DeFi hút vốn tổ chức nhưng thiếu nền tảng 'tin cậy' để bứt phá

Thị trường tài chính phi tập trung (DeFi) đang bước vào thời kỳ hội nhập sâu rộng với khối nhà đầu tư tổ chức. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng, DeFi hiện vẫn thiếu một nền tảng "từ khóa: tin cậy" để đảm bảo cho luồng vốn dài hạn. Dù các sản phẩm như ETF tiền mã hóa và tài sản số hóa (DAT) đang thu hút hàng tỷ đô la từ các tổ chức, thì chuẩn hóa khung quản lý rủi ro đang trở thành bài toán cấp bách.

Theo bài viết đăng trên CoinTelegraph ngày 24, ông Robert Schmidt - đồng sáng lập và đồng Giám đốc điều hành của Cork - nhận định: “Để DeFi có thể phát triển bền vững, cần thiết lập một hệ thống quản lý rủi ro ngang hàng với tài chính truyền thống. Điều quan trọng hơn cả là tạo dựng lòng tin để các tổ chức an tâm rót vốn.”

DeFi có tiềm năng, nhưng chưa đủ "tin cậy"

Ông Schmidt chỉ ra ba loại rủi ro cơ bản hiện diện trong hệ sinh thái DeFi.

Thứ nhất là “rủi ro giao thức”. Tính linh hoạt cao của DeFi – khi các giao thức liquid staking, cho vay, thị trường phái sinh liên kết chặt chẽ – lại trở thành điểm yếu chí tử. Chỉ cần một mắt xích xuất hiện lỗ hổng, toàn hệ thống có thể bị ảnh hưởng dây chuyền.

Thứ hai là “rủi ro phản xạ”. Hiện tượng này thường thấy trong các chiến lược đầu tư vòng lặp tận dụng tài sản staking. Khi giá tăng, đòn bẩy tài chính tăng, tạo một chu kỳ hưng phấn. Nhưng khi giá giảm, các hoạt động thanh lý đồng loạt có thể nhanh chóng đẩy thị trường vào hỗn loạn – mà không có bất kỳ cơ chế “ngắt mạch” tự động nào như trong tài chính truyền thống.

Cuối cùng là “rủi ro thời hạn”. Ông Schmidt lưu ý, phần lớn giao thức DeFi không đảm bảo khả năng rút thanh khoản tức thì. Ví dụ, thời gian xử lý rút vốn có thể bị ảnh hưởng bởi quy trình xác thực, cơ chế khuyến khích hoặc xếp hàng của validator. Điều này khiến các nhà đầu tư tổ chức không thể đảm bảo tính “dự báo được”, một yếu tố sống còn đối với dòng tiền lớn.

DeFi đang hút vốn tổ chức, nhưng "tin cậy" vẫn là rào cản

Trong hai năm qua, DeFi chứng kiến làn sóng tham gia mạnh mẽ từ giới đầu tư có tổ chức, được gọi là “supercycle tổ chức”. Các sản phẩm chuyên biệt như ETF Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH) phát hành bởi BlackRock đều đạt thành công vượt kỳ vọng. Đặc biệt, ETF Ethereum đang chứng kiến dòng tiền đổ vào tăng vọt.

Tài sản số hóa (DAT) trong cùng giai đoạn cũng ghi nhận bước nhảy vọt. Mới đây, Bitmine Immersion – tổ chức đầu tư DAT – đã huy động hơn 90 tỷ USD chỉ trong hai tháng, quy tụ khoảng 2,5% nguồn cung ETH toàn cầu. Đứng sau tổ chức này là chuyên gia phố Wall Tom Lee, và dòng vốn đến gần như hoàn toàn từ các định chế tài chính.

Ngoài ra, lĩnh vực stablecoin cũng đạt bước tiến lớn sau khi các hành lang pháp lý được làm rõ hơn. Khối lượng giao dịch hàng tháng bằng stablecoin hiện tiệm cận mức của Visa, trong khi tổng giá trị khóa (TVL) của toàn bộ DeFi đạt khoảng 300 tỷ USD. Xu hướng mã hóa tài sản thực (RWA) đang lan rộng: Robinhood châu Âu đang số hóa toàn bộ sàn giao dịch chứng khoán, còn BlackRock ra mắt sản phẩm đầu tư dựa trên trái phiếu chính phủ Mỹ tên là BUIDL dưới dạng token.

Khung quản lý rủi ro là chìa khóa mở cánh cửa “tin cậy”

“Trong tài chính truyền thống, người ta chưa xoá bỏ hoàn toàn rủi ro, nhưng ít nhất họ đã hệ thống hóa được nó”, ông Schmidt bình luận. Chẳng hạn, thị trường thanh toán có hệ thống bù trừ, đánh giá tín dụng và tiêu chuẩn công bố thông tin rõ ràng. Trái lại, trong DeFi, mỗi giao thức có cách định nghĩa rủi ro khác nhau và thiếu tiêu chí chung để so sánh.

Ông nhấn mạnh, “Điều này không có nghĩa rằng DeFi phải từ bỏ tính phi tập trung,” nhưng đã đến lúc cộng đồng phải nâng cấp nền tảng lên chuẩn hạ tầng tài chính thực thụ. Cụ thể, cần tái cấu trúc các nguyên lý quản lý rủi ro của tài chính truyền thống – như khung chuẩn thống nhất, tiêu chuẩn đối chiếu minh bạch, tiêu chí công bố thông tin – theo cách tiếp cận phi tập trung.

Ethereum(ETH) có thể trở thành trung tâm của hệ sinh thái tài chính mới?

Theo ông Schmidt, sự bùng nổ của stablecoin và xu hướng mã hóa tài sản thực đều cho thấy Ethereum đang dần trở thành xương sống của hạ tầng tài chính số. Đây chính là nguyên nhân khiến nhu cầu về ETF hay DAT tăng mạnh và tác động sâu rộng đến toàn bộ DeFi.

Tuy nhiên, để tận dụng được xu thế này, DeFi cần thay đổi. Giai đoạn cạnh tranh bằng lãi suất cao để hút vốn tổ chức đã kết thúc. Thứ còn thiếu là “từ khóa: tin cậy”. Nếu không có một khung quản lý rủi ro tiêu chuẩn và minh bạch, DeFi khó có thể thu hút thêm 1.000 tỷ USD tiếp theo – giới chuyên gia nhận định.

"bình luận": Trong khi DeFi đang tiến gần hơn tới dòng vốn tổ chức, chính yếu tố “tin cậy” vẫn là cánh cửa chưa mở. Một cơ sở hạ tầng tiêu chuẩn hóa, minh bạch và dễ đối chiếu sẽ là điều kiện tiên quyết để DeFi chuyển mình từ một hệ sinh thái thử nghiệm sang nền tài chính của tương lai.