Cựu giám đốc tài chính startup Mỹ lĩnh án tù vì tự ý chuyển 35 triệu USD của công ty vào nền tảng DeFi lợi suất cao

Theo Bộ Tư pháp Mỹ(DOJ) đưa tin ngày 6 (giờ địa phương), cựu giám đốc tài chính Nevin Shetty của một startup tại Seattle đã bị tuyên có tội với cáo buộc *“전신 사기 (wire fraud)”* liên quan đến **từ tiền mã hóa** và bị kết án 2 năm tù giam. Shetty bị xác định đã tự ý chuyển khoảng 35 triệu USD (khoảng 519,6 tỷ đồng) tiền công ty sang một nền tảng DeFi do chính mình kiểm soát, qua đó một lần nữa cho thấy rủi ro pháp lý nghiêm trọng khi chạy theo các sản phẩm **từ DeFi** “lợi suất cao” trong giai đoạn thị trường bùng nổ.

Theo thông báo của DOJ ngày 6 (giờ địa phương), Shetty đã “bí mật chuyển khoảng 35 triệu USD tiền công ty sang một nền tảng **từ tiền mã hóa** do ông ta điều hành như một công việc bên lề”. Cụ thể, vào năm 2022, Shetty chuyển tiền công ty vào nền tảng “HighTower Treasury” – được mô tả là nền tảng **từ tiền mã hóa** do ông nắm quyền kiểm soát. Sau đó, khi thị trường **từ tiền mã hóa** lao dốc mạnh, giao dịch bất thường này bị phát hiện và làm dấy lên nghi vấn nội bộ.

Theo Bộ Tư pháp, Shetty đã thực hiện toàn bộ quá trình chuyển tiền mà không thông qua ban điều hành và hội đồng quản trị. Số tiền này sau đó được đổ vào một số giao thức cho vay **từ DeFi** “lợi suất cao”, với lời hứa mang lại mức sinh lời trên 20%/năm. Trong tháng đầu tiên, khoản đầu tư từng tạo ra khoảng 133.000 USD (tương đương khoảng 1,97 tỷ đồng) lợi nhuận trên giấy tờ. Tuy nhiên, cú sụp đổ của hệ sinh thái Terra(LUNA) cùng biến động cực mạnh trên thị trường **từ tiền mã hóa** đã nhanh chóng đảo ngược tình thế.

DOJ cho biết: “Khoản đầu tư **từ tiền mã hóa** được thực hiện bằng tiền bị đánh cắp của công ty nhanh chóng quay đầu giảm sâu và đến ngày 13 tháng 5 năm 2022, giá trị đầu tư gần như về 0”. Khi khoản vốn gần như bị xóa sổ, Shetty mới thừa nhận sự việc với hai lãnh đạo khác trong công ty, và ngay sau đó ông bị sa thải.

Quá trình xử lý pháp lý kéo dài đáng kể. Shetty bị truy tố vào tháng 5 năm 2023 với cáo buộc *전신 사기 (wire fraud)*. Sau một phiên tòa xét xử có bồi thẩm đoàn kéo dài 9 ngày, tòa án đã tuyên bố ông có tội ở 4 tội danh. Thẩm phán tuyên án 2 năm tù giam, yêu cầu bồi hoàn toàn bộ thiệt hại cho công ty, đồng thời áp dụng thêm 3 năm quản chế sau khi mãn hạn tù.

bình luận: Vụ việc cho thấy, dù khoản tiền được đổ vào **từ tiền mã hóa** và **từ DeFi** với mục tiêu “tối ưu hóa lợi suất”, nhưng từ góc nhìn pháp lý, trọng tâm không nằm ở việc thua lỗ vì biến động thị trường, mà là hành vi chiếm dụng và sử dụng trái phép tài sản doanh nghiệp, cộng với việc che giấu thông tin với cổ đông và ban quản trị.

Vụ án này diễn ra trong năm 2022, chỉ vài tháng trước khi sàn giao dịch FTX sụp đổ vào cuối năm. Sau đó, nhà sáng lập kiêm cựu CEO FTX là Sam Bankman-Fried đã bị kết án 25 năm tù vào năm 2024 và hiện đang trong quá trình kháng cáo. Theo các hãng tin quốc tế, Tòa phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 của Mỹ đã mở phiên điều trần vào tháng 11 năm ngoái nhưng tính đến thứ Sáu (giờ địa phương) vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng.

Trong giới **từ tiền mã hóa**, nhiều ý kiến cho rằng phán quyết dành cho Shetty là lời nhắc nhở rõ ràng: vấn đề cốt lõi không phải là “đầu tư **từ DeFi** thua lỗ”, mà là việc một cá nhân tự ý điều chuyển vốn doanh nghiệp sang một nền tảng do chính mình quản lý, sau đó phân bổ vào các sản phẩm **từ DeFi** có rủi ro và độ phức tạp cao mà không được cơ quan quản trị phê duyệt. Sự thiếu minh bạch, quy trình nội bộ lỏng lẻo và thông tin bất đối xứng giữa lãnh đạo, cổ đông và bộ phận vận hành tài chính chính là điểm khiến nhà chức trách tập trung xử lý.

bình luận: Trong bối cảnh thị trường **từ DeFi** đang có dấu hiệu sôi động trở lại, các sản phẩm “lợi suất hai chữ số” nhiều khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện, thu hút cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức. Vụ Shetty và cú sập của FTX là hai ví dụ điển hình cho thấy: với vốn doanh nghiệp, “quy trình, phê duyệt và kiểm soát nội bộ” quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn, việc chọn đúng giao thức hay đúng token.

Về dài hạn, các chuyên gia cho rằng những bản án hình sự liên tiếp liên quan đến **từ tiền mã hóa** và **từ DeFi** sẽ khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong cách tiếp cận tài sản số: hoặc phải xây dựng khung quản trị rủi ro rõ ràng, chặt chẽ, hoặc chấp nhận đứng ngoài những cơ hội lợi suất cao nhưng đi kèm rủi ro pháp lý không thể xem nhẹ.