Mỹ tranh cãi gay gắt về lãi suất và phần thưởng stêbồlcôin trong dự luật thị trường cấu trúc

*스테이블코in*, *thị trường cấu trúc*, *lãi suất*, *phần thưởng*, *ngân hàng*, *Mỹ*

Nhà Trắng vừa tổ chức cuộc họp trung gian lần thứ hai về *stêbồlcôin* trong bầu không khí được đánh giá là xây dựng và thực tế. Tuy vậy, xung đột cốt lõi quanh việc “có nên cấm hoàn toàn lãi suất và phần thưởng từ stêbồlcôin hay không” vẫn chưa có lối ra. Cả ngành *tiền mã hóa* lẫn giới *ngân hàng* đều thừa nhận cần thêm đối thoại, nhưng để tìm được điểm cân bằng trong dự luật *thị trường cấu trúc* sẽ còn mất thời gian.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), Quốc hội Mỹ đang thúc đẩy một dự luật khung nhằm quản lý toàn diện *thị trường tiền mã hóa*, trong đó phần quy định về *stêbồlcôin* trở thành tâm điểm vận động hành lang. Hạ viện đã thông qua “Đạo luật CLARITY” từ tháng 7, song quá trình thương lượng tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện bị đình trệ vì thiếu đồng thuận lưỡng đảng. Điều gây tranh cãi nhất là điều khoản “cấm hoàn toàn việc chi trả lợi suất trên khoản gửi stêbồlcôin”, khiến cuộc đối đầu giữa giới *tiền mã hóa* và hệ thống *ngân hàng* leo thang rõ rệt.

Cuộc họp thứ hai tại Nhà Trắng được tổ chức để kéo đại diện ngành *tiền mã hóa* và đại diện *ngân hàng* ngồi lại, tìm điểm thỏa hiệp quanh các quy định *stêbồlcôin* trong dự luật *thị trường cấu trúc*. Cuộc họp đầu tiên ngày 2 tháng 2 đã được cố vấn tiền mã hóa Nhà Trắng Patrick Witt mô tả là “xây dựng” và “dựa trên dữ kiện”.

Ngay sau cuộc họp thứ hai, Giám đốc pháp lý của Ripple(XRP) là Stuart Alderoty viết trên X rằng “phiên làm việc tại Nhà Trắng hôm nay rất hiệu quả, khả năng đạt thỏa hiệp đang hiện hữu”, đồng thời nhấn mạnh “động lực lưỡng đảng hướng tới một khuôn khổ hợp lý cho *thị trường tiền mã hóa* vẫn còn; cần hành động khi cánh cửa cơ hội đang mở”.

Dự luật hiện tập trung trả lời câu hỏi 5W1H: *ai* sẽ quản lý, *quản lý cái gì*, và *quản lý như thế nào* giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn (CFTC). Tuy nhiên, trong lúc Thượng viện chưa thống nhất, điều khoản chặn đứng mọi hình thức lợi suất từ *stêbồlcôin* lại chia rẽ chính nội bộ ngành *tiền mã hóa*.

Động lực cho dự luật *thị trường cấu trúc* suy yếu mạnh sau khi sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất nước Mỹ là Coinbase(COIN) bất ngờ rút lại ủng hộ vào tháng trước. Coinbase phản đối điều khoản cấm tuyệt đối mọi loại “lãi suất, phần thưởng, lợi nhuận” phát sinh từ việc gửi *stêbồlcôin* thông qua sàn, DeFi hoặc các nền tảng trung gian khác, cho rằng quy định này bóp nghẹt mô hình kinh doanh cốt lõi của thị trường.

Trái lại, các hiệp hội vận động *ngân hàng* coi điều khoản này là cần thiết. Họ lập luận rằng lãi suất và phần thưởng cho người nắm giữ *stêbồlcôin* trên các nền tảng trung gian có thể trở thành sản phẩm thay thế tiền gửi ngân hàng. Nếu dòng tiền gửi rút mạnh, khả năng cho vay sẽ suy giảm, kéo theo sức chống đỡ của hệ thống tài chính truyền thống và kinh tế địa phương cũng suy yếu. Dựa trên rủi ro “ăn mòn tiền gửi” này, phía *ngân hàng* yêu cầu đưa vào luật một “nguyên tắc cấm lợi suất” mang tính cứng rắn.

Theo chia sẻ trên X của Dan Spuller, phụ trách ngành tại Blockchain Association – tổ chức đại diện ngành *tiền mã hóa* tham dự cuộc họp – đây là cuộc gặp nhỏ, tập trung và “nhằm giải quyết vấn đề thực chất”. Ông nói tranh luận xoay quanh “phần thưởng stêbồlcôin” là trung tâm của bàn đàm phán, đồng thời cho biết phía *ngân hàng* “không đến để thương lượng theo câu chữ trong dự luật, mà mang tới một bộ ‘nguyên tắc cấm đoán rộng’ – đây là nút thắt xung đột chính”.

Tài liệu phía *ngân hàng* phát tại cuộc họp được cho là liệt kê rõ “nguyên tắc cấm thu nhập và lãi suất” mà họ muốn gắn chặt vào dự luật Thượng viện: bất kỳ cấu trúc nào cho phép tạo lợi nhuận từ việc nắm giữ *stêbồlcôin* đều phải bị chặn. Điều này tương đương lập trường “cấm sạch mọi sản phẩm sinh lời từ stêbồlcôin”.

