Thanh toán 웹3: 35.000 tỷ USD stablecoin giao dịch nhưng chỉ 1% dùng để trả tiền thực tế

**웹3 결제, ‘출시’보다 ‘결제 성공률’이 생존을 가른다**

Thành công của các startup *웹3*, đặc biệt mảng *tiền mã hóa* và *thanh toán*, đang được quyết định bởi “tỷ lệ thanh toán thành công” nhiều hơn là việc ra mắt sản phẩm đúng hạn. Khi người dùng thực sự bấm nút thanh toán, các bước KYC phức tạp, ít lựa chọn phương thức trả tiền và lỗi hệ thống khiến họ bỏ cuộc hàng loạt, kéo theo tăng trưởng chững lại và tỷ lệ quay lại thấp.

Theo báo cáo tài trợ mới đây của Mercuryo (được công bố trong năm 2025, giờ địa phương), “dù muốn mua *tiền mã hóa* nhưng có tới 38% người dùng bị chặn ngay ở bước thanh toán bằng thẻ”. Đơn vị này cho biết thêm, trong toàn bộ hành trình thanh toán, có đến 50–80% người dùng rời bỏ giữa chừng, và 62% người từng gặp lỗi thanh toán ít nhất một lần sẽ không quay lại dịch vụ.

*bình luận*: Với mô hình kinh doanh dựa trên giao dịch lặp lại, những con số này gần như là “án tử” cho các dự án *웹3* nếu không xử lý triệt để tầng *hạ tầng thanh toán*.

---

**Giao dịch *stablecoin* 35 nghìn tỷ USD, nhưng thanh toán chỉ chiếm 1%**

Mercuryo ước tính tổng khối lượng giao dịch *stablecoin* trong năm 2025 đạt khoảng 35 nghìn tỷ USD, nhưng tỷ lệ được dùng cho *thanh toán thực tế* chỉ quanh mức 1%. Phần còn lại chủ yếu là luân chuyển giữa các sàn, tối ưu thanh khoản và arbitrage, thay vì phục vụ thanh toán hàng hóa, dịch vụ cho người dùng cuối.

Trích dẫn số liệu tổng hợp từ Bloomberg đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), báo cáo cho biết tổng khối lượng giao dịch *stablecoin* năm 2025 đạt khoảng 33 nghìn tỷ USD, vượt tổng khối lượng xử lý của Visa(V) và Mastercard(MA) cộng lại. Cụ thể, USD Coin(USDC) chiếm khoảng 18,3 nghìn tỷ USD, Tether(USDT) khoảng 13,3 nghìn tỷ USD.

Xét về con số tuyệt đối, tiềm năng trở thành *đường ray thanh toán* của *stablecoin* đã được chứng minh. Tuy nhiên, trải nghiệm thanh toán mà người dùng thực sự cảm nhận vẫn còn thua kém đáng kể so với các hệ thống *웹2* như cổng thẻ truyền thống hay ví điện tử.

*bình luận*: Khoảng cách 35 nghìn tỷ USD giao dịch so với 1% dùng cho thanh toán “thực” cho thấy hệ sinh thái đang dừng lại ở tầng tài chính nội bộ, chưa vươn được đến nền kinh tế tiêu dùng rộng lớn.

---

**Kỳ vọng “Apple Pay” nhưng thực tế là 4 bước KYC**

Báo cáo nhấn mạnh sự lệch pha giữa kỳ vọng của người dùng *웹2* và trải nghiệm thực tế trên *웹3 on-ramp* (chuyển từ tiền pháp định sang *tiền mã hóa*). Người dùng vốn quen với những trải nghiệm thanh toán một chạm như Apple Pay, Google Pay hoặc ví điện tử nội địa, nhưng khi sang *웹3* lại phải đối mặt với:

- Form KYC dài, nhiều bước và yêu cầu tài liệu phức tạp

- Tùy chọn thanh toán lạ lẫm, thiếu các phương thức quen thuộc

- Thời gian phê duyệt lâu, dễ xảy ra timeout hoặc chờ đợi không rõ lý do

Về mặt tâm lý, phần lớn người dùng không phân biệt được đâu là lỗi bị ngân hàng từ chối, đâu là lỗi mạng hay lỗi cổng thanh toán. Tất cả đều được gom vào nhận thức chung: “dịch vụ bị hỏng”. Hệ quả là mỗi sự cố kỹ thuật trực tiếp bào mòn niềm tin vào thương hiệu và kéo giảm tỷ lệ chuyển đổi.

