hơn nhiều so với Solana, qua đó hàm ý tỷ lệ tham gia của tổ chức chịu nghĩa vụ báo cáo 13F là khá hạn chế. Trong phần tài sản đã công bố, công ty tư vấn đầu tư chiếm khoảng 165 triệu USD (khoảng 2.420 tỷ đồng), trong khi hedge fund chỉ nắm khoảng 37 triệu USD (khoảng 543 tỷ đồng). Phần còn lại nhiều khả năng thuộc về nhà đầu tư không phải nộp 13F, chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân. Báo cáo nhấn mạnh: “Chúng tôi đánh giá một phần lớn tài sản đang nằm trong tay nhà đầu tư retail – những đối tượng không phải nộp báo cáo 13F”.

XRP là token gốc của mạng lưới XRP Ledger, một blockchain tập trung vào thanh toán và chuyển tiền xuyên biên giới, với ưu điểm về tốc độ xử lý nhanh và chi phí thấp hơn so với hệ thống ngân hàng truyền thống. Mục tiêu của dự án là tối ưu hóa việc luân chuyển vốn giữa các quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển tiền quốc tế.

Dù mang đậm màu sắc *từ*retail*từ*, sức hút vốn của *từ*XRP ETF*từ* vẫn khá bền bỉ. Theo Bloomberg Intelligence, kể từ khi ra mắt vào tháng 11 năm ngoái, các ETF này đã thu hút hơn 1,4 tỷ USD (khoảng 20.534 tỷ đồng) chỉ trong vòng 6 tuần. Bước sang năm 2026, tổng tài sản quản lý (AUM) của *từ*XRP ETF*từ* nhìn chung vẫn duy trì quanh vùng này, bất chấp giá XRP đã giảm khoảng 26% từ đầu năm. Các nhà phân tích nhận định, trong bối cảnh hoạt động trên thị trường phái sinh suy yếu, việc dòng vốn trong ETF vẫn ổn định cho thấy nhu cầu hiện tại mang nhiều tính “đặt cược theo xu hướng giá” hơn là hoạt động arbitrage mang tính cơ học. Báo cáo viết: “Tài sản trong ETF phần lớn vẫn duy trì được mức tăng ban đầu, qua đó hàm ý rằng cấu trúc dòng tiền đang dần mang tính *directional* (đặt cược theo hướng đi giá), thay vì thuần túy là dòng vốn cơ học từ chiến lược phái sinh”.

*bình luận* Hai câu chuyện đối lập của *từ*Solana ETF*từ* và *từ*XRP ETF*từ* đang phác họa bức tranh thị trường ETF crypto spot ở giai đoạn đầu hình thành. Nếu như ETF Bitcoin đã chứng minh khả năng thu hút dòng vốn tổ chức rộng khắp, thì với Solana, khối tổ chức “crypto native” vẫn là lực mua chủ đạo. Ngược lại, XRP lại thể hiện sức mạnh của cộng đồng bán lẻ, khi phần lớn tài sản ETF đến từ nhà đầu tư cá nhân nhưng vẫn duy trì được quy mô dòng vốn đáng kể trong bối cảnh giá giảm. Điều này cho thấy, trong quá trình thị trường ETF *từ*tiền mã hóa*từ* tiến tới giai đoạn trưởng thành, mỗi tài sản nền tảng có thể phát triển một “chân dung nhà đầu tư” rất khác nhau, kéo theo sự phân hóa về hành vi giá và rủi ro trong trung và dài hạn.