Decibel ra mắt sàn phái sinh on-chain trên Aptos(APT), thu hút hơn 50 triệu USD tiền gửi và 700.000 tài khoản testnet

Theo CoinDesk Korea đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), sàn giao dịch phái sinh *hoàn toàn on-chain* **Decibel** do Aptos Labs phát triển đã chính thức ra mắt trên mạng chính **Aptos(APT)**. Nền tảng này tập trung vào giao dịch **perpetual (hợp đồng vô thời hạn)**, xử lý trọn vẹn các khâu từ khớp lệnh, thanh toán tới quản lý rủi ro ngay trên chuỗi, hứa hẹn trở thành một mảnh ghép hạ tầng quan trọng trong hệ sinh thái DeFi của Aptos.

Trong giai đoạn thử nghiệm công khai, Decibel ghi nhận hơn 700.000 tài khoản độc lập tham gia, với khối lượng trên 1 triệu giao dịch mỗi ngày. Số người dùng hoạt động hằng ngày (DAU) trên testnet vượt 132.000, cho thấy nhu cầu đáng kể đối với mô hình **perpetual on-chain** trên Aptos.

Ngay trước khi ra mắt chính thức, nền tảng đã thu hút hơn 50 triệu USD tiền gửi. Nếu quy đổi theo tỷ giá 1 USD = 1.432,70 won, con số này tương đương khoảng 716,35 tỷ won. Mức *tiền gửi trước* cao như vậy được xem là thước đo quan trọng về thanh khoản và niềm tin cho thị trường phái sinh on-chain, đồng thời có thể tạo cú hích cho mảng **DeFi** trong toàn bộ hệ Aptos.

*bình luận: Với quy mô người dùng testnet và lượng vốn khóa sớm như trên, Decibel đang cố gắng định vị mình như một “CEX trải nghiệm, DEX kiến trúc” – đem trải nghiệm giao dịch trung tâm (CEX) vào cơ chế vận hành hoàn toàn on-chain trên Aptos(APT).*

**Decibel** khẳng định khác biệt với các sàn giao dịch phi tập trung mô phỏng theo mô hình CEX truyền thống, vốn thường khớp lệnh trên máy chủ tập trung rồi mới ghi kết quả lên blockchain. Thay vào đó, các bước cốt lõi trong quy trình giao dịch trên Decibel – từ khớp lệnh đến thanh lý – đều được thiết kế để thực thi trực tiếp trên chuỗi, qua đó tăng tính minh bạch và khả năng kiểm chứng.

**Tài sản thế chấp: Stablecoin usDCBL được bảo chứng bằng tiền mặt và trái phiếu Mỹ**

Lõi của cơ chế thế chấp cho hợp đồng **perpetual** trên **Decibel** là đồng stablecoin neo theo USD mang tên **usDCBL**. Stablecoin này được phát hành thông qua hạ tầng của công ty Bridge, một doanh nghiệp chuyên về hạ tầng stablecoin đã được công ty thanh toán Stripe mua lại.

Theo thông tin từ đội ngũ Decibel, **dự trữ của usDCBL** được cấu thành từ tiền mặt và trái phiếu Chính phủ Mỹ ngắn hạn. Điểm đáng chú ý là lợi tức (tiền lãi) phát sinh từ danh mục dự trữ này không được phân bổ cho bên thứ ba, mà giữ lại trong nội bộ giao thức.

*bình luận: Việc giữ lại lãi suất trong giao thức mở ra khả năng dùng dòng thu này để tăng cường quỹ rủi ro, khuyến khích nhà cung cấp thanh khoản hoặc tài trợ các chương trình ưu đãi giao dịch. Tuy nhiên, điều này cũng khiến nhà đầu tư quan tâm hơn tới cơ chế quản trị và phân bổ giá trị nội bộ của Decibel.*

Trong lĩnh vực stablecoin, cấu trúc quản lý và công bố dự trữ liên quan trực tiếp đến độ an toàn của tài sản thế chấp. Bởi vậy, giới phân tích dự đoán thị trường sẽ đặc biệt chú ý đến:

- Cách **Decibel** và Bridge công bố thông tin về dự trữ usDCBL

- Tần suất, độ chi tiết và mức độ xác minh độc lập (audit) của các báo cáo đó

- Cách ứng xử của giao thức trong các kịch bản rủi ro (biến động lãi suất, rút vốn hàng loạt…)

Nếu các tiêu chí minh bạch này được đáp ứng tốt, **usDCBL** có thể trở thành trụ cột thanh khoản không chỉ cho **perpetual** trên Decibel mà còn cho nhiều ứng dụng **DeFi** khác trong hệ Aptos(APT).

**Cơ chế CLOB on-chain và bộ máy quản lý rủi ro với quy tắc cố định do Gauntlet thiết kế**

Về cấu trúc giao dịch, **Decibel** lựa chọn mô hình **CLOB (sổ lệnh giới hạn tập trung)** vận hành trực tiếp trên chuỗi, thay vì dùng AMM (tạo lập thị trường tự động). Song song với đó, nền tảng tích hợp một **engine quản lý rủi ro** áp dụng các quy tắc *margin* và *thanh lý cố định*, nhằm đảm bảo việc quản lý vị thế vẫn nhất quán ngay cả khi thị trường biến động mạnh.

Các tham số của hệ thống **backstop thanh khoản** (cung cấp thanh khoản khẩn cấp khi thị trường căng thẳng) được thiết kế bởi công ty quản lý rủi ro on-chain **Gauntlet**, đơn vị đã có kinh nghiệm tối ưu rủi ro cho nhiều giao thức DeFi lớn.

