Mỹ đề nghị tái thẩm vụ Tornado Cash vào tháng 10, làm dấy lên tranh cãi ‘hình sự hóa viết mã nguồn’

Theo CoinDesk đưa tin ngày 10 tháng 3 (giờ địa phương), giới chức Mỹ đã đề nghị ấn định lịch *tái thẩm vụ Tornado Cash* vào tháng 10, liên quan đến nhà phát triển **Tornado Cash** – dịch vụ *trộn tiền mã hóa* gây tranh cãi – lập trình viên **Rô-man Storm (Roman Storm)**. Động thái này được xem là nỗ lực của công tố nhằm nhanh chóng “giành chỗ” trên lịch xét xử, trong bối cảnh bồi thẩm đoàn phiên sơ thẩm chưa thể đưa ra phán quyết về 2 cáo buộc nghiêm trọng nhất.

Theo lá thư gửi lên Tòa án Liên bang khu vực New York miền Nam (SDNY) ngày 10 (giờ địa phương), phía công tố yêu cầu Thẩm phán **Ca-thơ-rin Polk Phai-la (Katherine Polk Failla)** ấn định lịch *tái thẩm* đối với Storm vào tháng 10 năm nay. Văn bản do **Cây-clây-tơn (Jay Clayton)** – công tố viên liên bang, đồng thời từng là Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ **SEC** – ký tên.

Công tố lập luận rằng, dù Storm hiện đang được tại ngoại nhờ tiền bảo lãnh và vẫn còn treo đơn đề nghị “tuyên trắng án trước khi ra phán quyết” (judgment of acquittal), tòa vẫn nên “chốt lịch từ bây giờ để tránh những trì hoãn không cần thiết”. Phiên điều trần miệng về đơn xin *trắng án* này đã được ấn định vào ngày 9 tháng 4.

**Tornado Cash** là *dịch vụ trộn tiền mã hóa* (mixer) cho phép làm mờ mối liên hệ giữa địa chỉ gửi và địa chỉ nhận trên chuỗi khối, khiến việc truy vết giao dịch trên các *blockchain công khai* trở nên khó khăn. Công nghệ này từng được cộng đồng bảo mật và các nhà hoạt động quyền riêng tư ca ngợi như một công cụ bảo vệ *ẩn danh tài chính hợp pháp*, song đồng thời cũng bị giới chức quản lý Mỹ cáo buộc bị tội phạm mạng và các tổ chức chịu lệnh trừng phạt lợi dụng để *rửa tiền*.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bồi thẩm đoàn chỉ kết luận Storm phạm tội vận hành “dịch vụ chuyển tiền không có giấy phép” – một cáo buộc liên quan đến quy định cấp phép *kinh doanh dịch vụ chuyển tiền* tại Mỹ. Ngược lại, hai cáo buộc nặng hơn là *rửa tiền* và *vi phạm lệnh trừng phạt* (liên quan các chế tài với Triều Tiên, Nga…) lại không đạt được sự nhất trí tuyệt đối trong 12 thành viên bồi thẩm đoàn, khiến tòa không thể đưa ra phán quyết cuối cùng. Khoảng trống pháp lý này tạo cơ sở để công tố thúc đẩy *tái thẩm* đối với hai cáo buộc còn lại.

Storm, được biết tới là *đồng sáng lập* Tornado Cash, đã phản ứng gay gắt trước yêu cầu *tái thẩm vụ Tornado Cash*. Ngày 11 (giờ địa phương), anh đăng tải bài viết trên X (trước đây là Twitter) chỉ trích chính quyền Mỹ đang cố “hình sự hóa việc lập trình”. Storm nhấn mạnh: “12 công dân Mỹ trong bồi thẩm đoàn đã nghe chứng cứ suốt 4 tuần nhưng vẫn không thể đi đến phán quyết. Không có phán quyết về rửa tiền, cũng không có phán quyết về vi phạm trừng phạt. Phản ứng của chính phủ là gì? Họ lại muốn thử lần nữa để biến việc viết *mã nguồn* thành hành vi phạm tội.”

Storm cũng dẫn báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ, trong đó công nhận các *dịch vụ trộn tiền mã hóa* như **Tornado Cash** có thể được sử dụng cho những mục tiêu “hợp pháp” trên *blockchain công khai*. Bằng cách nhấn mạnh chính phủ từng thừa nhận các kịch bản sử dụng hợp pháp, Storm và đội ngũ pháp lý muốn cho thấy không thể mặc định mọi hoạt động liên quan *mixer* đều đồng nghĩa với rửa tiền hay hỗ trợ né tránh trừng phạt.

Phía luật sư bào chữa cho Storm được cho là đã gửi ý kiến đến công tố, cho rằng việc “chốt lịch *tái thẩm vụ Tornado Cash* vào tháng 10” trước khi có kết quả phiên điều trần đơn xin trắng án ngày 9 tháng 4 là “quá vội vã”. Theo họ, khi khả năng đảo ngược phán quyết hiện tại vẫn còn bỏ ngỏ, tòa không nên đặt lịch *tái thẩm* sớm vì có thể ảnh hưởng đến quyền bào chữa và chiến lược pháp lý của bị cáo.

bình luận Vụ việc đang trở thành phép thử quan trọng cho ranh giới trách nhiệm hình sự của các nhà phát triển *mã nguồn mở* trong lĩnh vực tiền mã hóa. Ở một bên là nhu cầu bảo vệ *quyền riêng tư tài chính* thông qua các *công cụ ẩn danh hóa giao dịch*; bên kia là áp lực siết chặt *chống rửa tiền (AML)* và thực thi *trừng phạt quốc tế*. Việc tòa án cuối cùng sẽ đánh giá vai trò và trách nhiệm của Storm như thế nào – là người tạo ra công cụ trung lập hay là đồng phạm tạo điều kiện cho tội phạm tài chính – có thể đặt ra tiền lệ ảnh hưởng sâu rộng.

bình luận Tùy vào phán quyết quanh *tái thẩm vụ Tornado Cash* và cách tòa lý giải mối quan hệ giữa “viết mã” và “hỗ trợ rửa tiền”, các dự án hạ tầng *tiền mã hóa* – từ *mixers*, bridges đến các giao thức DeFi ẩn danh – có thể phải đối mặt với rủi ro pháp lý tăng cao. Quyết định của tòa sau ngày 9 tháng 4, cũng như việc có ấn định *tái thẩm* vào tháng 10 hay không, sẽ là chỉ dấu quan trọng cho hướng đi của môi trường *quy định và thực thi pháp luật* đối với lĩnh vực **tiền mã hóa** trong thời gian tới.