Binance thắng lớn vụ kiện Đạo luật Chống khủng bố ATA tại Mỹ nhưng vẫn đối mặt sức ép điều tra giao dịch liên quan Iran

Theo CoinDesk đưa tin ngày 7 (giờ địa phương), sàn giao dịch tiền mã hóa **“Binance”** đã giành chiến thắng quan trọng tại tòa án liên bang Mỹ khi các yêu cầu chính trong vụ kiện liên quan đến **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”** đều bị bác bỏ. Phán quyết này không chỉ giúp Binance tạm thời gỡ bỏ cáo buộc “hỗ trợ khủng bố”, mà còn có thể làm thay đổi cục diện rủi ro pháp lý và quy định đối với sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới.

Binance ngày 7-3 (giờ địa phương) cho biết Tòa án liên bang Khu vực phía Nam New York (Southern District of New York) đã bác bỏ toàn bộ yêu cầu được nêu dựa trên **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”** trong vụ kiện dân sự nhắm vào Binance và cựu Tổng giám đốc Triệu Trường Bằng (Changpeng Zhao).

Luật sư trưởng (General Counsel) của Binance, Eleanor Hughes, gọi quyết định này là một sự “*hoàn toàn minh oan*” (complete vindication) trước các cáo buộc vô căn cứ. Hughes nhấn mạnh tòa án đã “bác bỏ rõ ràng câu chuyện sai sự thật và gây hại rằng Binance đã giúp đỡ các tổ chức khủng bố”, đồng thời khẳng định sàn giao dịch nhiều lần khước từ những cáo buộc này ngay từ đầu. Bà cho biết Binance sẽ tiếp tục phản ứng kiên quyết trước mọi vụ kiện hoặc thông tin truyền thông bóp méo cách thức hoạt động và bản chất doanh nghiệp của sàn.

**“Đạo luật Chống khủng bố ATA”** là nền tảng pháp lý cho phép nạn nhân hoặc thân nhân nạn nhân tấn công khủng bố kiện đòi bồi thường dân sự đối với các tổ chức, cá nhân bị cho là đã cung cấp “hỗ trợ vật chất” cho khủng bố, bao gồm cả hỗ trợ tài chính thông qua hệ thống ngân hàng hoặc các nền tảng tài chính số như sàn tiền mã hóa.

Nguyên đơn trong vụ kiện này gồm 535 người, cáo buộc Binance đã cung cấp “hỗ trợ vật chất” (material support) liên quan tới 64 vụ tấn công khủng bố. Tuy nhiên, trong quyết định dài 62 trang, Thẩm phán Jeannette Vargas kết luận phía nguyên đơn không thể chứng minh được các luận điểm trọng tâm, đặc biệt là mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động của Binance và các vụ tấn công nêu trong đơn kiện.

Theo phân tích trong quyết định, tòa cho rằng các nguyên đơn không đáp ứng được những yêu cầu cốt lõi của **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”**, như: mối quan hệ nhân quả đủ chặt chẽ, mức độ nhận thức và chủ ý của bên bị kiện về việc hỗ trợ các tổ chức khủng bố, cũng như bằng chứng cụ thể về dòng tiền liên quan. Binance cũng nhấn mạnh đây không phải là một quyết định “bỏ qua vì lý do thủ tục”, mà là sự bác bỏ trên cơ sở đã xem xét thực chất các tiêu chí pháp lý của đạo luật.

Về mặt thủ tục, nguyên đơn vẫn có thể nộp đơn kiện sửa đổi (amended complaint) trong vòng 60 ngày để phản ánh một số phán quyết gần đây ở cấp phúc thẩm. Tuy nhiên Binance cho rằng những “khiếm khuyết mang tính căn bản” (fundamental deficiencies) mà tòa đã chỉ ra trong nội dung khởi kiện hiện tại là rất khó, thậm chí không thể khắc phục chỉ bằng việc chỉnh sửa đơn. Theo nhận định của sàn, khả năng vụ kiện được tái khởi động với nền tảng pháp lý đủ mạnh là khá hạn chế.