Ngược lại, các công ty *tiền mã hóa* nhấn mạnh việc phát hành trực tiếp lãi suất cho nhà đầu tư từ phía tổ chức phát hành *stêbồlcôin* đã bị cấm theo một đạo luật khác, nên không cần lặp lại trong dự luật *thị trường cấu trúc*. Họ tuyên bố sẵn sàng chấp nhận các chuẩn mực bảo vệ nhà đầu tư và an toàn hệ thống, nhưng bác bỏ cách tiếp cận “cấm trọn gói” có nguy cơ bóp nghẹt đổi mới công nghệ và mô hình kinh doanh.

Ba hiệp hội *ngân hàng* lớn là Hiệp hội Ngân hàng Mỹ, Bank Policy Institute và Hiệp hội Ngân hàng Cộng đồng Mỹ ra tuyên bố chung khẳng định cần “đối thoại liên tục” để đẩy nhanh tiến trình lập pháp. Họ cho rằng khuôn khổ mới “phải chấp nhận đổi mới tài chính nhưng không được làm tổn hại đến an toàn và lành mạnh của hệ thống tài chính”, đồng thời nhấn mạnh luật phải “bảo vệ tiền gửi ngân hàng – nguồn lực đang nâng đỡ cho vay địa phương và hoạt động kinh tế”.

Nói cách khác, họ không phủ nhận tiềm năng công nghệ gắn với *stêbồlcôin*, nhưng muốn khóa lại khả năng biến chúng thành sản phẩm sinh lời cạnh tranh trực diện với tiền gửi ngân hàng. Lập trường này nằm trong mạch lo ngại kéo dài tại Mỹ rằng quỹ thị trường tiền tệ hay các dịch vụ giữ hộ của fintech đang lấn sân tiền gửi truyền thống.

Ở chiều ngược lại, Giám đốc điều hành BitGo Mike Belshe cảnh báo tranh cãi về lợi suất *stêbồlcôin* không nên tiếp tục làm chậm cả gói dự luật *thị trường cấu trúc*. Ông kêu gọi cả ngành *tiền mã hóa* lẫn *ngân hàng* ngừng “kéo Đạo luật GENIUS – vốn đã cấm chi trả lãi suất trực tiếp trên *stêbồlcôin* – trở lại làm chiến trường”.

Đạo luật GENIUS đã chặn hoạt động chi trả trực tiếp lãi suất hay lợi nhuận từ đơn vị phát hành *stêbồlcôin* cho nhà đầu tư. Theo Belshe, “cuộc chiến đó đã kết thúc; nếu không hài lòng với GENIUS, hãy theo quy trình sửa luật”, đồng thời khẳng định cấu trúc quản lý *thị trường* và vấn đề lợi suất *stêbồlcôin* là hai lớp chính sách tách biệt, không nên tiếp tục trói buộc nhau.

*bình luận* Quan điểm này mang tính “thực dụng”: tách tranh cãi về *lãi suất stêbồlcôin* khỏi phần khung thị trường, để trước mắt thông qua những nội dung đã có đồng thuận. Tuy nhiên, khi phía *ngân hàng* vẫn kiên trì đặt “an toàn tiền gửi” làm lằn ranh đỏ, khả năng tách bạch hoàn toàn hai vế trong tiến trình thương lượng tại Quốc hội là không dễ.

Sau cuộc họp Nhà Trắng lần hai, chưa có đề xuất cụ thể nào được công bố, nhưng đôi bên ít nhất thống nhất sẽ “tiếp tục đối thoại”. Điểm được giới quan sát chú ý là “mức độ nghiêm khắc” của nguyên tắc cấm lợi suất *stêbồlcôin* và “phạm vi ngoại lệ” có thể được chấp nhận.

Nếu Quốc hội chấp nhận đề xuất của *ngân hàng* – cấm toàn bộ phần thưởng qua nền tảng trung gian – tốc độ phát triển của hạ tầng gửi – thanh toán dựa trên *stêbồlcôin* sẽ bị kìm hãm đáng kể. Ngược lại, nếu cho phép một số mô hình sinh lời trong giới hạn nhất định, kèm yêu cầu công bố thông tin và vốn tự có, Mỹ có thể dung hòa được mục tiêu bảo vệ tiền gửi ngân hàng với yêu cầu duy trì không gian cho đổi mới.

Hiện nay, tiến độ điều chỉnh sẽ phụ thuộc vào tốc độ phối hợp giữa chính quyền Tổng thống Trump, Quốc hội, các cơ quan giám sát và các bên liên quan trên thị trường. Tuy nhiên, như cuộc họp lần này cho thấy, câu hỏi “nên cho phép *lãi suất và phần thưởng stêbồlcôin* đến mức nào” gần như chắc chắn sẽ tiếp tục là một trong những chủ đề nóng nhất định hình chính sách tài sản số tại Mỹ trong những năm tới.

Tổng kết lại, tranh luận quanh *stêbồlcôin*, *lãi suất* và *thị trường cấu trúc* không chỉ là câu chuyện kỹ thuật pháp lý, mà còn là cuộc đấu giữa an toàn hệ thống tài chính và không gian cho đổi mới. Khi các bên tiếp tục thương lượng, nhà đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực *tiền mã hóa* sẽ cần theo dõi sát sao các điều khoản về *phần thưởng stêbồlcôin* – yếu tố có thể quyết định cấu trúc và sức hấp dẫn của toàn bộ hệ sinh thái tài sản số tại Mỹ.