Bitcoin(BTC) lao dốc cùng giá đồng, mất vai trò 'vàng kỹ thuật số'?

Bitcoin(BTC) và các kim loại quý đã cùng lúc lao dốc trong ngày 30 (giờ địa phương), cho thấy mối liên hệ ngày càng sâu sắc giữa thị trường tiền mã hóa và nguyên vật liệu. Tuy thường được gọi là “vàng kỹ thuật số”, song lần này Bitcoin lại phản ứng giống như một “tài sản rủi ro” trước biến động kinh tế, cùng chiều với đồng – nguyên liệu vốn được mệnh danh là “bác sĩ kinh tế” (Dr. Copper).

Theo Bloomberg đưa tin ngày 30 (giờ địa phương), giá Bitcoin đã giảm xuống dưới mốc 78,000 USD (xấp xỉ 1,13 tỷ đồng). Cùng thời điểm, giá đồng, vàng, bạc và bạch kim cũng đồng loạt sụt giảm. Đồng từng chạm đỉnh lịch sử 14,500 USD/tấn (khoảng 2,1 tỷ đồng), sau đó mất gần 4% giá trị. Đây là lần hiếm hoi hai thị trường — tiền mã hóa và kim loại — đồng pha giảm mạnh như vậy.

Sự tương quan đáng chú ý giữa ‘bác sĩ đồng’ và Bitcoin

Đồng (copper) được giới chuyên gia gọi là “Dr. Copper” bởi tính chất nhạy cảm với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Nó là nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho hầu hết mọi ngành công nghiệp. Theo JPMorgan, nhu cầu đồng cho trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến sẽ tăng vọt từ 110,000 tấn năm 2025 lên tới 475,000 tấn vào năm 2026 – cao gấp hơn 4 lần.

Tuy nhiên, các yếu tố bất ổn vĩ mô đang lấn át kỳ vọng tăng trưởng dài hạn. Ông Vasiliy Silo, giám đốc kinh doanh tại sàn giao dịch tiền mã hóa SwapSpace, cho biết “căng thẳng địa chính trị xung quanh Iran, các mâu thuẫn thương mại liên quan đến Canada, Hàn Quốc, Cuba, cùng với xu hướng chính sách thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) là những tác nhân chính tạo áp lực lên thị trường”.

Bitcoin cũng đang chịu ảnh hưởng tương tự. Sau khi đạt đỉnh 126,173 USD (tương đương 1,83 tỷ đồng) vào tháng 10 năm 2025, giá Bitcoin hiện đã giảm gần 40%, dao động quanh ngưỡng 77,000–78,000 USD.

Tương quan gián tiếp nhưng không bền vững

Nghiên cứu từ Viện Vật lý nguyên tử Ba Lan công bố năm 2022 chỉ ra rằng sau giai đoạn đại dịch, Bitcoin bắt đầu có mối quan hệ cùng chiều với các hàng hóa vật chất. Tính đến tháng 12 năm 2022, hệ số tương quan giữa Bitcoin và đồng lên tới 0,84 – mức tương đối cao.

Một số nhà phân tích thậm chí dùng tỷ lệ đồng/vàng như một chỉ báo định hướng giá Bitcoin. Nhà phân tích tiền mã hóa Lark Davis cho biết chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) của tỷ lệ này khi chạm đáy thường gợi ý rằng Bitcoin sắp quay đầu tăng giá.

Tuy nhiên, thông tin thị trường năm 2025 cho thấy, ngay cả khi đồng tăng hơn 40% trong giai đoạn được gọi là “mùa kim loại”, Bitcoin lại giảm tới 6%. Điều này phản ánh thực tế rằng chuyển động giá giữa các tài sản rủi ro có thể khác nhau, đặc biệt trong môi trường bất ổn.

Thanh khoản cạn kiệt và ETF đi vào vùng lỗ

Lý do chính phía sau cú sụt giảm kép trong ngày 30 là tổng hòa của các yếu tố như lo ngại về thuế nhập khẩu đồng tại Mỹ, nhu cầu đồng tại Trung Quốc giảm 8% trong quý IV năm 2025 so với cùng kỳ và tồn kho đầu cơ tăng cao tại thị trường Mỹ.