Mercuryo nhận định: “Thanh toán là thứ nếu người dùng còn *thấy* nó, nghĩa là nó đã thất bại”. Theo công ty này, chuẩn mực của thanh toán hiện đại là quy trình “mượt đến mức người dùng không nhớ nổi mình đã check-out như thế nào”.

*bình luận*: Với cạnh tranh gay gắt giữa hàng trăm ví, sàn, game, NFT marketplace, chỉ những dịch vụ “vô hình hóa được thanh toán” – tức là làm nó biến mất khỏi ý thức người dùng – mới giữ được lợi thế lâu dài.

---

**‘Tự xây hay mua ngoài’: Chiến lược ngăn xếp thanh toán đang thay đổi**

Theo Mercuryo, *startup 웹3* đang đứng trước hai mô hình chính khi triển khai *hạ tầng thanh toán*:

1. **Crypto-remote (thuê ngoài)**

- Kết nối với một nhà cung cấp thanh toán/chuyển đổi *tiền mã hóa* bên thứ ba

- Ưu điểm: ra mắt nhanh, chi phí ban đầu thấp, ít gánh nặng pháp lý – vận hành

- Nhược điểm: phụ thuộc vào lộ trình và năng lực của vendor về trải nghiệm người dùng, phí, khả năng mở rộng, thị trường hỗ trợ

2. **Crypto-inside (nội bộ hóa)**

- Tự tích hợp sâu rail thanh toán, kết nối trực tiếp với mạng lưới ngân hàng, cổng thẻ, nhà cung cấp *stablecoin*

- Ưu điểm: kiểm soát trọn vẹn trải nghiệm thanh toán, mức phí, dữ liệu và biên lợi nhuận

- Nhược điểm: cần nhiều thời gian, vốn, năng lực kỹ thuật, và phải tự mình gánh áp lực tuân thủ quy định

Mercuryo cho rằng đây không phải là lựa chọn “hoặc cái này hoặc cái kia” cố định, mà là một dải chiến lược có thể thay đổi theo giai đoạn tăng trưởng.

Một lộ trình thực tế là:

- Giai đoạn đầu, dùng giải pháp on-ramp “trắng nhãn” (white-label) để kiểm chứng nhu cầu và mô hình kinh doanh.

- Khi khối lượng giao dịch đạt quy mô đủ lớn, dần dần chuyển sang tích hợp rail riêng, nội bộ hóa một phần hoặc toàn bộ ngăn xếp thanh toán để tạo “hào nước” cạnh tranh dài hạn.

*bình luận*: Việc lựa chọn sai chiến lược ở giai đoạn sớm – quá nặng tự xây hoặc quá phụ thuộc bên thứ ba – đều có thể khiến *startup 웹3* hụt hơi trong cuộc đua tối ưu trải nghiệm và chi phí.

---

**Mỹ: thị trường lớn nhất nhưng rào cản tuân thủ ở 48 bang trở lên**

Báo cáo mô tả Mỹ là “vừa là thị trường lớn nhất, vừa là thị trường khó xuyên thủng nhất” với các dự án *tiền mã hóa* và *웹3*. Nguyên nhân nằm ở cấu trúc pháp lý phân mảnh theo từng bang:

- Mỗi bang có yêu cầu riêng về KYC, phòng chống rửa tiền (AML)

- Danh sách cấm vận, blacklist và quy trình sàng lọc đối tượng khác nhau

- Điều kiện hợp tác với ngân hàng địa phương và tổ chức tài chính trung gian không thống nhất

Để một doanh nghiệp tự mình xin đầy đủ giấy phép hoạt động và triển khai rail thanh toán hợp lệ trên hầu hết lãnh thổ Mỹ có thể mất nhiều năm.