*bình luận: Với việc tòa bác bỏ trên nền tảng nội dung chứ không chỉ là kỹ thuật tố tụng, phán quyết này có thể được xem là một tiền lệ tích cực cho các sàn giao dịch tiền mã hóa khi đối mặt với các đơn kiện tương tự dựa trên **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”** trong tương lai.*

Trong khi đó, mặt trận chính trị và giám sát từ giới lập pháp Mỹ đối với **“Binance”** vẫn tiếp tục nóng lên. Theo lá thư do Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal dẫn đầu và được 10 thượng nghị sĩ Dân chủ khác cùng ký, nhóm này đã chính thức yêu cầu Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Bộ Tài chính (Treasury) điều tra cáo buộc **“Binance”** đã “tạo điều kiện” cho các giao dịch trị giá 1,7 tỉ USD liên quan tới các tổ chức có quan hệ với Iran. Với tỷ giá 1 USD tương đương 1.485 won, con số này tương đương khoảng 2.524,5 tỉ won.

Nhóm thượng nghị sĩ cho rằng khối lượng giao dịch bị nghi vấn là quá lớn để các cơ quan thực thi pháp luật có thể bỏ qua, đồng thời đặt vấn đề liệu **“Binance”** có tuân thủ đầy đủ các quy định trừng phạt và kiểm soát tài chính nhắm vào Iran hay không. Thư cũng đề nghị hai cơ quan trên đánh giá toàn diện hệ thống kiểm soát nội bộ và quy trình tuân thủ (compliance) của sàn.

Phản hồi trước sức ép mới, **“Binance”** tuyên bố “kiên quyết bác bỏ” (strongly rejected) các cáo buộc kể trên. Sàn cho biết đang vận hành một hệ thống tuân thủ toàn cầu với hơn 1.500 nhân sự chuyên trách, tập trung vào chương trình phòng chống rửa tiền (AML) và tuân thủ lệnh trừng phạt, cùng nhiều lớp “kiểm soát nội bộ tăng cường” được áp dụng trên quy mô toàn cầu. Binance khẳng định luôn hợp tác với các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật tại nhiều khu vực pháp lý khác nhau.

*bình luận: Dù thắng lợi trong vụ kiện **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”**, các cáo buộc liên quan tới giao dịch với tổ chức gắn với Iran nếu bị chứng minh là có cơ sở pháp lý sẽ tạo ra rủi ro hoàn toàn khác, nghiêng nhiều hơn về lĩnh vực vi phạm lệnh cấm vận và trừng phạt tài chính, vốn đang được Mỹ siết chặt với các nền tảng tiền mã hóa.*

Việc tòa án liên bang bác bỏ vụ kiện dựa trên **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”** giúp **“Binance”** bước đầu củng cố hàng rào pháp lý tại Mỹ, đồng thời làm suy yếu nỗ lực gắn sàn giao dịch tiền mã hóa này với hoạt động hỗ trợ khủng bố. Tuy nhiên, sức ép từ giới chính trị Mỹ, kêu gọi điều tra thêm về các giao dịch có liên hệ với Iran, cho thấy rủi ro pháp lý và quy định xung quanh **“Binance”** vẫn chưa thể xem là đã được giải tỏa.

Trong bối cảnh đó, năng lực “**tuân thủ – *compliance***” và mức độ minh bạch trong hoạt động của **“Binance”** sẽ tiếp tục là biến số cốt lõi định hình niềm tin của thị trường đối với sàn cũng như đối với hệ sinh thái tiền mã hóa rộng hơn. Nếu **“Binance”** duy trì được hệ thống kiểm soát vững chắc và chứng minh được hiệu quả trong thực tế, phán quyết mới về **“Đạo luật Chống khủng bố ATA”** có thể trở thành điểm tựa quan trọng để sàn giảm bớt rủi ro pháp lý và thu hút thêm người dùng trong giai đoạn sắp tới.