Điều đáng lo ngại là Bitcoin hiện không còn thu hút được dòng vốn mới. “Dòng tiền gần như đóng băng, kỳ vọng thị trường lúc này nghiêng về giao dịch đi ngang trong vùng giá hẹp hơn là một đợt bật tăng mạnh”, ông Silo bình luận. Theo số liệu từ SwapSpace, trong 30 ngày qua, lượng Bitcoin di chuyển trong hệ thống giao dịch chỉ khoảng 10 tỷ USD (gần 14,5 nghìn tỷ đồng) – giảm mạnh so với thời kỳ đỉnh điểm từ 50 đến 80 tỷ USD mỗi tháng.

Quỹ đầu tư ETF cũng đang cho thấy dấu hiệu sa sút. Báo cáo từ Galaxy Research cho thấy mức giá trung bình mà nhà đầu tư Mỹ mua vào Bitcoin ETF là 87,830 USD – tức phần lớn đang ở vùng thua lỗ. Trong hai tuần vừa qua, dòng vốn rút khỏi các Bitcoin ETF của Mỹ lên tới 2,8 tỷ USD (hơn 43 nghìn tỷ đồng), mức cao thứ hai trong lịch sử.

Ngay cả thị trường kim loại mã hóa cũng không tránh khỏi ảnh hưởng. Riêng trong ngày 30, các sản phẩm dựa trên đồng, vàng và bạc được mã hóa đã ghi nhận tổng cộng 120 triệu USD (gần 1,7 nghìn tỷ đồng) bị thanh lý. Toàn thị trường tiền mã hóa chung đã mất 2,5 tỷ USD (khoảng 36,3 nghìn tỷ đồng) do các lệnh mua đòn bẩy bị thanh lý.

Bitcoin là ‘vàng số’ hay đang trở thành ‘đồng số’?

Mặc dù việc Bitcoin và đồng có chuyển động giống nhau hiện nay là điều dễ thấy, nhưng vẫn khó để kết luận rằng hai tài sản này có bản chất tương đồng. Đồng bị tác động bởi các yếu tố riêng như năng lực khai khoáng, tỷ lệ vận hành của nhà máy luyện kim tại Trung Quốc hay thiên tai. Một nghiên cứu công bố năm 2024 khẳng định mối tương quan giữa Bitcoin và hàng hóa là tùy thuộc từng giai đoạn thị trường – gọi là “regime-dependent”.

Nhưng trong ngắn hạn, diễn biến giá của Bitcoin đang mang dáng dấp “đồng kỹ thuật số” nhiều hơn là “vàng kỹ thuật số”. Như cách các nhà phân tích của Goldman Sachs từng mô tả vào năm 2021, Bitcoin phản ứng tích cực trong giai đoạn tăng trưởng và dễ tổn thương khi thị trường chuyển sang giai đoạn bất ổn – tương tự đồng hơn là vàng.

Ông Silo chia sẻ thêm: “Nhiều nhà đầu tư đang lo sợ thị trường sẽ lặp lại đợt sụt giảm mạnh năm 2022”, song cũng nhấn mạnh rằng thị trường tài chính thường vận hành trái với dự đoán của số đông. Lần gần nhất là vào tháng 7 năm 2021, khi Bitcoin đã mất gần 50% giá trị, nhưng sau đó nhanh chóng phục hồi và lập đỉnh mới.

Dù vậy, câu hỏi đặt ra hiện tại vẫn là: liệu Bitcoin có thể tiếp tục giữ vai trò là “vàng kỹ thuật số” hay sẽ bị thị trường định hình lại như một “đồng kỹ thuật số”? Đồng hiện đang hưởng lợi từ nhu cầu AI và hạ tầng thế hệ mới. Còn đối với Bitcoin, tương lai sẽ phụ thuộc vào mức độ phục hồi của khẩu vị rủi ro toàn thị trường. Khả năng tiên đoán của "bác sĩ đồng" sẽ là thước đo quan trọng cho những biến động tiếp theo.

Từ khóa: “Bitcoin”, “đồng”, “vàng kỹ thuật số”, “tài sản rủi ro”