Trong bối cảnh đó, Mercuryo đề xuất mô hình “Crypto-as-a-Service (CaaS)”, cung cấp một điểm tích hợp duy nhất nhưng bao phủ được 48 bang trở lên thông qua cách tiếp cận “giấy phép tập trung”.

*bình luận*: Ở cấp độ chiến lược, đây là bài toán “mua giấy phép dưới dạng dịch vụ”. Với nhiều startup, việc đốt hàng triệu USD và vài năm chỉ để dựng hạ tầng tuân thủ tại Mỹ có thể không phải lựa chọn khôn ngoan nhất.

---

**Đường ray *stablecoin* mở rộng, cuộc đua “giảm phí” tăng tốc**

Một trụ cột khác được Mercuryo nhấn mạnh là sự trưởng thành của *stablecoin* như một *đường ray thanh toán* thay vì chỉ là xu hướng đầu cơ ngắn hạn.

Báo cáo chỉ ra các chiến dịch giảm phí on-ramp cho USDC do những tên tuổi như Coinbase(COIN), MetaMask, Base(Base) triển khai – chẳng hạn chương trình cắt 50% chi phí on-ramp *USDC*. Nhờ đó, “đường ray *stablecoin*” đang được mở rộng không phải theo chu kỳ quý, mà theo thời gian thực khi ngày càng nhiều đối tác cắm vào hạ tầng này.

Thị trường dự đoán xu thế này sẽ không chỉ thúc đẩy lưu thông của các *stablecoin* như USDC, mà còn khiến cuộc cạnh tranh về tỷ lệ chuyển đổi (conversion rate) trở nên khốc liệt hơn giữa:

- Ví *tiền mã hóa*

- Sàn giao dịch

- Game *웹3*

- NFT marketplace

- Và các ứng dụng tiêu dùng trên chuỗi khác

Dù khối lượng giao dịch *stablecoin* có tăng đến đâu, nếu không cải thiện được tỷ lệ thanh toán thành công và khả năng người dùng quay lại, việc mở rộng sang kịch bản sử dụng thực tế vẫn bị giới hạn.

*bình luận*: Giảm phí chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là trải nghiệm “nhấn và xong”, khác biệt duy nhất so với *웹2* nên là tốc độ và khả dụng 24/7, chứ không phải thêm lỗi và thêm rào cản.

---

**Chiến thắng nằm ở thời điểm “cao điểm lưu lượng”**

Kết luận báo cáo, Mercuryo cho rằng số phận của các dự án *웹3* không được quyết định trong ngày ra mắt (launch day), mà ở những thời điểm “cao điểm lưu lượng” – khi chiến dịch marketing, sự kiện airdrop, hoặc listing mới kéo lượng người dùng tăng vọt.

Trong các thời điểm này, *hạ tầng thanh toán* phải đủ vững để không sụp đổ vì:

- Lỗi gateway

- Nghẽn mạng

- Vấn đề scaling khi xử lý đồng thời nhiều yêu cầu KYC, kiểm tra AML, kết nối thẻ

Mỗi lần người dùng gặp lỗi thanh toán, xác suất họ rời bỏ nền tảng tăng cao, khiến mọi chi phí marketing trước đó trở nên lãng phí.

Theo Mercuryo, với *startup 웹3*, ưu tiên sống còn không chỉ là “ra mắt nhanh hơn đối thủ”, mà là xây một backbone thanh toán chịu tải tốt, ít lỗi và có mạng lưới đối tác phù hợp để đảm bảo tỷ lệ thanh toán thành công ở mọi điều kiện.

*bình luận*: Trong kỷ nguyên *tiền mã hóa* và *stablecoin*, tăng trưởng không còn đo bằng số lượng tính năng tung ra, mà bằng việc bao nhiêu giao dịch được hoàn tất trơn tru – và bao nhiêu người sẵn sàng quay lại thanh toán lần thứ hai.