*bình luận: Việc “đóng khung” các quy tắc margin và thanh lý giúp hạn chế yếu tố tùy ý, giảm nguy cơ thay đổi chính sách đột ngột trong giai đoạn thị trường stress. Tuy nhiên, nó cũng đòi hỏi bộ quy tắc ban đầu phải được hiệu chỉnh kỹ lưỡng, nếu không có thể gây quá tải thanh lý hoặc bất lợi cho người dùng trong các cú sốc giá cực đoan.*

Phái sinh on-chain thường được đánh giá cao nhờ:

- **Minh bạch**: dữ liệu lệnh, vị thế, thanh lý đều công khai trên chuỗi

- **Khả năng kiểm chứng**: người dùng và bên thứ ba có thể tự theo dõi, phân tích rủi ro

Nhưng đi kèm là những rủi ro đặc trưng:

- **Độ trễ khớp lệnh** do phụ thuộc vào tốc độ khối và hiệu suất mạng

- Nguy cơ **thanh lý dây chuyền** khi giá biến động nhanh hơn khả năng cập nhật và xử lý trên chuỗi

- Tắc nghẽn mạng khiến chi phí giao dịch tăng đột biến trong giờ cao điểm

Decibel cho biết họ xử lý những bài toán này thông qua:

- Engine rủi ro **dựa trên quy tắc cố định**, giảm không gian cho các can thiệp tùy ý

- Thiết kế **backstop thanh khoản** do Gauntlet tối ưu, nhằm giảm thiểu rủi ro mất cân bằng khi thị trường rơi vào trạng thái căng thẳng

Cách tiếp cận này hướng tới việc tăng tính ổn định cho toàn bộ hệ thống, nhất là trong các giai đoạn **stress test tự nhiên** của thị trường crypto.

**X-Chain Accounts: Chiến lược đa chuỗi, hướng tới spot, tài sản thế chấp đa dạng và RWA**

Để giảm rào cản gia nhập, **Decibel** giới thiệu tính năng **“X-Chain Accounts”**. Thông qua cơ chế này, người dùng không chỉ có thể tiếp cận nền tảng từ mạng **Aptos(APT)** mà còn từ các blockchain lớn khác như **Ethereum(ETH)**, **Solana(SOL)** cũng như từ một số nền tảng tập trung.

Điều này có hai tác động chính:

- **Giảm friction on-boarding** cho trader đã quen hoạt động đa chuỗi, giúp họ đưa tài sản và tài khoản vào hệ Aptos(APT) dễ dàng hơn

- Mở ra cơ hội **hợp nhất thanh khoản** từ nhiều hệ sinh thái khác nhau về một điểm tập trung là Decibel, qua đó nâng độ sâu sổ lệnh cho các cặp **perpetual**

*bình luận: Nếu triển khai mượt mà, X-Chain Accounts có thể biến Decibel thành một “cửa ngõ” đa chuỗi vào DeFi trên Aptos(APT), tương tự cách một số bridge và ví đa chuỗi đang làm với Ethereum(ETH) và Solana(SOL).*

Về lộ trình phát triển, **Decibel Foundation** cho biết sau khi ổn định mảng **perpetual**, nền tảng sẽ mở rộng sang:

- **Giao dịch spot (giao ngay)**

- **Tài khoản hợp nhất với nhiều loại tài sản thế chấp**, cho phép người dùng dùng nhiều tài sản khác nhau để mở vị thế

- **RWA (Real World Assets) – token hóa tài sản thực**, như trái phiếu, tín phiếu, hoặc các sản phẩm tài chính truyền thống khác

Chiến lược này bám sát xu hướng chính của mảng DeFi hiện nay: kết hợp giữa phái sinh on-chain, tài sản thực token hóa và trải nghiệm giao dịch gần với chuẩn CEX.

*bình luận: Thách thức lớn nhất với Decibel không nằm ở công bố tính năng, mà ở khả năng duy trì **thanh khoản sâu**, **chi phí giao dịch cạnh tranh** và **cơ chế quản lý rủi ro đáng tin cậy** khi thị trường biến động mạnh. Hiệu suất xử lý và cách giao thức vận hành trong những giai đoạn “sóng to gió lớn” sẽ là phép thử quan trọng đối với niềm tin của nhà giao dịch chuyên nghiệp.*

**Kết luận**

Với việc **Decibel** chính thức lên mạng chính **Aptos(APT)**, hệ sinh thái này đã có thêm một mảnh ghép hạ tầng phái sinh **hoàn toàn on-chain** được thiết kế theo chuẩn chuyên nghiệp, từ mô hình **CLOB on-chain**, **engine rủi ro quy tắc cố định** do Gauntlet hỗ trợ, đến stablecoin **usDCBL** được bảo chứng bằng tiền mặt và trái phiếu Mỹ.

Khối lượng người dùng testnet, hơn 50 triệu USD tiền gửi trước và chiến lược đa chuỗi qua **X-Chain Accounts** cho thấy tham vọng định vị Decibel như một trung tâm thanh khoản phái sinh cho hệ **DeFi** trên Aptos(APT). Tuy vậy, thành công thực sự của nền tảng sẽ phụ thuộc vào **khối lượng giao dịch thực tế**, **độ sâu thanh khoản** và cách hệ thống đứng vững trong những giai đoạn **stress** của thị trường crypto.

*bình luận: Nếu đáp ứng được kỳ vọng về hiệu suất và minh bạch, Decibel có thể trở thành một trong những ví dụ tiêu biểu cho thế hệ sàn **perpetual on-chain** mới – nơi trải nghiệm người dùng tiệm cận CEX nhưng cơ chế vận hành và quản lý rủi ro lại gắn chặt với hạ tầng blockchain, mở ra không gian cạnh tranh mới cho các dự án DeFi trên Aptos(APT).*